Ο Γενικός Γραμματέας Ακαδημίας Αθηνών, Εθνικός Εκπρόσωπος για την Κλιματική αλλαγή, Χρήστος Ζερεφός μίλησε για την αφρικανική σκόνη. Τι αναφέρουν τα πρώτα αποτελέσματα από τον ποιοτικό έλεγχο που έγινε.
Ο ίδιος τόνισε ότι «κάθε χρόνο επαναλαμβάνεται το φαινόμενο της μεταφοράς σαχαριανής σκόνης στη χώρα μας, ενώ περίπου ανά 15 με 20 χρόνια η εμφάνισή της γίνεται με μεγάλη ένταση».
Μάλιστα στη συνέχεια ανέφερε πως το φαινόμενο αυτό είναι κάτι που συμβαίνει από τότε που σχηματίστηκε η Μεσόγειος, εκατομμύρια χρόνια πριν.
Οι πρώτες περιοχές που επηρεάζονται από το πρώτο κύμα αυτής της σκόνης είναι οι νότιες περιοχές, όπως η Κρήτη και η Πελοπόννησος.
Εικόνες από το… Star Wars
Ο κ. Ζερεφός παρομοίασε τις «πορτοκαλί» εικόνες από διάφορες περιοχές της χώρας με το Star Wars, «επιβλητικές και με πολύ κόκκινο, επίσης θυμίζουν άλλα ακραία φυσικά φαινόμενα, όπως οι εκρήξεις πολύ μεγάλων ηφαιστείων, συνέπεια των οποίων είναι να κοκκινίζει στη δύση του ηλίου, να έχει πολύ ωραία χρώματα και τα έχουμε μελετήσει».
Αναλυτικά είπε:
«Πολύ περισσότερο από 4.000 χρόνια, από τότε που έγινε η Μεσόγειος, μεταφέρεται η σκόνη και μάλιστα είναι και γνωστό ότι υπάρχουν άνεμοι οι οποίοι δημιουργούνται από υφέσεις της Σαχάρας που λέγονται σαχαριανές υφέσεις και την άνοιξη, αυτή την εποχή δηλαδή, φυσάει, σηκώνει σκόνη από την έρημο. Και η ιστορία αυτή, κατά την αραβική παράδοση, ονομάζεται η περίοδος που έχουμε χαμσίν, είναι ο αριθμός 50 στην αραβική γλώσσα.
Επί 50 μέρες λοιπόν μπορεί να φυσάνε τέτοιοι άνεμοι ώστε να σηκώνεται σκόνη και μάλιστα σε ακραίες περιπτώσεις, όπως αυτή που είχαμε και προχθές, να έχει δημιουργήσει νέφος τόσο μεγάλο ώστε να μεταφερθεί προς την Ευρώπη, δηλαδή από τη Σαχάρα, από τη Λιβύη βασικά γι’ αυτό και ο αέρας που έρχεται από εκεί ονομάζεται λίβας, από την αρχαία ελληνική λέξη λιψ.
Αυτός λοιπόν μεταφέρει ζεστό αέρα, μαζί και η σκόνη. Και όταν είναι τέτοια τα καιρικά συστήματα στην περιοχή μας μπορούν να μεταφέρουν αυτή τη σκόνη μέχρι και την Αγγλία. Μάλιστα, είναι γνωστές οι λιτανείες που γινόντουσαν στο Μεσαίωνα διότι η βορειοδυτική Ευρώπη την άνοιξη έχει αρκετές βροχές και όταν βρέξει κατεβαίνει αυτή η σκόνη και επειδή προέρχεται από άμμο και οξείδια του σιδήρου και άλλα μέταλλα, είναι κόκκινη και βρέχει όξινη βροχή και τη λέγανε αιματοβροχή, ήταν κακός οιωνός για τη Δυτική Ευρώπη του Μεσαίωνα
Αυτό που εισπνέουμε είναι σκόνη, εξήγησε, δηλαδή οξείδια του πυριτίου και οξείδιο του σιδήρου και άλλες ανόργανες ενώσεις, από τις οποίες, τα πιο βαριά σωματίδια πέφτουν κοντά στην πηγή τους, δηλαδή τη Σαχάρα. Αυτά που μεταφέρονται μακριά είναι τα πιο μικρά και αυτά που πάνε πολύ μακριά, στις Βρυξέλλες, στο Λονδίνο, είναι ακόμα πιο μικρά. Όσο πιο μικρά είναι τα σωματίδια που μεταφέρονται, τόσο πιο επικίνδυνα είναι, γιατί μπορούν να διεισδύσουν στους πνεύμονες.»
Πόσο επηρεάζει το κλίμα στις σαχαριανές υφέσεις
Ερωτηθείς, κατά πόσον θα έχουμε περισσότερες σαχαριανές υφέσεις όταν είναι πιο θερμό το κλίμα ή όχι, σύμφωνα με τον κ. Ζερεφό είναι ένα θέμα ανοιχτό. «Όλα τα φυσικά φαινόμενα φυσιολογικά θα αυξηθούν και σε συχνότητα και σε ένταση. Η Μεσόγειος είναι μια κλειστή θάλασσα η οποία έχει ήδη υπερθερμανθεί.
Πολλές περιοχές της Μεσογείου, ιδίως της Ανατολικής Μεσογείου, οι θερμοκρασίες οι επιφανειακές της θάλασσας είναι πάνω από δύο βαθμούς Κελσίου πάνω από ό,τι ξέραμε τα προηγούμενα εκατό χρόνια και επομένως υπάρχει αυτή η ανησυχία, το μελετάμε, αλλά ακόμα δεν υπάρχει μια σαφής εικόνα τι θα κάνουν οι σαχαριανές υφέσεις στο εξελισσόμενο φαινόμενο του θερμοκηπίου, έτσι όπως το έχει υποβοηθήσει ο άνθρωπος και έχει δημιουργήσει όλα αυτά τα σπουδαία ακραία φαινόμενα σε όλο τον κόσμο».
Τι περιείχε η αφρικανική σκόνη
Σε φάση υποχώρησης βρίσκεται η αφρικανική σκόνη μετά το χθεσινό έντονο επεισόδιο, με τους ειδικούς να μιλούν για πλήρη αλλαγή του σκηνικού εντός μίας-δύο ημερών.
Τα social media γέμισαν με πορτοκαλί εικόνες από το απόκοσμο τοπίο που δημιούργησε η σκόνη, ενώ στα Επείγοντα των νοσοκομείων παρατηρήθηκε αύξηση της προσέλευσης ασθενών, αν και κάτι τέτοιο επισήμως δεν συνδέθηκε με το φαινόμενο.
Ωστόσο, αρκετοί είναι εκείνοι που αναρωτήθηκαν για το τι περιείχε το κύμα αφρικανικής σκόνης που σκέπασε τη χώρα από άκρη σε άκρη.
Την απάντηση δίνει η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ), η οποία πέρασε δείγμα αφρικανικής σκόνης από ισχυρό ηλεκτρονικό μικροσκόπιο.
Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει η ΕΑΓΜΕ σε ανάρτηση στο Facebook, «συνέλεξε και ανέλυσε με τη χρήση του νέου ηλεκτρονικού μικροσκοπίου σάρωσης JSM-IT500L τελευταίας τεχνολογίας, το οποίο έχει τη δυνατότητα μεγέθυνσης έως 300.000 φορές, δείγμα της αφρικανικής σκόνης που έχει καλύψει την Αττική τις τελευταίες ημέρες.
Οπτικά η σκόνη δεν ξεπερνάει τα 10μm σε μέγεθος, ενώ η χημική της σύσταση περιλαμβάνει τα στοιχεία αργιλίου (Al), πυριτίου (Si) και ασβεστίου (Ca) με ένα ελάχιστο ποσοστό σε σίδηρο (Fe) και τιτάνιο (Ti).
Η αφρικανική σκόνη είναι στην ουσία παιπάλη η οποία αιωρείται και μετακινείται λόγο τον ανέμων και του μικρού μεγέθους της».
Στις παρακάτω φωτογραφίες παρουσιάζονται τα πρώτα αποτελέσματα από την ποιοτική ανάλυση της αφρικανικής σκόνης:
