Έντονη κινητικότητα καταγράφεται το τελευταίο διάστημα και σε πολιτικό επίπεδο για την επαναφορά του αγωγού East Med, αφού οι εταιρίες που εμπλέκονται σε αυτό ποτέ δεν έπαψαν να εργάζονται για την προώθησή του. Ο αγωγός που σχεδιάστηκε για να διοχετεύει στην Ευρώπη το φυσικό αέριο που παράγεται στο Ισραήλ, ως ένα έργο, που θα άλλαζε την ενεργειακή αγορά της περιοχής και προχωρούσε με την στήριξη της ΕΕ και των ΗΠΑ, οδηγήθηκε ουσιαστικά σε ακύρωση, όταν το 2022 οι ΗΠΑ με απόφαση του τότε προέδρου Μπάιντεν το εγκατέλειψαν, με το επιχείρημα, ότι δεν εξυπηρετεί τους στόχους της ενεργειακής μετάβασης.
Πίσω από αυτή την απόφαση κρυβόταν ουσιαστικά η ανησυχία της κυβέρνησης Μπάιντεν για πιθανή κλιμάκωση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο εξαιτίας των βλέψεων της Τουρκίας και ενός πιθανού επεισοδίου μεταξύ Αθήνας και Αγκυρας με το Τέλ Αβίβ να βρίσκεται στη μέση διπλωματικά.
Η δραματική επιδείνωση των σχέσεων Ισραήλ- Τουρκίας με αφορμή τον πόλεμο στη Γάζα και η αλλαγή των ισορροπιών στη Συρία με την ενίσχυση της τουρκικής επιρροής στη Δαμασκό, έχει θορυβήσει την πλευρά του Ισραήλ . Η ανατροπή της ενεργειακής πολιτικής Μπάιντεν από τον πρόεδρο Τραμπ και η σταδιακή υποχώρηση της ΕΕ από τους πράσινους στόχους που έθεσε τα προηγούμενα χρόνια δημιουργούν ένα νέο έδαφος για τις ενεργειακές διασυνδέσεις. Μια ευκαιρία για το Ισραήλ να χτίσει ενεργειακές γέφυρες με την Ευρώπη μέσω της Κύπρου και της Ελλάδας, που θα ανακόψουν την περιφερειακή ισχύ της Τουρκίας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Και ο αγωγός East Med, προσφέρεται για να στηρίξει αυτή τη στρατηγική του Τέλ Αβίβ, προσβλέποντας στην ισχυρή συμμαχία με τις ΗΠΑ και τον πρόεδρο Τράμπ, που στην πρώτη του θητεία ήταν θερμός υποστηρικτής του έργου.
Πρωτοβουλία του Ισραήλ
Παράγοντες με γνώση των εξελίξεων, επιβεβαιώνουν τις πληροφορίες περί αναβίωσης του αγωγού με πρωτοβουλία του Ισραήλ, κόντρα στα σχέδια μεταφοράς μέσω της Τουρκίας αερίου από το Κατάρ. Το ζήτημα της αναβίωσης του East Med φαίνεται να αποτελεί μέρος της διακρατικής συμφωνίας Ελλάδας- Ισραήλ που υπέγραψαν τον περασμένο Δεκέμβριο οι υπουργοί Περιβάλλοντος και Ενέργειας των δύο χωρών, κκ Θόδωρος Σκυλακάκης και Ελι Κοέν.
Στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας πραγματοποιήθηκε χθες στην Αθήνα η συνάντηση του νέου υπουργού Περιβάλλοντος κ. Σταύρου Παπασταύρου με τον υπουργό Περιφερειακής Συνεργασίας του Ισραήλ κ. David Amsalem. Τον ισραηλινό υπουργό συνόδευαν στην Αθήνα και παραβρέθηκαν στην υπουργική συνάντηση οι διοικήσεις των ισχυρότερων ενεργειακών εταιριών της χώρας του. Η παρουσία στην συνάντηση του κρατικού ομίλου παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, Israel Electric Corporation (IEC), της κρατικής εταιρίας Israel Natural Gas Lines Ltd. (INGL) που ιδρύθηκε το 2003 με σκοπό την κατασκευή και τη λειτουργία της εθνικής υποδομής μεταφοράς φυσικού αερίου και της κρατικής εταιρίας Europe Asia Pipeline Company (EAPC) που αποτελεί σημαντικό κρίκο στην αλυσίδα εφοδιασμού πετρελαίου και ενεργειακών προϊόντων για την ισραηλινή οικονομία ενίσχυσαν τα σενάρια για την αναβίωση του αγωγού.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η ΔΕΠΑ Εμπορίας συμμετέχει μέσω της ΔΕΠΑ Διεθνών Εργων μαζί με την Edison στη εταιρία «ΠΟΣΕΙΔΩΝ» που έχει αναλάβει την προώθηση και υλοποίηση του East Med.
Πρώτα Κύπρος – Ισραήλ
Στην παρούσα φάση αυτό, που οι εμπλεκόμενες πλευρές φέρονται να εξετάζουν, είναι η υλοποίηση του τμήματος Ισραήλ- Κύπρος που δεν αντιμετωπίζει γεωπολιτικού τύπου δυσκολίες και σε δεύτερο χρόνο η ανάπτυξη του τμήματος Κύπρος- Ελλάδα. Εναλλακτικά εξετάζεται και το σενάριο της μεταφοράς αερίου από την Κύπρο στην Ελλάδα όχι μέσω αγωγού αλλά με πλοία LNG και την αξιοποίηση των ελληνικών τερματικών σταθμών LNG.
Πληροφορίες μάλιστα φέρουν την ιταλική Edison να βρίσκεται σε συζητήσεις με τον Διαχειριστή συστήματος φυσικού αερίου του Ισραήλ, την Israel Natural Gas για την ανάπτυξη της διασύνδεσης Ισραήλ- Κύπρου. Ρόλο στον νέο αυτό σχεδιασμό φαίνεται να αναλαμβάνει και ο αμερικανικός πετρελαϊκός κολοσσός Chevron, o oποίος δραστηριοποείται στην ΑΟΖ του Ισραήλ και της Κύπρου από το 2020. Εξαγόρασε την Noble Energy και προσφάτως εκδήλωσε ενδιαφέρον για την περιοχή της Νότιας Πελοποννήσου .
Η Chevron είχε δείξει και στο παρελθόν ενδιαφέρον για τον αγωγό East Med. H επανάκαμψη του ενδιαφέροντος της αμερικανικής εταιρίας θα παρείχε ισχυρή στήριξη στην προσπάθεια αναβίωσης, όχι μόνο από οικονομικής σκοπιάς μέσω της δέσμευσης δυναμικότητας για τη μεταφορά ποσοτήτων αλλά και πολιτικής, λόγω των καλών σχέσεων με τον πρόεδρο Tραμπ.
Οι ισραηλινές εταιρίες που συνόδεψαν τον υπουργό κ. David Amsalem στην Αθήνα, είχαν σύμφωνα με πληροφορίες σειρά επαφών χθες με το ΤΑΙΠΕΔ και το Υπερταμείο με αντικείμενο τη διερεύνηση πιθανών συνεργασιών σε διάφορα Project ενώ επισκέφτηκαν και τις εγκαταστάσεις της Ρεβυθούσας.
Ο αγωγός
Ο διασυνδετήριος αγωγός Eastern Mediterranean (EastMed) είναι σήμερα το πιο ώριμο έργο για τη διασφάλιση άμεσης διασύνδεσης των κοιτασμάτων αερίου της Ανατολικής Μεσογείου, μέσω της Κύπρου και της Ελλάδας και μέσω του Αγωγού ΠΟΣΕΙΔΩΝ στην υπόλοιπη ηπειρωτική Ευρώπη παρέχοντας πρόσβαση σε λεκάνες που δεν συνδέονται σήμερα, ενισχύοντας την ασφάλεια της προμήθειας μέσω της διαφοροποίησης τόσο των πηγών όσο και των διαδρομών.
Ο αγωγός EastMed, ο οποίος θα εκτείνεται σε 2.000 χιλιόμετρα και αρχικά θα μεταφέρει 10 bcm / έτος κατά τον υφιστάμενο σχεδιασμό του, συμπεριλαμβάνεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στα έργα κοινού ενδιαφέροντος (PCI), τα οποία αναγνωρίζονται ως προτεραιότητα για το ενεργειακό ισοζύγιο της Ευρώπης. Ο αγωγός έχει δυνατότητα επαύξησης της χωρητικότητας του έως 20 ΔΚΜ φ.α.
Ο EastMed ακολουθεί υποθαλάσσια όδευση προς την Κύπρο, στη συνέχεια προς τις ακτές της Κρήτης και ακολούθως, μέσω της Πελοποννήσου και της Δυτικής Ελλάδας ως τις ακτές της Θεσπρωτίας και την Ιταλία.
Τι ανέφερε ο κ. Ν.Λυγερός στο κανάλι μας: