Εάν η εξέγερση της Βάγκνερ κρύβει μια μεγαλύτερη κρίση στον ρωσικό στρατό που εκτείνεται πολύ πέρα από τον Σουροβίκιν, θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατάρρευση της ηγεσίας του Πούτιν και σε ανασυγκρότηση του ρωσικού κράτους.
Ο Ντόναλντ Ράμσφελντ, πρώην υπουργός Aμυνας των ΗΠΑ, είπε κάποτε μια ακαταλαβίστικη φράση που έμεινε στην ιστορία σχετικά με το αν υπήρχαν όπλα μαζικής καταστροφής στο οπλοστάσιο του Σαντάμ Χουσεΐν στο Ιράκ – όπως αποδείχτηκε δεν υπήρχαν: «υπάρχουν γνωστά γνωστά, πράγματα δηλαδή που ξέρουμε ότι γνωρίζουμε (στη φωτογραφία από το Sputnik/Mikhail Klimentyev/Kremlin via Reuters, επάνω, ο στρατηγός Σουροβίκιν, αριστερά, με τον Πούτιν).
«Θα μπορούσε να είχε συμβεί!»
»Υπάρχουν επίσης γνωστά άγνωστα, δηλαδή γνωρίζουμε ότι υπάρχουν ορισμένα πράγματα που δεν γνωρίζουμε. Αλλά υπάρχουν και άγνωστα άγνωστα – αυτά που δεν ξέρουμε ότι δεν γνωρίζουμε».
Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε πάρα πολύ σε άγνωστο, άγνωστο έδαφος όταν πρόκειται για την απόπειρα πραξικοπήματος στη Ρωσία και τα επακόλουθά της.
Ο Πούτιν μας έχει ήδη πει χωρίς αμφιβολία ότι όταν ο Πριγκόζιν και η ομάδα Βάγκνερ συμφώνησαν να σταματήσουν την έφοδό τους, αποφεύχθηκε ο εμφύλιος πόλεμος. Η χώρα, είπε, δεν βυθίστηκε σε «αδελφοκτόνο» πόλεμο.
Δηλαδή, ο ρώσος πρόεδρος μας ενημέρωσε ότι θα μπορούσε να είχε συμβεί! Μ’ άλλα λόγια, φοβόταν ότι η ίδια η Ρωσία θα μπορούσε πραγματικά ν’ αντιμετωπίσει μια υπαρξιακή κρίση, γράφει σε ανάλυσή του ο Stephen Bryen, ανώτερος συνεργάτης στο Κέντρο για την Πολιτική Ασφάλειας και στο Ινστιτούτο Yorktown.
Στο μεταξύ, ο Πριγκόζιν πέταξε πίσω στη Μόσχα από τη Λευκορωσία, όπως φημολογείται για λίγες μόνο ώρες, προκειμένου να εξετάσει λεπτομερέστερα το μέλλον της Βάγκνερ. Χωρίς οικονομική στήριξη από τη Ρωσία, η ιδιωτική στρατιωτική οργάνωση θα πάψει να υπάρχει. Προφανώς ο Πριγκόζιν φαίνεται να βασίζεται στην υπόσχεση του Πούτιν ότι δεν θα τον βλάψει.
Ο αρχηγός της Βάγκνερ διαθέτει το δικό του επιχειρηματικό τζετ, ένα Embraer Legacy 600, το οποίο τελεί υπό τις κυρώσεις της Δύσης.
Το παζλ του Μπαχμούτ
Μια άλλη περίεργη εξέλιξη συνέβη προχθές Τρίτη βόρεια του Μπαχμούτ, όπου οι Ουκρανοί σημείωσαν κάποιες προόδους κατά των ρωσικών δυνάμεων, οι οποίες αντιστάθηκαν σκληρά για να τους αποτρέψουν να καταλάβουν τα πλευρά και να σχηματίσουν μια δαγκάνα γύρω από την πόλη.
Καθώς οι ουκρανικές δυνάμεις ξεκίνησαν την επίθεσή τους, εύκολα ορατές από την πλευρά του εχθρού, το ρωσικό πυροβολικό παρέμεινε σιωπηλό και δεν έκανε καμία προσπάθεια να υποστηρίξει τους ρώσους στρατιώτες.
Τι σημαίνει;
Αυτό είναι εντελώς ασυνήθιστο, αφού ο ρωσικός στρατός βασίζει σημαντικό μέρος της αμυντικής του ικανότητας σε πλήγματα πυροβολικού. Τι σημαίνει;
Η έλλειψη υποστήριξης πυροβολικού στο βόρειο τμήμα του Μπαχμούτ θα μπορούσε να σημαίνει ότι κανένας ρώσος τοπικός διοικητής δεν είναι υπεύθυνος για τις δυνάμεις πυροβολικού και πυραύλων στην περιοχή. Πώς κι έτσι; Εχει συλληφθεί ή εκκαθαριστεί ή συμβαίνει κάτι άλλο;
Μια εναλλακτική εξήγηση είναι ότι το ρωσικό πυροβολικό χρειαζόταν αλλού καθώς η Ουκρανία βρίσκεται εν μέσω ενίσχυσης της αντεπίθεσής της στην περιοχή της Ζαπορίζια.
Ωστόσο, οι ουκρανικές δυνάμεις επιτίθενται γύρω από το Μπαχμούτ εδώ και μερικές εβδομάδες, επομένως η απόσυρση του ρωσικού πυροβολικού φαίνεται απίθανη.
Το τρίτο σημείο δεδομένων βασίζεται σε εικαζόμενες δηλώσεις ρώσων στρατιωτικών μπλόγκερς.
Συλλήψεις… Σουροβίκιν και Γιουντίν
Λένε ότι ο στρατηγός Σεργκέι Σουροβίκιν και ο αναπληρωτής του συνταγματάρχης Αντρέι Γιουντίν, οδηγήθηκαν στη φυλακή Λεφόρτοβο της Μόσχας για «προκαταρκτική» ανάκριση.
Αυτό συνέβη πριν οι New York Times αναφέρουν ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ θεώρησαν πιθανό πως ο ρώσος στρατηγός συμμετείχε στις προετοιμασίες της επιχείρησης Πριγκόζιν – Βάγκνερ.
Εάν οι Σουροβίκιν και Γιουντίν έχουν συλληφθεί, μεγαλύτερα προβλήματα ελλοχεύουν για την ηγεσία του ρωσικού στρατού. Οι New York Times ανέφεραν ότι και άλλοι ρώσοι στρατηγοί ενδέχεται να εμπλέκονται.
Αξίζει να θυμηθούμε ότι ο Σουροβίκιν γύρισε ένα βίντεο με το οποίο καλούσε τις δυνάμεις της Βάγκνερ να σταματήσουν την επιχείρηση εισβολής στη Ρωσία και να επιστρέψουν στα στρατόπεδά τους.
Ενα από τα περίεργα του βίντεο
Ενα από τα ερωτήματα είναι αν αυτό το βίντεο έφτασε πράγματι στις δυνάμεις της Βάγκνερ κατά τη διάρκεια της επιχείρησής τους ή αν αποτελούσε άλλοθι εύλογης άρνησης της συμμετοχής του ρώσου στρατηγού στο πραξικόπημα Πριγκόζιν.
Ενα από τα περίεργα του βίντεο (κάτω), όπως τόνισα σε προηγούμενη ανάλυσή μου, είναι ότι ο Σουροβίκιν κρατά ένα αυτόματο όπλο κάτω από το δεξί του χέρι.
Εάν πρόκειται για μια μεγαλύτερη κρίση στον ρωσικό στρατό που εκτείνεται πολύ πέρα από τον συγκεκριμένο στρατηγό, θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατάρρευση της ηγεσίας του Πούτιν και σε ανασυγκρότηση του ρωσικού κράτους.
Για να επιβιώσει ο ρώσος πρόεδρος θα πρέπει να ελέγξει την κατάσταση, να κατευνάσει τους στρατηγούς και ν’ απαλλαγεί από ορισμένους στασιαστές.
Υπάρχει μια προεδρική φρουρά και μια ομάδα ασφαλείας σχεδιασμένη να τον προστατεύει. Αλλά σε μια περίοδο έντασης, αβεβαιότητας και υποκρισίας, θα πρέπει διαρκώς ν’ ανησυχεί ότι κάτι μπορεί να του συμβεί.
Εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία
Στην ίδια την Ουκρανία, οι ρωσικές δυνάμεις τις τελευταίες δύο ημέρες αναγκάστηκαν σε δύο ή τρεις υποχωρήσεις σ’ όλη τη γραμμή επαφής, αλλά (εκτός από την πλευρά του Μπαχμούτ) φαίνεται να λειτουργούν σε κανονική βάση.
Οι παρατηρητές λένε ότι το Κίεβο θα εξαπολύσει μια πραγματικά μεγάλη αντεπίθεση την επόμενη εβδομάδα για να δει αν μπορεί να καταφέρει κάποιου είδους ουσιαστική νίκη.
Αυτό θα βοηθούσε το ΝΑΤΟ να της παράσχει εγγυήσεις ασφαλείας, οι οποίες στην πραγματικότητα αξίζουν πολύ περισσότερο από το να γίνει μέλος του.
Η ένταξη στο Βορειοατλαντικό Σύμφωνο συνεπάγεται μια συλλογική αμυντική συμφωνία και το άρθρο 5 αυτής της συμφωνίας απαιτεί διαβουλεύσεις σε περίπτωση που ένα κράτος-μέλος δεχθεί επίθεση.
Δεν εγγυάται αντίδραση ούτε υπαγορεύει τι θα γίνει. Επιπλέον, απαιτεί ομόφωνη απόφαση για την εφαρμογή του και μια επίσημη ψηφοφορία για την υπεράσπιση της Ουκρανίας με στρατεύματα είναι κάτι στο οποίο ενδέχεται ν’ αντισταθούν ορισμένα μέλη του ΝΑΤΟ.
Η προσφορά εγγυήσεων ασφαλείας στο Κίεβο είναι κάτι άλλο. Παρακάμπτει τη θεμελιώδη αρχή της συλλογικής άμυνας και δεσμεύει εκ των προτέρων τη βορειοατλαντική συμμαχία να υπερασπιστεί την Ουκρανία.
Αυτό είναι κάτι καινούργιο και, ως ένα βαθμό, τρομακτικό, καθώς φαίνεται να συνιστά μια δέσμευση ανοιχτού τύπου χωρίς επακόλουθη ψηφοφορία μελών.
Εάν το ΝΑΤΟ προχωρήσει με τις ουκρανικές εγγυήσεις ασφαλείας, και υποθέτοντας ότι είναι πραγματικές εγγυήσεις, αυτό θ’ αντιπροσώπευε μια τεράστια αλλαγή στη βάση της συμμαχίας.
Στο μεταξύ, το έπος στη Ρωσία συνεχίζει να εκτυλίσσεται.
