”Η διεθνής και περιφερειακή κατάσταση των τελευταίων εβδομάδων μυρίζει μπαρούτι. Ο πόλεμος που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου εξέπληξε πολλούς – αλλά όχι όλους. Από τον περασμένο Δεκέμβριο του 2025, οι ΗΠΑ άρχισαν να αυξάνουν την πίεση στο ιρανικό καθεστώς σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα. Σύντομα έγινε φανερό ότι η Τεχεράνη εξαπατούσε κατάφωρα την Ουάσινγκτον ως προς τις πραγματικές της προθέσεις. Το Ισραήλ, ταυτόχρονα, ενήργησε στρατηγικά και αναγνώρισε την ανεξαρτησία της Σομαλιλάνδης στο Κέρας της Αφρικής, μιας περιοχής που βρίσκεται σε κρίσιμη απόσταση από το στενό Μπαμπ-ελ-Μαντέμπ, το οποίο συχνά γίνεται στόχος των ανταρτών Χούθι της Υεμένης.
Η επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026, αρχικά χαρακτηρίστηκε ως προσωπική απόφαση που έλαβε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Ο τελευταίος εμφανίστηκε σε ορισμένα διεθνή μέσα ενημέρωσης ότι είχε εμπλακεί σε αυτήν την απόφαση σχεδόν αποκλειστικά για χάρη των ισραηλινών συμφερόντων. Ωστόσο, η αλήθεια σύντομα αποκαλύφθηκε από τα πιο κατάλληλα χείλη.
Στις 3 Μαρτίου, ο Ειδικός Απεσταλμένος του Προέδρου των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, Steve Witkoff, δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες κατέληξαν στις πιο πρόσφατες διαπραγματεύσεις τους με το Ιράν ότι μια πυρηνική συμφωνία δεν ήταν εφικτή, παρά την ετοιμότητα της Ουάσινγκτον να καταλήξει σε μια «δίκαιη συμφωνία». Μιλώντας στο Fox News, ο Witkoff είπε ότι Ιρανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν κατά τη διάρκεια των συνομιλιών αυτό που ονόμασαν «αναφαίρετο δικαίωμα» στον εμπλουτισμό πυρηνικών καυσίμων. Είπε ότι η αμερικανική πλευρά υποστήριξε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει την εξουσία να επιδιώξει την πλήρη διακοπή του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Ο Witkoff πρόσθεσε στη συνέχεια ότι οι Ιρανοί διαπραγματευτές δήλωσαν στην πρώτη συνάντηση ότι κατείχαν 460 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε καθαρότητα 60%. Το ουράνιο εμπλουτισμένο σε αυτό το επίπεδο θεωρείται κοντά στην ποιότητα όπλων, συνήθως περίπου 90%, σύμφωνα με τα διεθνή πυρηνικά πρότυπα. Ο Witkoff είπε ότι η αναφερόμενη ποσότητα θα ήταν επαρκής για την παραγωγή πολλαπλών πυρηνικών όπλων εάν εμπλουτιζόταν περαιτέρω.
Κατηγόρησε επίσης τους Ιρανούς διαπραγματευτές ότι χρησιμοποιούν τακτικές πίεσης για να αποσπάσουν παραχωρήσεις, χαρακτηρίζοντας την προσέγγιση αναποτελεσματική.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν πραγματοποίησαν αρκετούς γύρους έμμεσων συνομιλιών στο Μουσκάτ και τη Γενεύη, με την τελευταία συνεδρία να πραγματοποιείται στις 26 Φεβρουαρίου. Οι διαπραγματεύσεις είχαν ως στόχο την επίτευξη συμφωνίας σχετικά με τις πυρηνικές δραστηριότητες του Ιράν εν μέσω αυξημένων περιφερειακών εντάσεων.
Οι συνομιλίες κατέρρευσαν μετά την έναρξη μιας μεγάλης στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, κλιμακώνοντας απότομα την κρίση.
Όλα τα παραπάνω προσφέρουν μια λογική εξήγηση για το γεγονός ότι η διπλωματία είχε εκπληρώσει τον προπολεμικό της ρόλο μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου όσον αφορά τις ΗΠΑ.
Η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ
Ωστόσο, το Ισραήλ, με τα πόδια του σταθερά στο έδαφος και αναμένοντας τα πιθανά επόμενα βήματα του ιρανικού καθεστώτος, είχε ήδη ενεργήσει προληπτικά.
Στις 26 Δεκεμβρίου 2025, το Κράτος του Ισραήλ αναγνώρισε την ανεξαρτησία του Κράτους της Σομαλιλάνδης. Η Σομαλιλάνδη είναι ένα αυτοανακηρυγμένο μικρό σουνιτικό μουσουλμανικό κράτος στο Κέρας της Αφρικής με πληθυσμό 6,2 εκατομμύρια που κήρυξε για πρώτη φορά την ανεξαρτησία του το 1960 και αναγνωρίστηκε από το Ισραήλ και 34 άλλες χώρες σε όλο τον κόσμο. Ωστόσο, αυτή η περίοδος ανεξαρτησίας διήρκεσε μόνο πέντε ημέρες, καθώς στη συνέχεια επανενώθηκε με τη Σομαλία.
Από το 1991, αν και κανένα κράτος δεν έχει αναγνωρίσει επίσημα τη Σομαλιλάνδη ως ανεξάρτητη, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Αιθιοπία, η Τουρκία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Δανία, η Κένυα και η Ταϊβάν διατηρούν διπλωματικές αποστολές στη χώρα.
Η Σομαλιλάνδη βρίσκεται σε μια εξαιρετικά κομβική γεωγραφική θέση, η οποία αποτελεί στρατηγικό σημείο της Ερυθράς Θάλασσας. Η Τουρκία έχει αναπτύξει εδώ και καιρό σχέσεις με τη Σομαλία, εκπαιδεύοντας τις στρατιωτικές δυνάμεις της χώρας σε στρατιωτική βάση που έχει εγκαταστήσει στο Μογκαντίσου. Σε συνεργασία με το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές και με χρηματοδότηση από το Κατάρ, η χώρα του Ερντογάν επιδιώκει να «δει» την Ερυθρά Θάλασσα και να προβληθεί ως ο μελλοντικός φύλακας των στενών της, ασκώντας επίσης πίεση στην Αίγυπτο.
Δεδομένου αυτού, η αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ αποτελεί «καρφί» στο μάτι της Τουρκίας. Είναι μια πολύ σαφής πολιτική δήλωση ότι το Ισραήλ δεν θα επιτρέψει στην Τουρκία να αναπτύξει τις περιφερειακές της φιλοδοξίες, λίγες ημέρες μετά τη συνάντηση Νετανιάχου-Μητσοτάκη-Χριστοδουλίδη στην Ιερουσαλήμ και τα αντίστοιχα μηνύματα που στάλθηκαν από εκεί.
Η Σομαλιλάνδη βρίσκεται επίσης σε συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ώστε η υπερδύναμη να αναγνωρίσει την ανεξαρτησία της χώρας στο Κέρας της Αφρικής και να κατασκευάσει εκεί μια αμερικανική ναυτική βάση.
Η Ελλάδα ως σταθερός σύμμαχος
Κατά τη διάρκεια του τρέχοντος πολέμου, το Ιράν αρχικά αμύνθηκε με τα δικά του μέσα.
Ωστόσο, σε σύντομο χρονικό διάστημα, το καθεστώς ενεργοποίησε τον πρώτο του πληρεξούσιο, τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, η οποία βρίσκεται σε σύγκρουση με τις ισραηλινές δυνάμεις. Καθώς το Στενό του Ορμούζ έχει ουσιαστικά αποκλειστεί, το Ιράν αποφάσισε να ενεργοποιήσει τον δεύτερο πληρεξούσιό του, τους αντάρτες Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι έχουν αρχίσει να επιτίθενται άμεσα στο Ισραήλ.
Οι Χούθι πραγματοποιούν πυραυλικές επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα εδώ και αρκετά χρόνια, επιδιώκοντας να διαταράξουν τη διεθνή ναυτιλία προς όφελος του Ιράν.
Αντιδρώντας σε αυτή την κατάσταση, η Ευρωπαϊκή Ένωση δημιούργησε και ανέπτυξε την ναυτική επιχείρηση «ASPIDES» στην περιοχή, στην οποία η Ελλάδα παίζει σημαντικό ρόλο, από το 2024. Η χερσαία διοίκηση της επιχείρησης ασκείται από την Ελλάδα, ενώ η διοίκηση επί του πλοίου ασκείται εκ περιτροπής. Αυτή τη στιγμή στην περιοχή βρίσκονται: 1 ελληνικό πολεμικό πλοίο, 2 ιταλικά, 2 γαλλικά, 1 γερμανικό και ορισμένα UAV που επιτηρούν από αέρος το Στενό Μπαμπ-ελ-Μαντέμπ.
Νωρίτερα τον Μάρτιο, η Ελλάδα αντέδρασε γρήγορα στέλνοντας ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις στην Κύπρο μόλις η τελευταία δέχτηκε επίθεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη από τις δυνάμεις της Χεζμπολάχ, η οποία στόχευε τη Βασιλική Αεροπορική Βάση του Ηνωμένου Βασιλείου στο Ακρωτήρι της Κύπρου. Η γρήγορη ελληνική αντίδραση ακολουθήθηκε σύντομα από την ανάπτυξη συμμαχικών ευρωπαϊκών ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων. Ενώ γράφονται αυτές οι γραμμές, μια σημαντική ποσότητα πολεμικών πλοίων και αεροπορικών στοιχείων έχει συγκεντρωθεί γύρω από την Κύπρο, με επικεφαλής το γαλλικό αεροπλανοφόρο Charles De Gaulle.
Τέλος, αλλά εξίσου σημαντικό, προς το παρόν, είναι η δράση του ελληνικού στρατιωτικού προσωπικού στη Σαουδική Αραβία. Στις 19 Μαρτίου 2026, το ελληνικό σύστημα αεράμυνας Patriot κατέρριψε ιρανικούς πυραύλους πάνω από το έδαφος της Σαουδικής Αραβίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι η σχετική ελληνική συστοιχία πυροβολικού βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία για την προστασία των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της χώρας από ασύμμετρες απειλές ήδη από το 2021, σύμφωνα με σχετική διακυβερνητική συμφωνία μεταξύ των δύο κρατών.
Συμπερασματικά, ο σταθεροποιητικός ρόλος της Ελλάδας σε μια εποχή αβεβαιότητας και σε μια περίοδο απόλυτης διεθνούς αστάθειας, γίνεται εμφανής. Η Ελλάδα, ένας διάσημος τουριστικός προορισμός της Μεσογείου, έχει αποφασίσει εδώ και καιρό να ενεργεί προστατευτικά για τους φίλους της, χωρίς φόβο αλλά με στρατηγική σκέψη ενάντια σε οποιαδήποτε πιθανή απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια.
Όσο και αν οι εξελίξεις φαίνονται συχνά απρόβλεπτες και θυελλώδεις, υπάρχει μια φράση που δεν θα χάσει ποτέ το νόημά της: «Ένας πραγματικός φίλος είναι αυτός που μπαίνει μέσα όταν ο υπόλοιπος κόσμος φεύγει».”