Η Τουρκία, η οποία έχει πληρώσει βαρύ τίμημα όλα αυτά τα χρόνια για τη θέση της σε μια ασταθή γειτονιά της Μέσης Ανατολής, αντιμετωπίζει τώρα τον κίνδυνο μιας νέας και επικίνδυνης σύγκρουσης να ξεχυθεί στο κατώφλι της. Μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν και την αντίδραση της Τεχεράνης εναντίον ισραηλινών στόχων, αμερικανικών βάσεων και υποδομών στον Κόλπο, η Άγκυρα βρίσκεται αντιμέτωπη με το τρομακτικό σενάριο που προσπαθεί εδώ και καιρό να αποτρέψει.
Σύμφωνα με μια ολοκληρωμένη ανάλυση που δημοσιεύτηκε στο Arab News από την Τούρκο πολιτικό εμπειρογνώμονα Δρ. Σινέμ Τσενγκίζ, η πολιτική ελίτ στην Τουρκία πλοηγείται στην τρέχουσα κρίση με προσεκτικό πραγματισμό. Ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έσπευσε να εκδώσει μια σύνθετη δήλωση: καταδίκασε τις «επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του γείτονά μας Ιράν», αλλά ταυτόχρονα τόνισε ότι οι ιρανικές επιθέσεις εναντίον «αδελφών κρατών του Κόλπου» είναι απαράδεκτες. Το μήνυμα της Άγκυρας είναι σαφές: δεν πρόκειται για πόλεμο του ΝΑΤΟ, αλλά για έναν αμερικανο-ισραηλινό πόλεμο στον οποίο η Τουρκία δεν έχει κανένα συμφέρον, εκτός από την προώθηση διπλωματικών διαύλων. Αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής είναι η διευκρίνιση της Τουρκίας ότι δεν θα επιτρέψει τη χρήση του εναέριου χώρου της για επιθέσεις κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Δηλώνει επίσης ότι εάν ο στόχος της κλιμάκωσης είναι η ανατροπή του καθεστώτος στην Τεχεράνη, η Τουρκία φοβάται το χάος και τη διαίρεση του Ιράν. Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να θέσει τέσσερις κρίσιμες προκλήσεις για αυτήν. Η πρώτη, και πιο άμεση, πρόκληση είναι ένα τεράστιο κύμα προσφύγων. Η Τουρκία, η οποία ήδη καταρρέει υπό το βάρος των προσφύγων από τη Συρία, έχει καταστήσει σαφές ότι σε περίπτωση μαζικής εισροής θα αναστείλει την πολιτική της «ανοιχτών θυρών». Η δεύτερη πρόκληση αφορά την απώλεια ελέγχου των συνόρων, μια κατάσταση που θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί τρομοκρατικές οργανώσεις και αυτονομιστές, με επικεφαλής το ΡΚΚ.
Η τρίτη πρόκληση είναι ο κίνδυνος εμφυλίου πολέμου εντός του Ιράν. Παρά την ιστορική αντιπαλότητα, η Άγκυρα προτιμά ένα αποδυναμωμένο αλλά λειτουργικό Ιράν από ένα διαλυμένο κράτος που θα δημιουργούσε κενό ασφαλείας στα ανατολικά σύνορά της. Τέλος, η οικονομική πρόκληση: Μια ιρανική απάντηση που θα περιλαμβάνει το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ θα οδηγήσει σε δραματικές διαταραχές στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, θα βλάψει το εμπόριο και θα προκαλέσει σοβαρό πλήγμα στην τουρκική τουριστική βιομηχανία.
Εν τω μεταξύ, η Τουρκία βαδίζει σε τεντωμένο σχοινί. Αξιοποιεί τις διασυνδέσεις της για να προσπαθήσει να ηρεμήσει την κατάσταση, αλλά ταυτόχρονα προετοιμάζεται ερμητικά για την πιθανότητα η Μέση Ανατολή να καεί. Για τον Ερντογάν, τα διακυβεύματα είναι πλέον πολύ υψηλότερα από την τακτική διαχείριση κρίσεων.
