Η Τουρκία δεν θα είναι μέτοχος στον πυρηνικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής Akkuyu που κατασκευάζεται αυτή τη στιγμή από τη Ρωσία στη Μερσίνα, στις μεσογειακές ακτές της νότιας Τουρκίας, σύμφωνα με το Nordic Monitor.
Ο İzzet Alagöz, γενικός διευθυντής της Electricity Generation Corporation (EÜAŞ), του δημόσιου ιδρύματος που πιστεύεται ότι ήταν μέτοχος της εγκατάστασης, είπε στους νομοθέτες ότι το να είναι εταίρος στον πυρηνικό σταθμό 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων δεν είναι στην ατζέντα τους, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της επιτροπής. στο τουρκικό κοινοβούλιο στις 18 Μαΐου.
«Δεν κατέχουμε μετοχές και δεν συνεισφέρουμε τίποτα στο κόστος. Επί του παρόντος, εμείς, ως Δημοκρατία της Τουρκίας και ως EÜAŞ, δεν πληρώνουμε τίποτα για την κατασκευή του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής. Δεν έχουμε καμία άλλη υποχρέωση εκτός από την υποχρεωτική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας σύμφωνα με τη διμερή συμφωνία. Το αν θα αγοράσουμε ή όχι ένα συγκεκριμένο ποσοστό των μετοχών της δεν είναι στην ατζέντα μας», πρόσθεσε ο Alagöz.
Όπως εξέφρασαν οι βουλευτές της αντιπολίτευσης στη συνεδρίαση της επιτροπής, το τουρκικό κοινό πιστεύει ευρέως ότι η πυρηνική εγκατάσταση κατασκευάστηκε από κοινού με τη Ρωσία και ότι και οι δύο χώρες έχουν ίσα μερίδια. Ωστόσο, η ρωσική Atomstroyexport, θυγατρική της Rosatom State Nuclear Energy Corporation, κατέχει επί του παρόντος όλες τις μετοχές. Η συμφωνία μεταξύ Τουρκίας και Ρωσίας ορίζει ότι το ρωσικό μερίδιο δεν μπορεί να πέσει κάτω από το 51%.
Σύμφωνα με προηγούμενα δημοσιεύματα στα τουρκικά ΜΜΕ, η Rosatom βρισκόταν σε συνομιλίες με τέσσερις τουρκικές εταιρείες. Φημολογήθηκε ότι η Rosatom ήθελε ειδικά η κρατική εταιρεία EÜAŞ να είναι εταίρος στο έργο. Ωστόσο, η απόκτηση του 49% των μετοχών θα συνεπαγόταν μια μεγάλη επένδυση 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την EÜAŞ τη στιγμή που η Τουρκία έχει έλλειψη συναλλάγματος λόγω της υπερβολικής υποτίμησης της λίρας έναντι του δολαρίου.
Ανακοινώθηκε το 2017 ότι μια κοινοπραξία που αποτελείται από τις συμμετοχές Cengiz, Kolin και Kalyon, οι οποίες ανήκουν σε επιχειρηματίες του στενού κύκλου του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, θα γίνει μέτοχος του έργου κατά 49%. Ωστόσο, φάνηκε ότι η κοινοπραξία δεν μπορούσε να συμφωνήσει σε εμπορικά θέματα με τους Ρώσους. Το 2018 ο Kolin και ο Kalyon ανακοίνωσαν ότι αποσύρθηκαν από τις διαπραγματεύσεις εταιρικής σχέσης.
Κατά την επίσκεψη του Ερντογάν στη Ρωσία το 2019, τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι έγινε διαπραγμάτευση κοινού ενεργειακού ταμείου που θα χρηματοδοτούσε το Akkuyu και ότι το Τουρκικό Ταμείο Πλούτου με επικεφαλής τον Ερντογάν θα εκπροσωπούσε την τουρκική πλευρά. Το σχέδιο, ωστόσο, δεν υλοποιήθηκε ποτέ.
Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η κατασκευή του εργοστασίου προχωρά με αργό ρυθμό, καθιστώντας δύσκολο να πιστέψουμε ότι η πρώτη φάση θα ολοκληρωθεί το 2023, όπως είχε ανακοινωθεί προηγουμένως. Αναμενόταν ότι η χρηματοδότηση που παρείχε ο νέος εταίρος θα επιτάχυνε τα πράγματα.
Το 2021 ο Ερντογάν επιθεώρησε την κατασκευή της πυρηνικής εγκατάστασης και δήλωσε ότι η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας θα ξεκινήσει τον Μάιο του 2023.
Σύμφωνα με μια έκθεση του Al Jazeera με ημερομηνία 16 Μαΐου, οι κυρώσεις χωρίς προηγούμενο κατά της Ρωσίας λόγω της εισβολής της στην Ουκρανία έχουν οδηγήσει σε νέες ανησυχίες για τον πρώτο πυρηνικό σταθμό της Τουρκίας. Πιθανά εμπόδια στη χρηματοδότηση και τον εξοπλισμό από τρίτες χώρες απείλησαν να καθυστερήσουν το έργο των 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Σύμφωνα με τη συμφωνία της Τουρκίας με τη Ρωσία, η Τουρκία δεσμεύεται να αγοράζει ηλεκτρική ενέργεια από το εργοστάσιο για 15 χρόνια. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι έγινε λάθος στον καθορισμό της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος και ότι η κυβέρνηση υποσχέθηκε να πληρώσει στους Ρώσους υπερβολική τιμή.
Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Kemal Kılıçdaroğlu δήλωσε τον Φεβρουάριο ότι ο πιο σοβαρός κίνδυνος που αντιμετωπίζει η Τουρκία στον ενεργειακό τομέα είναι το ακριβό ηλεκτρικό ρεύμα Akkuyu.
Υπενθυμίζοντας ότι η ηλεκτρική ενέργεια που θα παραχθεί στο Akkuyu κοστίζει 12,35 δολάρια ανά κιλοβατώρα χωρίς ΦΠΑ, ο Kılıçdaroğlu είπε ότι «ο παγκόσμιος μέσος όρος είναι κοντά στο ένα τρίτο αυτού. Όταν ξεκινήσει η λειτουργία του πυρηνικού σταθμού στο Akkuyu, οι επιχειρήσεις θα χρησιμοποιούν τρεις φορές πιο ακριβό ηλεκτρικό ρεύμα».
Η αντιπολίτευση λέει επίσης ότι επειδή η Τουρκία εξαρτάται από το ρωσικό αέριο, η ανάθεση στη Ρωσία στρατηγικής εγκατάστασης δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα εθνικής ασφάλειας. Ωστόσο, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι προτιμήθηκαν οι Ρώσοι επειδή υπέβαλαν την καλύτερη προσφορά.
Οι επιπτώσεις της εξωτερικής πολιτικής της ενεργειακής εξάρτησης της Τουρκίας από τη Ρωσία έγιναν δεκτές και από τον Ερντογάν.
Δηλώνοντας ότι η Τουρκία βασίζεται μόνο στα ψηφίσματα του ΟΗΕ για κυρώσεις κατά της Ρωσίας, ο Ερντογάν είπε κατά την επιστροφή από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες τον Μάρτιο ότι δεν είναι δυνατόν να παραμερίσουν τις σχέσεις με τη Ρωσία. «Όταν εξετάζεται μόνο το φυσικό αέριο, αγοράζουμε περίπου το μισό από τη Ρωσία σήμερα. Εξάλλου, χτίζουμε το πυρηνικό εργοστάσιο στο Akkuyu με τη Ρωσία. Ούτε αυτό μπορούμε να το παραμερίσουμε. Όταν το είπα στον [Γάλλο Πρόεδρο Εμανουέλ] Μακρόν σήμερα, είπε: «Έχετε δίκιο», είπε ο Ερντογάν στους δημοσιογράφους.
Στις 5 Μαρτίου, το τουρκικό κοινοβούλιο ενέκρινε νομοσχέδιο που εγκρίθηκε από την κυβέρνηση σχετικά με ένα ρυθμιστικό πλαίσιο για τα πυρηνικά που επέτρεπε μια σειρά παραχωρήσεων στην Atomstroyexport.
Το νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή στις 24 Φεβρουαρίου από την κυβέρνηση και διερευνήθηκε γρήγορα από δύο κοινοβουλευτικές επιτροπές σε τέσσερις ημέρες. Η γενική συνέλευση την ενέκρινε το Σάββατο εν μέσω καταιγισμού επικρίσεων από τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Η συμφωνία για την κατασκευή πυρηνικού σταθμού ισχύος 4.500 MW υπογράφηκε μεταξύ Τουρκίας και Ρωσίας το 2010, με την κατασκευή να έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει το 2013. Όταν τεθεί σε πλήρη λειτουργία, θα παρέχει το 10 τοις εκατό των αναγκών σε ηλεκτρική ενέργεια της Τουρκίας.