*Του Κώστα Σαρικά – onalert
Το «νερό στο αυλάκι» θέλει να βάλει το Ναυτικό Επιτελείο για τον εκσυγχρονισμό των φρεγατών ΜΕΚΟ, έπειτα από την έγκριση του σχετικού προγράμματος από το ΚΥΣΕΑ.
Στόχος είναι έως τα τέλη του 2025 να έχει ολοκληρωθεί η τυπική διαδικασία, ώστε εντός του 2026 να αρχίσουν οι εργασίες στην πρώτη από τις τέσσερις συνολικά φρεγάτες κλάσης «ΥΔΡΑ».
Ποιο θα είναι το πλοίο από το οποίο θα αρχίσει η υλοποίηση του προγράμματος ακόμα δεν έχει αποφασιστεί, καθώς αυτό θα κριθεί από επιχειρησιακά και τεχνικά κριτήρια που αφορούν την κατάσταση των πλοίων.
Πρώτο βήμα θα είναι η υπογραφή από τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια της Απόφασης Ενεργοποίησης Προγράμματος Στρατιωτικού Εξοπλισμού (ΑΕΠΣΕ). Στη συνέχεια, η Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ), σε συνεργασία με το Ναυτικό Επιτελείο και την αρμόδια Διεύθυνση Εξοπλισμών, θα επεξεργαστεί και θα συντάξει τις σχετικές συμβάσεις έως την τελική τους μορφή.
Σύμφωνα με πληροφορίες του OnAlert.gr, η ΓΔΑΕΕ πρόκειται να καταρτίσει τρεις ξεχωριστές συμβάσεις:
- Η πρώτη θα αφορά τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, όπου θα πραγματοποιηθεί ο κύριος όγκος των εργασιών και στα τέσσερα πλοία.
- Η δεύτερη θα είναι με την Thales, κατασκευάστρια εταιρεία των ηλεκτρονικών συστημάτων που θα εξοπλίσουν τις MEKO.
- Η τρίτη θα αφορά την ελληνική εταιρεία SSMART, πιστοποιημένη για την εγκατάσταση των νέων συστημάτων.
Όλες οι συμβάσεις θα πρέπει στη συνέχεια να παρουσιαστούν και να εγκριθούν από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής, όπως επιβάλλει η νομοθεσία για τα εξοπλιστικά προγράμματα, ενώ τελευταίο βήμα θα είναι η έγκριση από το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Παράλληλα, το Ναυτικό Επιτελείο θα προχωρήσει είτε σε διαγωνισμούς είτε σε απευθείας αναθέσεις, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα των μηχανολογικών συστημάτων που θα τοποθετηθούν στις φρεγάτες από τα εξειδικευμένα συνεργεία του Πολεμικού Ναυτικού.
Όπως έχει αποκαλύψει το OnAlert.gr, το ΓΕΝ βρίσκεται σε επαφή με τον εφοπλιστή, Υποναύαρχο (ε.τ) Παναγιώτη Λασκαρίδη, ο οποίος αναλαμβάνει πρωτοβουλία για τη συμβολή στον εκσυγχρονισμό. Στόχος του είναι να κινητοποιήσει τον εφοπλιστικό και επιχειρηματικό κόσμο, με πρώτο βήμα τη δωρεά μηχανολογικών συστημάτων.
«Πρόθεσή μας είναι να διερευνήσουμε τη δυνατότητα, μαζί με άλλους συναδέλφους στη ναυτιλία, να αναλάβουμε το κομμάτι της πλατφόρμας. Μιλάμε για κάποιες δεκάδες εκατομμύρια και αυτό το διερευνούμε σε συνεργασία με το Πολεμικό Ναυτικό. Ήδη έχουμε παραλάβει έναν πρώτο κατάλογο από το ΠΝ που αφορά τα συστήματα και τις εργασίες», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά ο Παναγιώτης Λασκαρίδης.
Η τεχνική φιλοσοφία του εκσυγχρονισμού
Ο εκσυγχρονισμός θα γίνει σε δύο φάσεις:
Πρώτη φάση: αφορά την «καρδιά» και το «μυαλό» των πλοίων, δηλαδή το Κέντρο Διοίκησης Μάχης (CMS), τους αισθητήρες, τα ραντάρ και τα ηλεκτρονικά συστήματα.
Δεύτερη φάση: οι μηχανολογικές παρεμβάσεις, όπως μηχανές, συστήματα πρόωσης και βοηθητικά μηχανήματα. Ο διαχωρισμός αυτός κρίθηκε απαραίτητος για τη διατήρηση της επιχειρησιακής διαθεσιμότητας των πλοίων καθ’ όλη τη διάρκεια των εργασιών.
Η κορωνίδα της αναβάθμισης είναι το νέο κύριο ραντάρ NS-110 AESA 4D της Thales, μέσω πιστοποιημένης ελληνικής εταιρείας. Πρόκειται για αισθητήρα τεχνολογίας αιχμής, με δυνατότητα εντοπισμού εναέριων στόχων στα 280 χλμ. και στόχων επιφανείας στα 80 χλμ., ενώ μπορεί να παρακολουθεί ταυτόχρονα έως και 1.000 στόχους. Συγκριτικά, το υπάρχον ραντάρ των MEKO έχει εμβέλεια μόλις 80 χλμ. στον αέρα και 40 στην επιφάνεια, με περιορισμένη δυνατότητα ταυτόχρονης διαχείρισης απειλών.
Το νέο CMS TACTICOS II θα αποτελέσει την «καρδιά» των MEKO. Πρόκειται για πλήρως ψηφιακό Κέντρο Διοίκησης Μάχης, αναβαθμισμένη εκδοχή του TACTICOS που ήδη λειτουργεί στις πυραυλακάτους Super Vita, συνδεόμενο με όλους τους αισθητήρες για απόλυτη ταχύτητα λήψης αποφάσεων και καθοδήγησης όπλων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ενσωμάτωση του Συστήματος Ηλεκτρονικού Πολέμου «ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ» σε naval διαμόρφωση, ελληνικής ανάπτυξης από την ΕΑΒ, το οποίο έχει ήδη αποδείξει τις δυνατότητές του επιχειρησιακά στην Ερυθρά Θάλασσα με επιτυχείς αναχαιτίσεις drones των Χούθι.
ESSM Block II και CIWS
Στον τομέα του οπλισμού, οι φρεγάτες MEKO θα εξοπλιστούν με τα νέα βλήματα ESSM Block II, εμβέλειας άνω των 50 χλμ. και ταχύτητας πάνω από 4 Mach. Διαθέτουν πολλαπλές μεθόδους καθοδήγησης και δυνατότητα εμπλοκής εναέριων στόχων υψηλής ταχύτητας και χαμηλού ίχνους, όπως UAV και cruise missiles, προσθέτοντας σημαντικό πολλαπλασιαστή ισχύος.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει επίσης τοποθέτηση διπλού CIWS, πιθανώς συνδυασμού Phalanx και RAM, καθώς και ψηφιοποίηση του πυροβόλου των 5 ιντσών. Τα προγράμματα αυτά δεν ανήκουν στο βασικό «πακέτο» εκσυγχρονισμού και θα υλοποιηθούν με επιπλέον κονδύλια και ξεχωριστές συμβάσεις.
Χρονοδιάγραμμα και Task Force
Η πρώτη εκσυγχρονισμένη φρεγάτα αναμένεται να παραδοθεί το 2028 και η τέταρτη έως το 2030. Οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν από κοινού στη Ναυτική Βάση Σαλαμίνας και τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, αξιοποιώντας υπάρχουσα τεχνογνωσία και υποδομές, ενώ έχει συγκροτηθεί ειδική Task Force από Έλληνες επιστήμονες και στελέχη για την επίβλεψη του έργου και τη διασφάλιση ποιότητας και χρονοδιαγραμμάτων.
Το «άλμα» μετά από χρόνια καθυστερήσεων
Μετά από χρόνια καθυστερήσεων, αναμονής, αλλαγών σχεδιασμού και δισταγμών, το Πολεμικό Ναυτικό προχωρά επιτέλους σε μία από τις σημαντικότερες φάσεις του εξοπλιστικού του σχεδιασμού.
Το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού, που αρχικά είχε υπολογιστεί στα 900 εκατομμύρια ευρώ, περιορίστηκε στα 290 εκατομμύρια ευρώ, έπειτα από αυστηρή αξιολόγηση, ενώ οι περικοπές περιλάμβαναν ακόμα και εξοπλισμούς που κρίθηκαν υπερβολικοί, όπως ψυγεία τρόφιμων κόστους 2,6 εκ. ευρώ.
Οι MEKO ως πυλώνας του Στόλου
Με την ολοκλήρωση του εκσυγχρονισμού, οι MEKO θα παραμείνουν πυλώνας του Στόλου, ακόμη και με την ένταξη των νέων Belharra και την πιθανή απόκτηση τεσσάρων FREMM από την Ιταλία, προσθέτοντας κρίσιμες δυνατότητες στο Πολεμικό Ναυτικό για ευέλικτες και πολυεπίπεδες επιχειρήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η σταδιακή αναβάθμισή τους θα προσφέρει στο ΠΝ ένα ισχυρό, αξιόμαχο και τεχνολογικά εκσυγχρονισμένο εργαλείο αποτροπής, σε ένα από τα πιο εύφλεκτα γεωπολιτικά περιβάλλοντα του πλανήτη.