Ισραηλινές πηγές: Ο Τραμπ προειδοποιεί το Ιράν ότι περαιτέρω βλάβη στους διαδηλωτές θα οδηγήσει σε σκληρή απάντηση των ΗΠΑ (Walla News)
Tην ίδια στιγμή, σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, επικοινώνησε με τον ανώτερο απεσταλμένο του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων.
Βασικές λεπτομέρειες ⬇️
🔹 Η ενημέρωση φέρεται να αποσκοπούσε στην άμβλυνση της πίεσης ή στην καθυστέρηση της δράσης των ΗΠΑ
🔹 Μια πιθανή συνάντηση συζητήθηκε σε πρόσφατες ανακοινώσεις
🔹 Ο Λευκός Οίκος και το Υπουργείο Εξωτερικών αρνήθηκαν να σχολιάσουν
🔹 Το Ιράν επιβεβαιώνει ότι οι επαφές συνεχίζονται, μεταξύ άλλων μέσω ελβετικής διαμεσολάβησης.
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ λέει ότι το Ιράν επικοινώνησε μαζί του και ότι μπορεί να κανονιστεί μια συνάντηση, τονίζοντας παράλληλα ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν επίσης «πολύ ισχυρές επιλογές» σε απάντηση στις ενέργειες του καθεστώτος.
Ο Τραμπ αναμένεται να συγκαλέσει την ομάδα εθνικής ασφαλείας του για να εξετάσει τα επόμενα βήματα, συμπεριλαμβανομένης της πίεσης που συνδέεται με τις συνεχιζόμενες διαμαρτυρίες στο Ιράν.
Πώς βλέπει η Τουρκία τις διαμαρτυρίες στο Ιράν
Η Τουρκία παρακολουθεί με προσοχή τις διαμαρτυρίες στο Ιράν, ανησυχώντας για την πιθανή αστάθεια που θα μπορούσαν να προκαλέσουν στην περιοχή.
Η Άγκυρα και η Τεχεράνη είναι περιφερειακοί αντίπαλοι εδώ και δεκαετίες, με τα συμφέροντά τους να συγκρούονται επανειλημμένα στη Συρία, το Ιράκ, τον Λίβανο και αλλού.
Ωστόσο, υπάρχουν φόβοι ότι μια βίαιη ανατροπή της ιρανικής κυβέρνησης θα μπορούσε να διαλύσει τη χώρα των 90 εκατομμυρίων ανθρώπων, έναν πολυεθνικό πληθυσμό με ποικίλες απόψεις και φιλοδοξίες.
«Παρά την υποκείμενη ένταση και τον ανταγωνισμό στις σχέσεις Ιράν-Τουρκίας, η διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας και σταθερότητας του Ιράν αποτελεί προτεραιότητα για την Τουρκία», δήλωσε ο Μουσταφά Τζανέρ, αναλυτής για το Ιράν και την περιοχή, που συνδέεται με το think tank SETA.
Αυτό το συναίσθημα αντικατοπτρίστηκε σαφώς στις τηλεοπτικές δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν το Σάββατο.
Ο Φιντάν δήλωσε ότι η Άγκυρα δεν αναμένει ότι η ιρανική κυβέρνηση θα καταρρεύσει ως αποτέλεσμα αυτών των διαδηλώσεων, χαρακτηρίζοντάς τες ως μικρότερης κλίμακας από το κίνημα διαμαρτυρίας του 2022, μια εκτίμηση που αμφισβητείται από Ιρανούς αναλυτές που πιστεύουν ότι αυτές είναι οι μεγαλύτερες από τουλάχιστον το 1999.
Ο Φιντάν δήλωσε ότι το Ιράν πληρώνει το τίμημα για τις φιλόδοξες περιφερειακές και παγκόσμιες πολιτικές του τα τελευταία 30 χρόνια, οι οποίες έχουν οδηγήσει σε σοβαρές δυτικές οικονομικές κυρώσεις.
Πρόσθεσε ότι το Ιράν έχει έναν νεαρό, δυναμικό και εκλεπτυσμένο πληθυσμό που αντιμετωπίζει οικονομικές και καθημερινές προκλήσεις.
Οι διαμαρτυρίες, είπε, «στέλνουν ένα πολύ ισχυρό μήνυμα στο καθεστώς».
«Είμαι βέβαιος ότι το καθεστώς θα το καταλάβει», πρόσθεσε.
Ο Φιντάν σημείωσε επίσης ότι δεν αναμένει το αποτέλεσμα που επιθυμεί το Ισραήλ – την ανατροπή της ιρανικής κυβέρνησης – να προκύψει ως αποτέλεσμα των διαμαρτυριών.
«Είναι επίσης γεγονός ότι οι διαμαρτυρίες χειραγωγούνται από τους αντιπάλους του Ιράν από το εξωτερικό. Ναι, αυτή είναι μια πραγματικότητα. Η Μοσάντ δεν το κρύβει. καλούν τον ιρανικό λαό να επαναστατήσει ενάντια στο καθεστώς μέσω των δικών τους λογαριασμών στο διαδίκτυο και στο Twitter», είπε.
Επιφυλακτικοί για το χάος
Ο Serhan Afacan, πρόεδρος του Κέντρου Ιρανικών Σπουδών στην Άγκυρα, δήλωσε ότι ενώ η Άγκυρα θεωρεί τα αιτήματα των διαδηλωτών, ιδίως εκείνων με οικονομικά παράπονα, νόμιμα και δικαιολογημένα, πιστεύει ότι τις τελευταίες ημέρες οι διαδηλώσεις έχουν κυριαρχηθεί από προκλητικές πράξεις όπως οι επιθέσεις σε τζαμιά.
Ο Afacan πρόσθεσε ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να λάβει θέση που η Τεχεράνη θα μπορούσε να ερμηνεύσει ως ευθυγράμμιση με τις ισραηλινές και αμερικανικές εκκλήσεις για ανατροπή της κυβέρνησης, όπως δεν το έχει κάνει στο παρελθόν.
«Προσωπικά, παρατηρώ ότι η Άγκυρα ανησυχεί για την αποσταθεροποίηση του Ιράν γενικά, όχι συγκεκριμένα για το καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας, και την πιθανή βύθιση της χώρας στο χάος. Αποφεύγει ενέργειες που θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για ένα τέτοιο αποτέλεσμα», εξήγησε.
Ο Afacan είπε επίσης ότι η Άγκυρα αισθάνεται άβολα με την αποσταθεροποιητική στάση του Ισραήλ στην περιοχή.
Κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου μεταξύ Ιράν και Ισραήλ πέρυσι, η Τουρκία ανησυχούσε για μια πιθανή εισροή προσφύγων από το Ιράν.
Αύξησε τα μέτρα ασφαλείας κατά μήκος των συνόρων και έδειξε ανεπίσημα ότι δεν θα ήταν τόσο φιλόξενη όσο κατά τη διάρκεια του συριακού εμφυλίου πολέμου, ο οποίος οδήγησε την Άγκυρα να φιλοξενήσει 4-5 εκατομμύρια Σύρους πρόσφυγες.
«Το κόστος που θα μπορούσε να επιβάλει η αστάθεια στο Ιράν στην Τουρκία υπερβαίνει τα ζητήματα ασφάλειας των συνόρων, όπως η μετανάστευση ή η διακίνηση ναρκωτικών», πρόσθεσε ο Caner.
Το Ιράν έχει κουρδικό πληθυσμό περίπου οκτώ εκατομμυρίων που ζει κοντά στα τουρκικά σύνορα.
Παρόλο που η Τουρκία και το Κουρδικό Εργατικό Κόμμα (PKK) εισήλθαν σε ειρηνευτική διαδικασία το 2024, οι υποκείμενες εντάσεις παραμένουν στην περιοχή, ιδίως στη Συρία.
Το Κόμμα Ελεύθερης Ζωής του Κουρδιστάν (PJAK), ο ιρανικός βραχίονας του PKK, παραμένει ενεργός και η Άγκυρα συχνά κατηγορεί την Τεχεράνη ότι αγνοεί τη δραστηριότητα των Κούρδων μαχητών κατά μήκος των ιρακινο-ιρανικών συνόρων.
«Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι επιχειρήσεις της Τουρκίας που επικεντρώνονται στο ΡΚΚ στη Συρία και το Ιράκ δεν θα διαταραχθούν, είναι απαραίτητο να αποτραπεί η ενίσχυση στοιχείων όπως το PJAK, το οποίο επιδιώκει να εκμεταλλευτεί την αναταραχή στο Ιράν και να επεκτείνει την επιρροή του», δήλωσε ο Caner.
Σημείωσε ότι οι διαμαρτυρίες λαμβάνουν χώρα σε μια εποχή που η Άγκυρα αντιμετωπίζει αδιέξοδο στη Συρία στις διαπραγματεύσεις για την ενσωμάτωση κουρδικών ένοπλων ομάδων στην κυβέρνηση της Δαμασκού.
«Πράγματι, η ταχεία κλιμάκωση των διαμαρτυριών σε βία σε περιοχές που κατοικούνται από κουρδικές, βαλούχικες και αραβικές μειονότητες στο Ιράν, μαζί με την οργανωμένη δραστηριότητα που παρατηρείται επί τόπου, δείχνει ότι οι ανησυχίες της Τουρκίας για το θέμα αυτό δεν είναι αβάσιμες», πρόσθεσε.
Η Τουρκία πιστεύει ότι ο δρόμος προς τα εμπρός για την ιρανική κυβέρνηση είναι να επιδιώξει μια επανεκκίνηση με τη Δύση.
«Υποστηρίζουμε μια συμφωνία με το Ιράν, με τη συμμετοχή πρωτίστως βασικών παραγόντων, ιδίως των Αμερικανών, που μπορεί να οδηγήσει σε μια κατάσταση win-win και για τις δύο πλευρές, επειδή η σταθερότητα της περιοχής εξαρτάται από αυτήν», δήλωσε ο Fidan.
Πρόσθεσε ότι το Ιράν πρέπει τώρα να εισέλθει σε «πολύ γνήσια συμφιλίωση και συνεργασία» με τους περιφερειακούς γείτονές του.
«Το Ιράν πρέπει πραγματικά να καταβάλει μια γνήσια προσπάθεια σε αυτό το θέμα. Πρέπει να μπορέσουμε να καταλήξουμε σε ένα κοινό έδαφος όπου οι αλήθειες όλων συγκλίνουν», είπε.
Ο Φιντάν πρόσθεσε ότι ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα μπορούσε να διαδραματίσει ρόλο βοηθώντας το Ιράν να αναβαθμονομήσει τους δεσμούς του με την περιοχή.