Σημαντική αναβάθμιση της αμυντικής συνεργασίας Κύπρου και Γαλλίας σηματοδοτεί η υπογραφή της Συμφωνίας για το Καθεστώς Στρατιωτικών Δυνάμεων, γνωστής διεθνώς ως SOFA, από τον Κύπριο Υπουργό Άμυνας Βασίλη Πάλμα και τη Γαλλίδα Υπουργό Ενόπλων Δυνάμεων Κατρίν Βοτράν.
Η συμφωνία υπεγράφη σήμερα, στη Λευκωσία, στο περιθώριο της άτυπης συνάντησης των Υπουργών Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η συνάντηση των υπουργών Άμυνας επικεντρώθηκε στις υφιστάμενες και αναδυόμενες προκλήσεις ασφάλειας, με έμφαση στην αμυντική ετοιμότητα και στον συντονισμό των ευρωπαϊκών αντιδράσεων σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον ασφάλειας.
Τι ρυθμίζει η συμφωνία
Η Κυπρο- Γαλλική Συμφωνία ρυθμίζει το νομικό και επιχειρησιακό πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούν να βρίσκονται, να μετακινούνται και να δραστηριοποιούνται γαλλικές στρατιωτικές δυνάμεις στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Στην πράξη, η συμφωνία δημιουργεί πιο καθαρό πλαίσιο για την παρουσία γαλλικών στρατιωτικών δυν’αμεων στην Κύπρο, κυρίως σε περιπτώσεις ασκήσεων, επιχειρήσεων υποστήριξης, εκκενώσεων πολιτών από περιοχές κρίσης και ευρύτερης αμυντικής συνεργασίας. Στην πραγματικότητα η συμφωνία αποτελεί μέρος της ενίσχυσης της συνεργασίας της Κύπρου με μια μεγάλη ευρωπαϊκή στρατιωτική δύναμη, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος έχει μετατραπεί σε περιοχή αυξημένων κινδύνων.
Τον Δεκέμβριο του 2025, ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν υπέγραψαν στο Παρίσι Συμφωνία Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης, με επίκεντρο την άμυνα, την οικονομία και τον ευρωπαϊκό συντονισμό. Η συμφωνία εκείνη είχε στόχο να δώσει θεσμικό πλαίσιο στις σχέσεις των δύο χωρών και να ενισχύσει τη συνεργασία τους σε άμυνα, οικονομία, καινοτομία, εκπαίδευση και ευρωπαϊκά ζητήματα.
Το γαλλικό Υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει ότι η αμυντική συμφωνία του 2017 τέθηκε σε ισχύ το 2020, ότι το Γαλλικό Πολεμικό Ναυτικό συμμετέχει σε τακτικές ασκήσεις με την Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ υπενθυμίζει και τη συμφωνία του 2022 για συνεργασία σε επιχειρήσεις εκκένωσης από τη Μέση Ανατολή μέσω κυπριακού εδάφους.
Η συμφωνία έχει και σαφές πολιτικό βάρος. Η Κυπριακή Δημοκρατία, ένα κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης του οποίου τμήμα του εδάφους εξακολουθεί να βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή, ενισχύει τη σχέση της με τη Γαλλία, τη μόνη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και διαθέτει ισχυρή στρατιωτική παρουσία στη Μεσόγειο.
Δεν είναι τυχαίο ότι η προοπτική της συμφωνίας προκάλεσε ήδη αντιδράσεις στα κατεχόμενα. Το λεγόμενο «υπουργείο Εξωτερικών» του ψευδοκράτους είχε εκφράσει «μεγάλη ανησυχία», υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία προβλέπει ανάπτυξη γαλλικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο, ενίσχυση αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας, κοινές ασκήσεις, στρατιωτική εκπαίδευση και υλικοτεχνική υποστήριξη. Στην ίδια ανακοίνωση χαρακτήριζε τη συμφωνία «άκυρη» για τους Τουρκοκύπριους, θέση που, πέραν της γνωστής τουρκικής ρητορικής, δείχνει και την ενόχληση για τη διεύρυνση της ευρωπαϊκής παρουσίας στην Κύπρο.
Βασίλης Πάλμας: Η συμφωνία αυτή «θέτει ένα σύγχρονο και ολοκληρωμένο πλαίσιο συνεργασίας στους τομείς άμυνας και ασφάλειας
Η αναβάθμιση της συνεργασίας με τη Γαλλία προσδίδει στην Κυπριακή Δημοκρατία αυξημένο στρατηγικό βάθος και ενισχύει το ρόλο της ως πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, ανέφερε ο Κύπριος Υπουργός Άμυνας, Βασίλης Πάλμας, μετά την υπογραφή της συμφωνίας SOFA (Status of Forces Agreement) μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Γαλλίας, στο περιθώριο της άτυπης συνάντησης των Υπουργών Άμυνας της ΕΕ στη Λευκωσία τη Δευτέρα.
Για την αταλάντευτη αλληλεγγύη της Γαλλίας προς την Κύπρο όποτε απειλούνται τα συμφέροντα και η ασφάλειά της, διαβεβαίωσε η Γαλλίδα Υπουργός Άμυνας, Κατρίν Βοτρέν.
Σε δηλώσεις του μετά την υπογραφή της συμφωνίας, ο κ. Πάλμας είπε ότι κατά τη συνάντηση με τη Γαλλίδα ομόλογό του επαναβεβαίωσαν τους διαχρονικά ισχυρούς δεσμούς που συνδέουν τις δύο χώρες και ανέδειξαν πτυχές της συνεργασίας τους, η οποία είναι εδραιωμένη σε σταθερές βάσεις αμοιβαίας εμπιστοσύνης και κοινών επιδιώξεων.
Προσέθεσε ότι η συνεργασία αυτή αποτυπώνεται στον συντονισμό σε ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας, καθώς και στην ανάπτυξη στρατηγικών εταιρικών σχέσεων μεταξύ άλλων στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας.
Συμπλήρωσε ότι στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η συνεργασία των δύο χωρών στον τομέα της προμήθειας αμυντικών συστημάτων καθώς και η κοινή συμμετοχή στον τετραμερή μηχανισμό συνεργασίας με τις χώρες της Ελλάδας και της Ιταλίας.
Είπε επίσης ότι η στενή συνεργασία Κύπρου-Γαλλίας αποτυπώνεται επίσης τόσο σε επιχειρησιακό επίπεδο με την τακτική παρουσία και δραστηριοποίηση γαλλικών δυνάμεων στην περιοχή όσο και σε θεσμικό επίπεδο μέσω κοινών πρωτοβουλιών στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων διεθνών σχημάτων.
«Ορόσημο σε αυτή την πορεία αποτελεί η Συμφωνία Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης Κύπρου-Γαλλίας, η οποία υπογράφηκε τον περασμένο Δεκέμβριο στο Παρίσι από τους Προέδρους των δύο χωρών και αντανακλά την πρόοδο μιας διαρκώς εξελισσόμενης διμερούς σχέσης», σημείωσε περαιτέρω.
Σύμφωνα με τον κ. Πάλμα, στο πλαίσιο της συνάντησης οι δύο Υπουργοί προέβησαν σε ανασκόπηση των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, προσθέτοντας πως είχε την ευκαιρία να ευχαριστήσει εκ νέου τη Γαλλίδα ομόλογό του για την άμεση ανταπόκριση της Γαλλίας και την αποστολή δυνάμεων εντός των χωρικών υδάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας κατά την πρόσφατη κρίση στην περιοχή τον περασμένο Μάρτιο.
«Επιστέγασμα της συνάντησης μας αποτέλεσε η υπογραφή συμφωνίας για συνεργασία σε αμυντικά θέματα και το καθεστώς των δυνάμεων των χωρών μας (Status of Forces Agreement – SOFA), όπως αυτή έχει ήδη ανακοινωθεί από κοινού από τους προέδρους των δύο κρατών», είπε.
Εξήγησε ότι η συμφωνία αυτή «θέτει ένα σύγχρονο και ολοκληρωμένο πλαίσιο συνεργασίας στους τομείς άμυνας και ασφάλειας ρυθμίζοντας τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των δυνάμεων των δύο χωρών όταν αυτές βρίσκονται στο έδαφος της άλλης».
«Σε πολιτικό και γεωστρατηγικό επίπεδο, η εμβάθυνση της συνεργασίας μας με τη Γαλλία επιβεβαιώνει την προσήλωση της Κυπριακής Δημοκρατίας σε συνεργασίες που εδράζονται σε κοινές αρχές και αξίες, στο σεβασμό του διεθνούς δικαίου και την προώθηση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή», ανέφερε ο Κύπριος Υπουργός Άμυνας.
Η αναβάθμιση της συνεργασίας μας, επισήμανε, «προσδίδει στην Κυπριακή Δημοκρατία αυξημένο στρατηγικό βάθος και ενισχύει το ρόλο της ως πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο».
«Σε κάθε περίπτωση, όπως έχουμε κατ’ επανάληψη δηλώσει και αποδείξει, η Κυπριακή Δημοκρατία στοχεύει στην εδραίωση της ασφάλειας και της ειρήνης στην περιοχή. Με αυτό ως δεδομένο, θα συνεχίσουμε να επενδύουμε σε συνεργασίες και σε πρωτοβουλίες που προάγουν τον εποικοδομητικό διάλογο, ενισχύουν την ασφάλεια και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για βιώσιμη ειρήνη στην Ανατολική Μεσόγειο», κατέληξε ο κ. Πάλμας.
Σημαντική βάση για την Γαλλία η Κύπρος λέει η Γαλλίδα Υπουργός Άμυνας
Από την πλευρά της, η Γαλλίδα Υπουργός Άμυνας, Κατρίν Βοτρέν, ξεκίνησε συγχαίροντας την Κύπρο για τον δυναμισμό της Προεδρίας της και εξέφρασε επίσης τις ευχαριστίες της «για την ποιότητα των συζητήσεών μας και τις προοπτικές ενίσχυσης των ενόπλων δυνάμεών μας, ώστε να ξεπεράσουμε τις πολλές προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στην Ευρώπη».
Αναφέρθηκε επίσης στην επίσκεψη του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη στο Παρίσι τον περασμένο Δεκέμβριο, κατά τη διάρκεια της οποίας οι Πρόεδροι της Γαλλίας και της Κύπρου υπέγραψαν μια στρατηγική εταιρική σχέση μεταξύ των δύο χωρών, αναβαθμίζοντας τις διμερείς σχέσεις τους, προσθέτοντας ότι μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν βρέθηκε στην Κύπρο.
«Ενώ οι διμερείς σχέσεις μας καλύπτουν πολλούς τομείς συνεργασίας, εκείνες που αφορούν την άμυνα είναι ιδιαίτερα σημαντικές εδώ και πολλά χρόνια», συνέχισε η Γαλλίδα Υπουργός.
«Η Κύπρος αποτελεί βασική βάση για τη διεξαγωγή των στρατιωτικών μας επιχειρήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Τα λιμάνια της Λάρνακας και της Λεμεσού φιλοξενούν περίπου τριάντα γαλλικά πλοία κάθε χρόνο – 21 μέχρι στιγμής από την 1η Ιανουαρίου – και η συνεργασία μεταξύ των ναυτικών δυνάμεών μας είναι αξιέπαινη», σημείωσε περαιτέρω, προσθέτοντας ότι οι κυπριακές και γαλλικές ναυτικές δυνάμεις εκπαιδεύονται μαζί τακτικά, όπως στις ασκήσεις «Αργοναύτης» και «Ευνομία», «οι οποίες καταδεικνύουν την κοινή μας δέσμευση για την ενίσχυση της θαλάσσιας ασφάλειας, της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της συλλογικής μας ικανότητας να ανταποκρινόμαστε σε κρίσεις σε αυτή τη στρατηγική περιοχή».
«Ωστόσο, η αμυντική μας συνεργασία δεν περιορίζεται στην άριστη ναυτική συνεργασία. Επεκτείνεται επίσης στον χερσαίο τομέα, όπου, πολύ πρόσφατα, κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του αμφίβιου ελικοπτεροφόρου Tonnerre, ενισχύθηκαν οι δεσμοί μεταξύ των δυνάμεών μας στους τομείς της χερσαίας κινητικότητας και της επιχειρησιακής ετοιμότητας», συνέχισε.
Πρόσθεσε ότι στον αεροπορικό τομέα, η κυπριακή υποδομή παρέχει ένα ιδανικό πλαίσιο για τη γαλλική υλικοτεχνική υποστήριξη, καθώς και δυνατότητες επιτήρησης και αεροπορικής άμυνας που είναι τόσο πολύτιμες για τις γαλλικές δυνάμεις στο πεδίο.
Τέλος, ανέφερε ότι, στον τομέα των δυνατοτήτων, η Γαλλία υποστηρίζει τον εκσυγχρονισμό των κυπριακών ενόπλων δυνάμεων. «Οι σημερινές μας συζητήσεις, στην πραγματικότητα, επικεντρώθηκαν ακριβώς σε αυτό το θέμα. Μοιραζόμαστε με την Κύπρο ένα κοινό όραμα για την ευρωπαϊκή άμυνα, με επίκεντρο την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης», πρόσθεσε.
«Θα ήθελα να σας διαβεβαιώσω για την αταλάντευτη αλληλεγγύη της Γαλλίας προς την Κύπρο, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όποτε απειλούνται τα συμφέροντα και η ασφάλεια της Κύπρου. Όπως είδατε, στις 3 Μαρτίου, μια φρεγάτα του Πολεμικού Ναυτικού ξεκίνησε την αποστολή της για να υποστηρίξει την αεροπορική άμυνα του νησιού, ενώ γαλλική αεροναυτική ομάδα, μαζί με ολλανδικές, ισπανικές και ιταλικές φρεγάτες, αναπτύχθηκε στην Ανατολική Μεσόγειο για να εξασφαλίσει την άμυνα της Κύπρου. Αυτή είναι η απόδειξη του τι σημαίνει ευρωπαϊκή άμυνα», υπογράμμισε.
«Γι’ αυτό και είμαι πραγματικά ευτυχής που υπέγραψα, μόλις πριν από λίγα λεπτά, μαζί με τον Βασίλη (Πάλμα), αυτή τη συμφωνία για το καθεστώς των δυνάμεών μας, η οποία θα απλοποιήσει τη συνεργασία μεταξύ των ενόπλων δυνάμεών μας. Αυτή η συμφωνία δεν αποτελεί αυτοσκοπό· είναι ένα βήμα προς την ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών μας. Σε ευχαριστώ, αγαπητέ Βασίλη, για αυτή την επίδειξη εμπιστοσύνης, και δεν έχω καμία αμφιβολία ότι θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε προς όφελος των χωρών μας, προς όφελος της Ευρώπης και, φυσικά, προς όφελος της ειρήνης», κατέληξε η κ. Βοτρέν.