defencereview.gr–Γιάννης Νικήτας
Σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό περιβάλλον μεταξύ Γάλλων και Γερμανών εξελίσσεται το πρόγραμμα πρόσκτησης νέων υποβρυχίων για το Πολεμικό Ναυτικό. Αμφότερες οι δύο πλευρές της γαλλικής Naval Group καθώς και της γερμανικής ThyssenKrupp Marine Systems εμφανίζονται διατιθέμενες να διεκδικήσουν το ελληνικό πρόγραμμα νέων υποβρυχίων προσφέροντας δυνατότητα ναυπήγησης των νέων υποβρυχίων στη χώρα μας. Και οι δύο εταιρείες βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις με τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά προκειμένου να συμπεριλάβουν στη τελική τους πρόταση τη προοπτική ναυπήγησης των νέων υποβρυχίων στη χώρα μας και σε συνεργασία με τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά.
Ήδη η Διεύθυνση Εξοπλισμών του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού έχει σχηματίσει μια πρώτη εικόνα για τους βασικούς διεκδικητές του προγράμματος όχι μόνον σε επίπεδο τεχνικών χαρακτηριστικών και επιχειρησιακών δυνατοτήτων αλλά και στο οικονομικό σκέλος των δύο προσφορών. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του DefenceReview.gr η γαλλική πρόταση εμφανίζεται κατά 20% ακριβότερη της γερμανικής. Ειδικότερα, η τιμή μονάδας κάθε υποβρυχίου Blacksword Barracuda είναι κατά 150 – 200 εκατομμύρια ακριβότερο έναντι των γερμανικών Type 212CD. Ως εκ τούτων, στα τέσσερα υποβρύχια το συνολικό κόστος της γαλλικής πρότασης είναι περίπου 800 εκατομμύρια ευρώ ακριβότερο έναντι της γερμανικής ThyssenKrupp Marine Systems. Αξίζει να τονιστεί πως αυτές οι τιμές και οι υπολογισμοί της Διεύθυνσης Εξοπλισμών του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού είναι με τα οικονομικά δεδομένα της Άνοιξης του 2026 και δίχως να συμπεριλαμβάνεται το επιπρόσθετο κόστος της ναυπήγησης των υποβρυχίων στη χώρα μας.
Ήδη η ηγεσία του Πολεμικού Ναυτικού και του ΓΕΕΘΑ έχει σχηματίσει μια πρώτη ολοκληρωμένη εκτίμηση τόσο για το οικονομικό σκέλος του προγράμματος όσο και για τις επιχειρησιακές δυνατότητες και τεχνολογικές ικανότητες των δύο υπερσύγχρονων σχεδιάσεων. Όπως επισημαίνουν ανώτατοι αξιωματικοί στον γράφοντα η τιμή του κάθε γερμανικού υποβρυχίου συμπεριλαμβανομένων των όπλων και του αρχικού πακέτου τεχνικής υποστήριξης ανέρχεται στα 1.1 με 1.2 δισεκατομμύρια ευρώ ενώ για το γαλλικό Blacksword Barracuda στο 1.3 με 1.4 δισεκατομμύρια ευρώ. Φυσικά εδώ θα πρέπει να επισημανθεί πως οι τιμές ενδέχεται να διαφοροποιηθούν με ανατιμήσεις λόγω των διεθνών ανατιμήσεων και της ναυπήγησης στη χώρα μας. Τα παραπάνω δεδομένα είναι εκτιμήσεις του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού με βάση τις τιμές ξένων προγραμμάτων και με γνώμονα τα πρώτα οικονομικά στοιχεία που έχουν καταθέσει οι δυο εταιρίες. Το ζήτημα βεβαίως είναι πιο σύνθετο δεδομένου πως οι δύο εταιρίες ενδέχεται να καταθέσουν οικονομικές ευκολίες για την αποπληρωμή του προγράμματος όπως μακρά αποπληρωμή, χρηματοδότηση μερική ή ολική, μη εμπροσθοβαρείς πληρωμές (non-front-loaded payments) προκειμένου να καλυφθούν ελληνικές δημοσιονομικές ανάγκες της κυβέρνησης κτλ.
Επιπροσθέτως, δεν έχει διευκρινιστεί ακόμη η συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στο πρόγραμμα αφού έχει τεθεί ως βασικός στόχος ένα μεγάλο ποσοστό επί του συνόλου του προγράμματος να επιστρέψει στην ελληνική βιομηχανία και παραγωγική ικανότητα της χώρας (25% εγχώρια προστιθέμενη αξία επί του τελικού κόστος). Και οι δυο εταιρείες διεξάγουν συζητήσεις και διαπραγματεύσεις με δεκάδες ελληνικές εταιρείες. Στη κατεύθυνση αυτή η Naval Group έχει συνάψει στρατηγική συνεργασία με τη Metlen Energy & Metals. Καταλυτικής σημασίας στην οικονομική διαφορά μεταξύ των δύο σχεδιάσεων είναι το γεγονός πως τα γερμανικά Type 212CD της ThyssenKrupp Marine Systems μπορούν να αξιοποιήσουν τις τορπίλες που αποκτήθηκαν για τα Type 214 HN συνεπώς να μειώσουν το κόστος του οπλισμού των νέων υποβρυχίων. Φυσικά σε μια τέτοια περίπτωση ναι μεν επιτυγχάνεται μια μείωση του αρχικού κόστους του προγράμματος αλλά επαναλαμβάνονται τα λάθη του παρελθόντος όπου νέας γενιάς οπλικά συστήματα (στη συγκεκριμένη τα υποβρύχια Type 212CD) θα αξιοποιούν όπλα που ήδη υπάρχουν στο οπλοστάσιο των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων (DM2A4 SeaHake mod4 και όχι τη νέας γενιάς DM2A5 (SeaHake mod5). Είναι επίσης, γεγονός πως το γαλλικό Blacksword Barracuda έχει μεγαλύτερο κόστος αφού ο οπλισμός του είναι υπέρτερος του γερμανικού.
Στις πρώτες εκτιμήσεις των επιτελών της Διεύθυνση Εξοπλισμών του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού αναφέρονται και τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των δύο σχεδιάσεων σε τεχνικό και επιχειρησιακό επίπεδο. Στον τομέα της πρόωσης και της υποβρύχιας παραμονής κάτω από το νερό το γερμανικό Type 212CD (συνδυασμός AIP νέας γενιάς και μπαταριών ιόντων λιθίου, η υποβρύχια παραμονή του εκτιμάται ότι ξεπερνά τις τρεις εβδομάδες) υπερτερεί έναντι του Blacksword Barracuda (περίπου 12 με 14 μέρες με ανάγκη φόρτισης των μπαταριών σε περισκοπικό βάθος) με το τελευταίο να πλεονεκτεί σε συνολική αυτονομία και ακτίνα δράσης (δηλαδή τόσο υποβρύχιας παραμονής με μπαταρίες ιόντων λιθίου όσο και συνολικής ακτίνας δράσης με κύκλους φόρτισης μπαταριών). Σαφώς ανώτερα είναι και τα συστήματα σόναρ του γαλλικού Blacksword Barracuda με τη Thales να προσφέρει τη σουίτα ηλεκτρονικών S-Cube. Καταλυτικό μειονέκτημα των Type 212CD είναι το μέγιστο βάθος κατάδυσης σαφώς μικρότερο έναντι των υφιστάμενων Type 214 και τούτο λόγω υλικού κατασκευής των υποβρυχίου (μη μαγνητικός χάλυβας) γεγονός που περιορίζει το μέγιστο βάθος κατάδυσης στα 250 μέτρα περίπου όταν τα Type 214ΗΝ καταδύονται σε μεγαλύτερα βάθη. Και οι δύο σχεδιάζεις εμφανίζονται με εξαιρετικά μικρό ακουστικό ίχνος ενώ στον τομέα του οπλισμού (είδος όπλων) και της ποσότητας (αριθμός) των όπλων το γαλλικό Blacksword Barracuda κυριαρχεί κατά κράτος έναντι του γερμανικού Type 212CD.
Δεδομένων όμως των προσεχών πολιτικών εξελίξεων και των εθνικών εκλογών πιθανότατα εντός του 2026 ή αρχές του 2027 το πρόγραμμα των νέων υποβρυχίων έχει ακόμη δρόμο και δεν μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα. Είναι γεγονός επίσης πως η όποια απόφαση θα έχει έντονη πολιτική διάσταση όπως συνέβη και με το πρόγραμμα των φρεγατών FDI HN. Εκτός των επιχειρησιακών κριτηρίων και τεχνικών ικανοτήτων των δύο σχεδιάσεων καταλυτικό θα είναι το οικονομικό σκέλος του προγράμματος και η βιομηχανική δυνατότητα εξασφάλισης 25% συμμετοχής των ελληνικών εταιρειών επί της συνολικής αξίας του προγράμματος.