Του ΚΩΣΤΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ*, Φιλελεύθερος – Λευκωσία
Στρατιωτική Βάση θεωρεί ολόκληρη την κατεχόμενη περιοχή της Κύπρου η Τουρκία, για την εξυπηρέτηση των γεωπολιτικών σχεδιασμών της στην ευρύτερη περιοχή. Είναι σαφές πως τα τελευταία χρόνια, ειδικά όμως την περίοδο που διανύουμε, η κατοχική πλευρά ενισχύει το στρατιωτικό της αποτύπωμα τόσο σε σχέση με τις υποδομές όσο και αναφορικά με το στρατιωτικό υλικό.
Οι εξελίξεις στην περιοχή, ο ρόλος που επιδιώκει το καθεστώς Ερντογάν γεωπολιτικά, συνδέεται με τις κινήσεις της Άγκυρας επί του εδάφους, στα κατεχόμενα, τα οποία θεωρεί σημαντικό εργαλείο υλοποίησης των σχεδιασμών της.
- Είναι σαφές τι επιδιώκεται από τουρκικής πλευράς, ωστόσο, όχι τυχαία η κατοχική δύναμη, αντιδρά έντονα με την ενίσχυση και αναβάθμιση της Εθνικής Φρουράς. Η κατοχική πλευρά ενοχλείται, ωστόσο, περισσότερο, με τις συνεργασίες, που κτίζει η Λευκωσία και αφορούν και το θέμα της ασφάλειας.
Από τουρκικής πλευράς οι ελεύθερες περιοχές παρουσιάζονται να αποτελούν στρατιωτικές βάσεις για τη Βρετανία, τις ΗΠΑ, τη Γαλλία και το Ισραήλ, τη στιγμή κατά την οποία η πραγματικότητα είναι διαφορετική.
- Εκείνο, που εσχάτως έχει ενοχλήσει ιδιαίτερα την Τουρκία είναι η απόκτηση από την Κυπριακή Δημοκρατία του ισραηλινού πυραυλικού συστήματος Barak MX.
- Οι δυνατότητες του συστήματος και η προέλευση του προκαλεί έντονες αντιδράσεις και οδηγεί την Τουρκία και τους εδώ εγκάθετους της, σε μια δημόσια ακραία ρητορική, σε βαθμό παράνοιας.
Η ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας, σημείωναν ενημερωμένες πηγές, προσεγγίζεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο. Η Λευκωσία εντάσσει το θέμα της ασφάλειας της ευρύτερα και σε σχέση με τα όσα διαδραματίζονται στην περιοχή. Δηλαδή, κινείται συνδέοντας τις ενέργειες της με τα όσα συμβαίνουν, κυρίως, στη γειτονιά μας και όχι μόνο.
Οι κινήσεις της Λευκωσίας
Η Κυπριακή Δημοκρατία αναδεικνύει, στο πλαίσιο συνεργασιών, πρωτίστως τη γεωγραφική, γεωπολιτική της θέση και τις δυνατότητες που υπάρχουν.
- Η Λευκωσία θέτει στην εξίσωση, κατά τις συζητήσεις που έχει με τρίτους, τις δυο στρατιωτικές της βάσεις. Την αεροπορική «Ανδρέας Παπανδρέου», στην Πάφο, για την οποία ήδη εκδηλώθηκε ενδιαφέρον από τις ΗΠΑ για να συνδράμουν τεχνικά και οικονομικά για την αναβάθμισή της.
- Αλλά και τη ναυτική στο Μαρί, για την οποία εκδηλώθηκε ευρωπαϊκό ενδιαφέρον ( και γαλλικό χωριστά).
Η Κυπριακή Δημοκρατία αντιμετωπίζει θέμα ασφάλειας από την κατοχική Τουρκία, που είναι μόνιμη απειλή. Γνωρίζει τις ανισορροπίες ισχύος και τις δυνατότητες. Ενισχύεται και αναβαθμίζεται η Εθνική Φρουρά. Παράλληλα, ωστόσο, επιχειρεί μέσα από τις συνεργασίες να διαμορφώσει συνθήκες ασφάλειας.
Επί τούτου υπάρχουν, όπως πληροφορούμαστε, συζητήσεις με τρίτες χώρες, που επιδεικνύουν ενδιαφέρον για συνεργασία, μέσα από μια διαδικασία win-win. Θεωρείται από τρίτους, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Κύπρος πυλώνας, στον οποίον μπορούν να επενδύσουν και η Λευκωσία το αξιοποιεί τούτο πλήρως. Χωρίς να σημαίνει τούτο πως μπορούμε να στηριχθούμε μόνο σε τρίτους.
Οι τουρκικές κινήσεις
Πώς κινείται η Άγκυρα σε σχέση με την αναβάθμιση των στρατιωτικών υποδομών;
Έχει, όπως είναι γνωστό, αναβαθμίσει το παράνομο αεροδρόμιο Λευκονοίκου, στο οποίο σταθμεύουν μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα γνωστά drones, που πραγματοποιούν και αποστολές στην περιοχή.
- Η στρατιωτική αεροπορική βάση στο κατεχόμενο Λευκόνοικο έχει αναβαθμιστεί ώστε να σταθμεύουν μόνιμα και πολεμικά αεροσκάφη. Κάτι τέτοιο μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να έχει γίνει. Τουλάχιστον σε μόνιμη βάση.
Όπως είναι γνωστό, τα Bayraktar TB2 –UAV, είναι σε θέση να φέρουν όπλα, να μεταφέρουν εικόνα σε πραγματικό χρόνο σε τουρκικά σκάφη που επιχειρούν στην περιοχή, έχει ακτίνα δράσης περίπου 200 χιλιόμετρα από τον σταθμό GDT (Ground Data Terminal), έχει κορυφή/μέγιστο ύψος 20. 000 πόδια ύψος και μπορεί να εκτελεί επιχειρήσεις ISR (Identification-Surveillance-Reconnaissance). Το σύστημα που έχει εγκατασταθεί στον κατεχόμενο Πενταδάκτυλο έχει εμβέλεια μέχρι το Λίβανο και το Ισραήλ.
Παρά το γεγονός ότι διαφαινόταν ότι τα σχέδια για την κατασκευή στρατιωτικής βάσης στο κατεχόμενο Μπογάζι, να έχουν παγώσει, ωστόσο την τελευταία περίοδο προχωρούν τα έργα. Πρόκειται για βάση, στην οποία θα σταθμεύουν πλοία νοτίως του νησιού και θα έχουν επιχειρησιακή ευθύνη της περιοχής, έχοντας την προσοχή στις γειτονικές χώρες.
- Είναι προφανές ότι η ναυτική βάση έχει σχεδιασθεί σε συνδυασμό και με την αναβάθμιση του παράνομου αεροδρομίου του κατεχόμενου Λευκόνοικου. Με τις δυο βάσεις συνδέεται και ο σταθμός παρακολούθησης πλοίων στο κατεχόμενο Ακρωτήρι του Αποστόλου Ανδρέα.
Μια ανησυχητική εξέλιξη είναι η ανάπτυξη του συστήματος Vural της Aselsan στην κορυφή του Πενταδακτύλου. Πρόκειται για προηγμένη τεχνολογία ηλεκτρονικού πολέμου. Το Vural, το οποίο έχει σχεδιασθεί και παράγεται από την τουρκική αμυντική βιομηχανία Aselsan, διαθέτοντας βεληνεκές 500 χιλιομέτρων, μπορεί να «τυφλώσει» οποιαδήποτε συστήματα της Εθνικής Φρουράς.
Οι πληροφορίες αναφέρουν πως υπάρχει τρόπος αντιμετώπισης του Vural, και ήδη το όλο θέμα τυγχάνει διαχείρισης.
Η Τουρκία επιδιώκει να διαμορφώσει συνθήκες στρατηγικού ελέγχου της περιοχής, χρησιμοποιώντας την κατεχόμενη περιοχή, ως μια μεγάλη μόνιμη στρατιωτική Βάση, η οποία να αποτελεί ορμητήριο.
Αντιγράφει το βρετανικό δόγμα
Με βάση την τουρκική αντίληψη η χρησιμοποίηση των κατεχομένων ως προκεχωρημένο φυλάκιο της για παρουσία και έλεγχο της περιοχής προχωρημένο φυλάκιο στην Ανατολική Μεσόγειο, αποτελεί επανάληψη του βρετανικού δόγματος, που αναπτύχθηκε κατά την περίοδο της αποικιοκρατίας, όταν το Λονδίνο θεωρούσε στρατιωτικά και στρατηγικά ολόκληρη την Κύπρο στρατιωτική βάση.
Στην πορεία και με τις Συμφωνίες του 1960, το δόγμα διαφοροποιήθηκε. Δηλαδή το ( ολόκληρη) « η Κύπρος βάση» έγινε βάσεις στην Κύπρο. Τούτο επιχειρεί να πράξει η Τουρκία αντιγράφοντας την πρώτη φάση του βρετανικού δόγματος. Δηλαδή, να καταστήσει ολόκληρη την κατεχόμενη περιοχή στρατιωτική βάση.
* Ο Κώστας Βενιζέλος είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας με έδρα τη Λευκωσία της Κύπρου.