Γράφει ο Μάικλ Ρούμπιν, Washington Examiner
Οι πολιτικοί ηγέτες και οι διπλωμάτες σπεύδουν να αποδώσουν στον εαυτό τους τις επιτυχίες, αλλά ελάχιστοι αναγνωρίζουν τον ρόλο τους στις αποτυχίες. Μέχρι σήμερα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν έχει εκδώσει καμία έκθεση για το πώς οι Ηνωμένες Πολιτείες «έχασαν» την Τουρκία, η οποία υπήρξε κάποτε ένας από τους πιο αξιόπιστους εταίρους τους στο ΝΑΤΟ.
Η ευθύνη για τη μετάβαση της Τουρκίας από σύμμαχο σε αντίπαλο επιμερίζεται. Ρεπουμπλικανικές και Δημοκρατικές κυβερνήσεις άφησαν τον ευσεβή πόθο να υπερισχύσει της πραγματικότητας στην εκτίμησή τους για τον Τούρκο ηγέτη Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Μιλώντας δίπλα του στην Άγκυρα, ο τότε πρόεδρος Τζορτζ Ο. Μπους είπε στον τότε πρωθυπουργό: «Εκτιμώ πάρα πολύ το παράδειγμα που δίνει η χώρα σας για το πώς μπορεί να είναι ένα μουσουλμανικό κράτος και ταυτόχρονα ένα κράτος που αγκαλιάζει τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και την ελευθερία».
Ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα είχε συμπεριλάβει τον Ερντογάν στους κορυφαίους ξένους φίλους του και έλεγε ότι τον εμπιστευόταν τόσο πολύ ώστε ζητούσε τη συμβουλή του για το πώς να μεγαλώσει τις κόρες του. Παρέλειπε, όμως, να αναφέρει ότι οι γυναικοκτονίες στην Τουρκία αυξήθηκαν κατά 1.400% επί της θητείας του Ερντογάν. Στη συνέχεια, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, στην πρώτη του θητεία, είπε στον Ερντογάν κατά την επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο: «Κάνετε φανταστική δουλειά για τον λαό της Τουρκίας». Ο τουρκικός λαός πιθανότατα θα διαφωνούσε: ο πληθωρισμός ήταν εκτός ελέγχου, το νόμισμα κατέρρεε και οι πολιτικές φυλακές γέμιζαν.
Αν και οι διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις αντιμετώπιζαν τον Ερντογάν με το γάντι, κανείς δεν φέρει μεγαλύτερη ευθύνη για τη μετατροπή της Τουρκίας σε δικτατορία που στηρίζει την τρομοκρατία από τον ίδιο τον Ερντογάν. Το πραγματικό λάθος της Ουάσιγκτον ήταν η εθελοτυφλία απέναντι στην αντιδυτική, φιλική προς τη Μουσουλμανική Αδελφότητα ατζέντα του, καθώς και η τάση ορισμένων Αμερικανών πρέσβεων να κολακεύουν τον Τούρκο ηγέτη, υπονομεύοντας αδικαιολόγητα την αντιπολίτευση.
Το 2006, όταν τα κοσμικά κόμματα της αντιπολίτευσης και ο τουρκικός στρατός άρχισαν να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τον αυξανόμενο ισλαμισμό του Ερντογάν και την «απειλή των θρησκευτικών αντιδραστικών», ο Αμερικανός πρέσβης Ρος Γουίλσον απέρριψε τις προειδοποιήσεις ως μέρος της «κακοφωνίας» της αντιπολίτευσης. Οι άστοχες δηλώσεις του προκάλεσαν τότε οργή, καθώς ο Ερντογάν τις εξέλαβε ως «πράσινο φως» για να συνεχίσει την αποδόμηση των ήδη αδύναμων δημοκρατικών θεσμών της Τουρκίας.
Σήμερα, η ιστορία μοιάζει να επαναλαμβάνεται. Πριν από έξι μήνες, η τουρκική αστυνομία συνέλαβε τον δήμαρχο Κωνσταντινούπολης και κύριο αντίπαλο του Ερντογάν, Εκρέμ Ιμάμογλου. Οι Τούρκοι γνωρίζουν ότι ο πρόεδρος εκλαμβάνει τις διαδηλώσεις ως ευκαιρία για νέες συλλήψεις, καθώς οι αντίπαλοί του συγκεντρώνονται σε ένα σημείο. Αντί να διαδηλώσουν, λοιπόν, οι πολίτες ξεκίνησαν μποϊκοτάζ σε καταστήματα και μάρκες που συνδέονται με τον Ερντογάν και τους υποστηρικτές του. Καθώς τα μποϊκοτάζ συνεχίζονται, ο Ερντογάν διαμαρτύρεται, αλλά δεν μπορεί να τα σταματήσει. Το μήνυμα είναι σαφές: οι Τούρκοι δεν συναινούν στην καταπίεση και στις θεωρίες συνωμοσίας που τροφοδοτούν τον πρόεδρο.
Δυστυχώς, ο Αμερικανός πρέσβης Τομ Μπάρακ —μακροχρόνιος φίλος και επιχειρηματικός συνεργάτης του Τραμπ— επαναλαμβάνει τα λάθη των προκατόχων του, συγχέοντας την κολακεία με την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ. Τη Δευτέρα, επισκέφθηκε ένα καφέ που οι Τούρκοι μποϊκοτάρουν και φωτογραφήθηκε με τον ιδιοκτήτη του, τον οποίο πολλοί θεωρούν υποστηρικτή του Ερντογάν και της ισλαμιστικής του ατζέντας.
Το να υπονομεύεται αδικαιολόγητα η τουρκική αντιπολίτευση είναι κοντόφθαλμο και επικίνδυνο, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Ο Τραμπ βλέπει τον εαυτό του ως «διαπραγματευτή» και η πολιτική του είναι συναλλακτική. Όμως, το να δείχνει ότι «παίρνει» χωρίς να δίνει ανταλλάγματα δεν είναι ο δρόμος για να μεγιστοποιηθούν τα αμερικανικά οφέλη.
Μακροπρόθεσμα, το αμερικανικό συμφέρον είναι σαφές: μια πιο φιλελεύθερη, φιλοδυτική Τουρκία. Η ανατολική Μεσόγειος δεν μπορεί να σταθεροποιηθεί όσο η Άγκυρα καταπιέζει την κοσμική αντιπολίτευση, στηρίζει τη Χαμάς και υποδαυλίζει βία κατά του Ισραήλ, των Εβραίων και των Αμερικανών. Είναι καιρός ο Μπάρακ να επιστρέψει στην Ουάσιγκτον, πριν προκαλέσει μεγαλύτερη ζημιά με την εθελοτυφλία —αν όχι τον ενθουσιασμό του— απέναντι στα πιο ριζοσπαστικά ισλαμιστικά κινήματα της περιοχής.