Η αλλαγή πολιτικής της Κίνας προς το Αφγανιστάν είναι ένα «Νέο Μεγάλο Παιχνίδι» στην περιοχή για να χρησιμοποιήσει τη χώρα ως σκαλοπάτι για ευρύτερες περιφερειακές στρατηγικές, οικονομικές και πολιτικές προσπάθειες και να προχωρήσει προς την επανευθυγράμμιση της ισορροπίας δυνάμεων και της ηγεμονίας της περιοχής, λένε οι ειδικοί.
Σύμφωνα με ειδικούς σε ένα εικονικό πάνελ συζήτησης την Πέμπτη, η «Ατζέντα της Κίνας για το Αφγανιστάν», που φιλοξενείται από τη ΜΚΟ The Democracy Forum (TDF) με έδρα το Λονδίνο, ο πραγματισμός και η εξέλιξη ενσωματώνουν την προοπτική της Κίνας προς το Αφγανιστάν.
Από την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων πριν από ένα χρόνο, είπε ο Πρόεδρος του TDF Λόρδος Μπρους, η Κίνα φαίνεται να αναπτύσσει μια πολιτική εμπλοκής πέντε άξονων προς το Αφγανιστάν: μια προσεκτική αλλά ρεαλιστική αποδοχή της κυριαρχίας των Ταλιμπάν. αποτροπή της επανεμφάνισης του Αφγανιστάν ως ασφαλούς καταφυγίου για την τρομοκρατία· διευκόλυνση μιας πολιτικής διαδικασίας χωρίς αποκλεισμούς· επιδίωξη ανθρωπιστικών στόχων· Και όλα αυτά, ενώ ντροπιάζουν έντονα τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους για την παραίτησή τους από την ευθύνη.
Ο Λόρδος Μπρους τόνισε τις θεωρίες ορισμένων σχολιαστών, αμφισβητώντας τον τελικό προορισμό αυτής της στρατηγικής δέσμευσης, ότι αυτή η αλλαγή πολιτικής μπορεί να είναι «μέρος ενός Νέου Μεγάλου Παιχνιδιού στην περιοχή για την παγκόσμια οικονομική και γεωστρατηγική φιλοδοξία της Κίνας», αυξάνοντας την προοπτική ότι η Κίνα σκοπεύει να «χρησιμοποιήσει το Αφγανιστάν ως σκαλοπάτι για ευρύτερες περιφερειακές στρατηγικές, οικονομικές και πολιτικές προσπάθειες…προχωρώντας προς την επανευθυγράμμιση της ισορροπίας δυνάμεων και της ηγεμονίας της περιοχής».
Με τα ειδησεογραφικά κανάλια να κυριαρχούνται τις τελευταίες 24 ώρες από την έκκληση του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν για κινητοποίηση στρατιωτικών εφέδρων, συμπέρανε ο Λόρδος Μπρους, είναι αναπόφευκτο ότι οι επόμενες κινήσεις της Κίνας στην Κεντρική Ασία θα επηρεαστούν από τη μελλοντική επανευθυγράμμιση των περιφερειακών ηγεμονιών ως διάρκεια και συνακόλουθο κόστος του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία γίνονται πιο σαφείς.
Στη σύντομη προϊστορία της εμπλοκής της Κίνας με τους Αφγανούς ισλαμιστές, η Dr Christine Fair, Καθηγήτρια Σπουδών Ασφάλειας στο Πανεπιστήμιο Georgetown, είπε ότι ήταν η επιθυμία να αποκτήσει τον έλεγχο πιθανών αυτονομιστών Ουιγούρων που παρακίνησε την Κίνα να προσεγγίσει τους Ταλιμπάν τη δεκαετία του 1990.
Όσον αφορά την κεντρική γεωπολιτική θέση του Αφγανιστάν και τους άφθονους πόρους που οδήγησαν στην προσθήκη του στην Πρωτοβουλία Belt and Road (BRI) το 2016, οι εγγυήσεις ασφαλείας των Ταλιμπάν προς την Κίνα δεν απέτρεψαν την αστάθεια, η οποία συνεχίζει να απειλεί την οικονομική βιωσιμότητα του BRI.
Οι Ταλιμπάν δεν είναι οι μόνοι πάροχοι βίας στο Αφγανιστάν, με ομάδες όπως το Ισλαμικό Κράτος (ΙΚ) να διαπράττουν αντίπαλες πράξεις βίας. Η Fair περίμενε ότι οι κινητήριες δυνάμεις που έφεραν αρχικά τους Κινέζους στο τραπέζι με τους Ταλιμπάν θα παραμείνουν στη θέση τους, αλλά παρέμεινε πεπεισμένη ότι οι Ταλιμπάν θα ήταν σε θέση να παράσχουν στις κινεζικές εταιρείες τη βοήθεια που απαιτείται για να κάνουν τις επενδύσεις τους πραγματικά αξιόλογες.
Τόνισε επίσης τις ενέργειες των Ταλιμπάν μετά την επιστροφή τους στην εξουσία, οι οποίες τέντωσαν τις σχέσεις τους με άλλους, συμπεριλαμβανομένης της προσέγγισης στην Ινδία, η οποία δυσαρέστησε το Πακιστάν. Όσον αφορά το Πακιστάν και την επιθυμία του να χρησιμοποιήσει τους Ταλιμπάν ως όργανο για τον έλεγχο του Αφγανιστάν, προέβλεψε ότι η καλή σχέση μεταξύ Κίνας και Ταλιμπάν είναι πιθανό να προκαλέσει στρεσογόνους παράγοντες στους Ταλιμπάν του Πακιστάν και στις σχέσεις Σινο-Πακιστάν στο μέλλον.
Ενώ η Κίνα δεν θα τα πάει καλύτερα στο Αφγανιστάν από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ, κατέληξε ο Fair, έχει ένα πλεονέκτημα: είναι πιο αποδεκτή στον κίνδυνο.
Δεδομένων των σχέσεων Πακιστάν-Αφγανιστάν, το Πεκίνο θα πρέπει να εφαρμόσει μια λεπτή πράξη εξισορρόπησης στην περιοχή, δήλωσε ο Muhammad Tayyab Safdar, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Τμήμα Πολιτικής του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια.
Από την κινεζική σκοπιά, υπάρχουν δύο θεμελιώδεις στόχοι που είναι σημαντικοί έναντι του Αφγανιστάν: η εγχώρια σταθερότητα, η οποία περιλαμβάνει τη διατήρηση του ελέγχου στο Σιντζιάνγκ και τη διασφάλιση ότι το Αφγανιστάν δεν λειτουργεί ως τόπος σκηνής για τους Ουιγούρους μαχητές. και προσπαθεί να προστατεύσει τις σημαντικές κινεζικές άμεσες ξένες επενδύσεις σε περιφερειακές χώρες, ιδιαίτερα στον Οικονομικό Διάδρομο Κίνας-Πακιστάν.
Ωστόσο, η βία κατά των κινεζικών συμφερόντων από το TTP έχει αυξηθεί καθώς το αποτύπωμα της Κίνας στην περιοχή έχει επεκταθεί και, ενώ είναι αποδεκτό από κινδύνους, αντέδρασε, προκειμένου να μεταφέρει ένα μήνυμα.
Ο Σαρντάρ μίλησε επίσης για την αφήγηση «win-win» της περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης, που η Κίνα πιστεύει ότι θα βελτιώσει τη σταθερότητα. Η κύρια εστίαση σε αυτό είναι η ιδέα ενός «CPEC-plus», στο οποίο το Αφγανιστάν είναι κεντρικό, με συνδέσμους με μεσόγειες χώρες της Κεντρικής Ασίας, οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιούν το Αφγανιστάν ως οδό προς το Πακιστάν.
Ωστόσο, παρά την ελπίδα της Κίνας για «CPEC-plus», υπάρχουν σημαντικές αναδυόμενες εντάσεις μεταξύ των Ταλιμπάν του Αφγανιστάν και του Πακιστάν, με αναφορές για επιθέσεις Ταλιμπάν στο Khyber Pakhtunkhwa και σε πολιτικούς και πολίτες στην περιοχή SWAT.