Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τα εθνικά αμυντικά σχέδια οχτώ κρατών-μελών, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού μέσου SAFE – «Δράση για την ασφάλεια στην Ευρώπη». Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής, έπειτα από «αυστηρή αξιολόγηση» των «Εθνικών Επενδυτικών Σχεδίων Άμυνας», υπεβλήθη η πρόταση στο Συμβούλιο της ΕΕ για την έγκριση χρηματοδοτικής ενίσχυσης υπέρ της Εσθονίας, της Ελλάδας, της Ιταλίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Πολωνίας, της Σλοβακίας και της Φινλανδίας. Το Συμβούλιο της ΕΕ έχει προθεσμία τεσσάρων εβδομάδων για να αξιολογήσει και να εγκρίνει αυτά τα εθνικά σχέδια. Μόλις εγκριθούν, η Επιτροπή αναμένεται να πραγματοποιήσει τις πρώτες πληρωμές τον Μάρτιο του 2026. Στα μέσα Ιανουαρίου, η Επιτροπή είχε ήδη εγκρίνει τα πρώτα οχτώ εθνικά αμυντικά σχέδια (της Κύπρου, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Κροατίας, του Βελγίου, της Δανίας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας).
Από τις δεκαεννέα χώρες που συμμετέχουν στο μέσο «SAFE», έχουν εγκριθεί προς το παρόν τα σχέδια των δεκαέξι χωρών και η Επιτροπή συνεχίζει την αξιολόγηση των σχεδίων της Γαλλίας, της Ουγγαρίας και της Τσεχίας. Υπενθυμίζεται ότι τον Σεπτέμβριο του 2025, η Επιτροπή ενέκρινε την προσωρινή κατανομή των κονδυλίων του SAFE, συνολικού ύψους 150 δισ. ευρώ. Για την Ελλάδα εγκρίθηκε ποσό 787,67 εκατ. ευρώ, έναντι των 1,2 δισ. ευρώ που είχε αιτηθεί στα τέλη Ιουλίου. Ο κανονισμός SAFE εκδόθηκε στις 27 Μαΐου 2025, στο πλαίσιο του φιλόδοξου πακέτου μέτρων για την ενίσχυση της άμυνας της ΕΕ – «Ετοιμότητα 2030».
Το SAFE θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να αυξήσουν άμεσα και μαζικά τις αμυντικές επενδύσεις τους μέσω κοινών προμηθειών από την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Η Ουκρανία και οι χώρες ΕΖΕΣ/ΕΟΧ θα μπορούν να συμμετέχουν σε κοινές προμήθειες και θα μπορούν να αγοράζουν από τις βιομηχανίες τους. Το SAFE θα επιτρέψει επίσης στις υπό προσχώρηση χώρες, στις υποψήφιες χώρες, στις δυνάμει υποψήφιες χώρες και στις χώρες που έχουν υπογράψει εταιρικές σχέσεις ασφάλειας και άμυνας με την ΕΕ να συμμετάσχουν σε κοινές προμήθειες και να συμβάλουν στη συνολική ζήτηση. Μπορούν επίσης να διαπραγματεύονται ειδικές, αμοιβαία επωφελείς συμφωνίες σχετικά με τη συμμετοχή των αντίστοιχων βιομηχανιών τους στις εν λόγω δημόσιες συμβάσεις.
Γιάννης Νικήτας
defencereview