Ανδρέας Νικολόπουλος
Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη βρίσκεται σε βαθιά πολιτική κρίση λόγω των παράνομων και απερίσκεπτων ενεργειών ενός συνταξιούχου Γερμανού γραφειοκράτη, ονόματι Κρίστιαν Σμιτ, ο οποίος καταχρηστικά διεκδικεί δικτατορικές εξουσίες επί της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, αναφέρεται στην 33η έκθεση της Σερβικής Δημοκρατίας προς το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
του Ανδρέα Νικολόπουλου
Η κορωνίδα της αυθαίρετης δράσης του είναι η προσπάθεια ανατροπής και σύλληψης του δημοκρατικά εκλεγμένου Προέδρου της Σερβικής Δημοκρατίας, Μιλόραντ Ντόντικ, βάσει ενός υποτιθέμενου ποινικού «νόμου» που ο ίδιος επέβαλε με απόφασή του. Οι ενέργειες του Σμιτ είναι επικίνδυνες, προκλητικές, αποσταθεροποιητικές και εντελώς περιττές, τονίζεται στην έκθεση.
Στο έγγραφο αυτό υπογραμμίζεται ότι πρόκειται για μια σοκαριστική επίθεση στη δημοκρατία στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και για μια κυνική απόρριψη του κράτους δικαίου.
Προστίθεται ότι η παράνομη υφαρπαγή εξουσίας από τον Σμιτ συνιστά προφανή παραβίαση των αρχών που περιέχονται στον Χάρτη του ΟΗΕ και ότι κάθε κράτος-μέλος που σέβεται τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου θα έπρεπε να είναι συγκλονισμένο και αποτροπιασμένο από τις ενέργειές του.
Το να του επιτραπεί να συνεχίσει την καταστροφική του διακυβέρνηση στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη θα αποτελούσε σκάνδαλο χωρίς προηγούμενο, αναφέρεται στο δεύτερο μέρος της έκθεσης, την οποία υιοθέτησε η κυβέρνηση της Σερβικής Δημοκρατίας.
Υπενθυμίζεται ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ δεν ενέκρινε ποτέ τον διορισμό του Σμιτ ως Ύπατου Εκπροσώπου, κάτι που αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση σύμφωνα με τις διατάξεις της Συμφωνίας του Ντέιτον, και ότι είναι απίστευτο ότι ισχυρίζεται ότι ως Ύπατος Εκπρόσωπος έχει την εξουσία να μετατρέπει τη βούλησή του σε νόμο, χωρίς τη συναίνεση των συμβαλλομένων μερών του Παραρτήματος 10 και χωρίς κανέναν έλεγχο από οποιοδήποτε άλλο όργανο, εντός ή εκτός της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.
Ο Σμιτ επιβλήθηκε στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη από μια μικρή, ανεπίσημη και αυτοαποκαλούμενη ομάδα κρατών, γνωστή ως Διοικητικό Συμβούλιο του λεγόμενου Συμβουλίου Εφαρμογής της Ειρήνης, η οποία δεν έχει καμία νομική εξουσία. Ακόμα κι αν ο Σμιτ ήταν νόμιμος Ύπατος Εκπρόσωπος, απολύτως τίποτα στη Συμφωνία του Ντέιτον ή σε οποιαδήποτε άλλη πηγή δικαίου δεν του δίνει την εξουσία να επιβάλλει νόμους ή να λαμβάνει δεσμευτικές αποφάσεις, διαπιστώνεται στην έκθεση.
Προστίθεται ότι η σφετερισμός της νομοθετικής εξουσίας από τον Σμιτ συνιστά άρνηση της κυριαρχίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης ως κράτους-μέλους του ΟΗΕ, του δημοκρατικού συνταγματικού της καθεστώτος και των θεμελιωδών αρχών του κράτους δικαίου.
Η Σερβική Δημοκρατία προειδοποιεί ότι ο Σμιτ έχει σκοπίμως και επανειλημμένα υπονομεύσει το Σύνταγμα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, εκδίδοντας προκλητικές διαταγές τις οποίες κηρύσσει «νόμους» δεσμευτικούς για τους πολίτες της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.
Η πιο δραστική και απερίσκεπτη κατασταλτική του πράξη είναι ο ψευδής «νόμος» που επέβαλε τον Ιούλιο του 2023, ο οποίος προβλέπει ποινές φυλάκισης για αξιωματούχους που αρνούνται να αναγνωρίσουν τις παράνομες αποφάσεις του ως εάν είχαν εγκριθεί από δημοκρατικά εκλεγμένα νομοθετικά όργανα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.
Ο προφανής στόχος αυτού, προστίθεται, ήταν ο Πρόεδρος της Σερβικής Δημοκρατίας, Μιλόραντ Ντόντικ, ο οποίος, όπως και η Εθνοσυνέλευση και άλλοι ηγέτες της Σερβικής Δημοκρατίας, αρνείται σταθερά να αναγνωρίσει το υποτιθέμενο δικαίωμα του Σμιτ να κυβερνά τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη ως απόλυτος δεσπότης.
Υπενθυμίζεται ότι, ως φυσική αντίδραση στις παράνομες και αντισυνταγματικές προσπάθειες του Σμιτ να διοικήσει τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη με αποφάσεις, η Εθνοσυνέλευση της Σερβικής Δημοκρατίας τον Ιούνιο του 2023 ενέκρινε νόμο που αναστέλλει τη δημοσίευση τέτοιων παράνομων αποφάσεων στην Επίσημη Εφημερίδα της Σερβικής Δημοκρατίας.
Όταν ο Πρόεδρος Ντόντικ τον κήρυξε επίσημα, όπως τον υποχρεώνει το Σύνταγμα της Σερβικής Δημοκρατίας, η Εισαγγελία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης άσκησε δίωξη εναντίον του με βάση το δικτατορικό και αντισυνταγματικό διάταγμα του Σμιτ. Ο Πρόεδρος Ντόντικ στη συνέχεια υποβλήθηκε σε μια σκηνοθετημένη δίκη, την οποία διηύθυνε δικαστής που κατά τη διάρκεια του πολέμου ήταν στρατιωτικός δικαστής στις τάξεις του βοσνιακού στρατού, αναφέρεται στην έκθεση.
Στο έγγραφο αυτό προστίθεται ότι ο Ντόντικ δεν κατηγορήθηκε για παραβίαση δημοκρατικά εγκριθέντος ποινικού νόμου, αλλά για μη συμμόρφωση με την αυθαιρεσία κάποιου Γερμανού γραφειοκράτη, και ότι η δίκη ήταν κυριολεκτικά εκτός των ορίων του δικαίου, καθώς βασιζόταν στην υποτιθέμενη παραβίαση ενός φανταστικού «νόμου» που δεν εγκρίθηκε ποτέ από κανένα από τα δύο σώματα της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.
Παρά ταύτα, το Δικαστήριο και η Εισαγγελία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, υπό την πίεση του Σμιτ και ορισμένων ξένων πρεσβειών, ενήργησαν σαν ο φανταστικός αυτός ποινικός «νόμος» να είχε εγκριθεί κανονικά σύμφωνα με το Σύνταγμα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Μετά την ολοκλήρωση της τυπικής διαδικασίας, ο δικαστής κήρυξε τον Πρόεδρο Ντόντικ ένοχο για παραβίαση του παράνομου διατάγματος του Σμιτ και τον καταδίκασε σε ένα έτος φυλάκισης και εξαετή απαγόρευση ανάληψης δημοσίων καθηκόντων, προστίθεται στην έκθεση.
Τονίζεται ότι η προσπάθεια του Σμιτ να ανατρέψει τον Ντόντικ μέσω μιας παράνομης και αντισυνταγματικής απόφασης συνιστά σοβαρή επίθεση στο κράτος δικαίου και τη δημοκρατία στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, και η προσπάθειά του να στείλει τον Ντόντικ στη φυλακή και να ακυρώσει τις ελεύθερες και δίκαιες εκλογές για τη θέση του Προέδρου στη Σερβική Δημοκρατία συνιστά κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου, των προτύπων της ΕΕ, της Συμφωνίας του Ντέιτον και των αξιών που οι δυτικές χώρες ισχυρίζονται ότι υποστηρίζουν.
Στην έκθεση υπογραμμίζεται ότι είναι σαφές ότι ο Σμιτ επιχειρεί να απομακρύνει τον Ντόντικ, αλλά ποτέ δεν θα μπορέσει να απομακρύνει τον λαό της Σερβικής Δημοκρατίας, ο οποίος στη συντριπτική του πλειοψηφία υποστηρίζει την υπεράσπιση της Συμφωνίας του Ντέιτον από τον Ντόντικ και την απόρριψη των δικτατορικών ενεργειών του Σμιτ.
Η προσπάθεια βίαιης απομάκρυνσής του έχει ενώσει περαιτέρω τους πολίτες της Σερβικής Δημοκρατίας στην αντίσταση στην παράνομη και αποσταθεροποιητική δικτατορία του Σμιτ, αναφέρεται στην έκθεση.
Στο έγγραφο αυτό σημειώνεται ότι μετά την έκδοση της καταδικαστικής απόφασης εναντίον του Προέδρου της Σερβικής Δημοκρατίας, το Δικαστήριο της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης εξέδωσε ένταλμα σύλληψης για τον ίδιο και για τον Πρωθυπουργό και τον Πρόεδρο της Εθνοσυνέλευσης της Σερβικής Δημοκρατίας, Ράντοβαν Βίσκοβιτς και Νέναντ Στέβαντιτς, και μάλιστα υπέβαλε αίτημα στην Ιντερπόλ για έκδοση διεθνούς εντάλματος σύλληψης, το οποίο η Ιντερπόλ, σύμφωνα με τους κανονισμούς της που απαγορεύουν δράσεις πολιτικής φύσης, δικαίως απέρριψε.
Ορισμένοι Βόσνιοι πολιτικοί ζήτησαν επίσης από την αποστολή της EUFOR να συνδράμει στη σύλληψη του Προέδρου Ντόντικ, αλλά η ΕΕ, ακολουθώντας τη λογική της Ιντερπόλ και αναγνωρίζοντας την πολιτική φύση του εντάλματος σύλληψης, απέρριψε σοφά αυτό το αίτημα, αναφέρεται στην έκθεση.
Υπενθυμίζεται επίσης ότι η Υπηρεσία Ερευνών και Προστασίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης επιχείρησε ανεπιτυχώς να συλλάβει τον Ντόντικ στο Ανατολικό Σαράγεβο στις 23 Απριλίου.
Οποιεσδήποτε περαιτέρω απόπειρες σύλληψης του Προέδρου Ντόντικ ή άλλων αξιωματούχων της Σερβικής Δημοκρατίας θα αποτελούσαν επικίνδυνη κίνηση που θα εμβάθυνε περαιτέρω την κρίση στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και θα έθετε σε κίνδυνο το μέλλον της, καταλήγει το δεύτερο μέρος της έκθεσης.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ θα διεξαγάγει την εξαμηνιαία συζήτηση για την κατάσταση στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη την Τρίτη, 6 Μαΐου, στις 16:00 στη Νέα Υόρκη, ανακοινώθηκε στην επίσημη ιστοσελίδα του Συμβουλίου.