Τουρκική ενόχληση για το EMGF: Βλέπουν νέο ενεργειακό άξονα χωρίς την Άγκυρα στην Ανατολική Μεσόγειο
Έντονο προβληματισμό και εμφανή δυσφορία προκαλεί στην Τουρκία η ενίσχυση της ενεργειακής και γεωπολιτικής συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο μέσω του East Mediterranean Gas Forum (EMGF), με τον τουρκικό Τύπο να κάνει λόγο για την αναβίωση ενός «νέου EastMed» και για τη δημιουργία ενός περιφερειακού πλαισίου συνεργασίας από το οποίο η Άγκυρα παραμένει εκτός.
Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν τις τελευταίες εξελίξεις ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής αναδιάταξης στην περιοχή, η οποία ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ κρατών που μοιράζονται κοινά ενεργειακά και γεωπολιτικά συμφέροντα.
Το EMGF αποκτά μεγαλύτερο γεωπολιτικό βάρος
Στο επίκεντρο της τουρκικής κριτικής βρίσκεται το γεγονός ότι στο East Mediterranean Gas Forum συμμετέχουν η Ελλάδα, η Κυπριακή Δημοκρατία, η Αίγυπτος, το Ισραήλ, η Ιορδανία, η Παλαιστίνη και η Ιταλία, ενώ παράλληλα υποστηρίζεται από διεθνείς παράγοντες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Παγκόσμια Τράπεζα.
Για την Άγκυρα, η διεύρυνση αυτής της συνεργασίας αποτελεί ένδειξη διαμόρφωσης μιας νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία εξελίσσεται χωρίς τη συμμετοχή της Τουρκίας.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη θεσμική αναβάθμιση του EMGF, το οποίο από περιφερειακή πρωτοβουλία εξελίχθηκε σε διεθνή οργανισμό με έδρα το Κάιρο, γεγονός που, σύμφωνα με τουρκικές αναλύσεις, ενισχύει τον πολιτικό και γεωστρατηγικό χαρακτήρα του.
Οι δηλώσεις Παπασταύρου στο επίκεντρο
Τα τουρκικά μέσα δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στις πρόσφατες τοποθετήσεις του Έλληνα υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου.
Σύμφωνα με τις αναφορές τους, οι ελληνικές δηλώσεις αποδεικνύουν ότι το φόρουμ δεν περιορίζεται πλέον αποκλειστικά σε ενεργειακά ζητήματα, αλλά εξελίσσεται σε μηχανισμό ευρύτερης πολιτικής και στρατηγικής συνεργασίας.
Η ανάγνωση αυτή ενισχύει την τουρκική εκτίμηση ότι οι ενεργειακές εξελίξεις συνδέονται άμεσα με τις νέες γεωπολιτικές ισορροπίες που διαμορφώνονται στην περιοχή.
Ο ρόλος των ΗΠΑ και η ανησυχία της Άγκυρας
Παράλληλα, ιδιαίτερη προβολή λαμβάνουν στην Τουρκία οι δηλώσεις της νέας Αμερικανίδας πρέσβειρας στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, οι οποίες ερμηνεύονται ως ένδειξη περαιτέρω ενίσχυσης της στρατηγικής σχέσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Αθήνας.
Για αρκετούς Τούρκους αναλυτές, η αυξανόμενη αμερικανική παρουσία σε ενεργειακά, λιμενικά και αμυντικά έργα στην Ελλάδα αποτελεί στοιχείο μιας ευρύτερης στρατηγικής που επηρεάζει τις περιφερειακές ισορροπίες.
Η εμπλοκή των ΗΠΑ στο ενεργειακό πλέγμα της Ανατολικής Μεσογείου θεωρείται από την Άγκυρα εξέλιξη με σημαντικές γεωπολιτικές προεκτάσεις.
«Άξονας χωρίς την Τουρκία»
Εφημερίδες και αναλυτές στην Τουρκία υποστηρίζουν ότι οι εξελίξεις γύρω από το EMGF ενισχύουν την εικόνα ενός αναδυόμενου άξονα συνεργασίας, στον οποίο συμμετέχουν κράτη της Ανατολικής Μεσογείου με τη στήριξη δυτικών δυνάμεων.
Κατά την τουρκική προσέγγιση, η ενέργεια λειτουργεί ως καταλύτης για τη δημιουργία ενός ευρύτερου πλαισίου πολιτικής, οικονομικής και αμυντικής συνεργασίας, το οποίο επηρεάζει άμεσα τη γεωπολιτική θέση της Τουρκίας στην περιοχή.
Η Άγκυρα εκτιμά ότι η ενίσχυση αυτών των συνεργασιών μπορεί να μεταβάλει τους συσχετισμούς ισχύος και να επηρεάσει τις μελλοντικές εξελίξεις σε ζητήματα ενέργειας, θαλάσσιων ζωνών και περιφερειακής ασφάλειας.
Η μάχη για τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου
Πίσω από την ενεργειακή διάσταση, η συζήτηση αφορά ουσιαστικά τον έλεγχο κρίσιμων θαλάσσιων οδών, ενεργειακών κοιτασμάτων και υποδομών που συνδέουν τη Μέση Ανατολή με την Ευρώπη.
Η ενίσχυση του EMGF, η προώθηση έργων ενεργειακής διασύνδεσης και η στενότερη συνεργασία μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου διαμορφώνουν ένα νέο γεωπολιτικό περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο.
Γι’ αυτό και η αντίδραση της Τουρκίας δεν αφορά μόνο την ενέργεια. Αντανακλά τον ευρύτερο ανταγωνισμό για επιρροή και στρατηγικό ρόλο σε μια περιοχή που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία για την ευρωπαϊκή και διεθνή ασφάλεια.