Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και ΗΠΑ ενισχύουν τη στρατηγική ενεργειακή τους συμμαχία
Νέο μήνυμα στρατηγικής συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο έστειλαν Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και Ηνωμένες Πολιτείες, κατά τη συνάντηση υψηλού επιπέδου που πραγματοποιήθηκε στο Χιούστον του Τέξας στο πλαίσιο του Διαλόγου Ενέργειας 3+1.
Η συνάντηση σηματοδοτεί την επανεκκίνηση των εργασιών του σχήματος στις ΗΠΑ, υλοποιώντας τη δέσμευση που είχε αναληφθεί κατά την τελευταία υπουργική σύνοδο στην Αθήνα τον Νοέμβριο του 2025. Στόχος παραμένει η εμβάθυνση της συνεργασίας στους τομείς της ενεργειακής ασφάλειας, της ανάπτυξης φυσικών πόρων, της καινοτομίας και των στρατηγικών υποδομών που συνδέουν την Ανατολική Μεσόγειο με τις διεθνείς αγορές.
Στη συνάντηση συμμετείχαν ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κυπριακής Δημοκρατίας Μιχάλης Δαμιανός, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελλάδας Σταύρος Παπασταύρου, ο Πρέσβης του Ισραήλ στις Ηνωμένες Πολιτείες Γεχίελ Λάιτερ και ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ.
Οι τέσσερις πλευρές συζήτησαν τις προοπτικές αξιοποίησης των υπεράκτιων κοιτασμάτων φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου, ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας, νέες τεχνολογίες, καθώς και έργα που θα ενισχύσουν τη διασυνδεσιμότητα μεταξύ των χωρών της περιοχής.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα περιφερειακά έργα που συνδέουν Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ, τα οποία εκτιμάται ότι μπορούν να λειτουργήσουν ως μοχλός οικονομικής ανάπτυξης, αλλά και να δημιουργήσουν σημαντικές ευκαιρίες για αμερικανικές επενδύσεις και εταιρείες. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες ανέδειξαν τη σημασία του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), ο οποίος θεωρείται κρίσιμος για την ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας, των ασφαλών αλυσίδων εφοδιασμού και της διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών.
Οι εκπρόσωποι των τεσσάρων χωρών επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για στενότερο συντονισμό στον τομέα των ενεργειακών υποδομών, υπογραμμίζοντας ότι η συνεργασία σε ζητήματα ενεργειακής πολιτικής, κυβερνοασφάλειας και προστασίας κρίσιμων εγκαταστάσεων μπορεί να ενισχύσει τόσο την ασφάλεια όσο και τη γεωπολιτική σταθερότητα της περιοχής.
Σημαντικό γεγονός της ημέρας αποτέλεσε και η επίσημη έναρξη λειτουργίας του Eastern Mediterranean Energy Center στο Ινστιτούτο Δημόσιας Πολιτικής Baker του Πανεπιστημίου Rice. Το νέο κέντρο φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την έρευνα, τον στρατηγικό διάλογο και τη συνεργασία μεταξύ κυβερνήσεων, πανεπιστημίων και ιδιωτικών επιχειρήσεων στον ενεργειακό τομέα.
Στο πλαίσιο της περαιτέρω θεσμοθέτησης της συνεργασίας, οι τέσσερις χώρες συμφώνησαν να προχωρήσουν τους επόμενους μήνες στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου Οδικού Χάρτη Συνεργασίας του Διαλόγου Ενέργειας 3+1. Ο οδικός χάρτης θα καθορίζει συγκεκριμένους στόχους και δράσεις σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος, ενώ θα αξιοποιεί, όπου απαιτείται, και τις δυνατότητες του νέου Κέντρου Ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου.
Ως πρώτο πρακτικό βήμα αποφασίστηκε η σύσταση ειδικής ομάδας εργασίας για την κυβερνοασφάλεια και τη φυσική προστασία κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, ζήτημα που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων.
Οι τέσσερις χώρες στοχεύουν στην ολοκλήρωση και έγκριση του Οδικού Χάρτη εντός του 2026, ενώ συμφώνησαν η επόμενη υπουργική συνάντηση του σχήματος 3+1 να πραγματοποιηθεί στο Ισραήλ.
Η συνάντηση του Χιούστον επιβεβαιώνει ότι η ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών εξελίσσεται πλέον σε έναν ευρύτερο στρατηγικό άξονα, με στόχο όχι μόνο την ενεργειακή ανάπτυξη αλλά και τη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου ασφάλειας και σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.