Διπλωματική αντεπίθεση σχεδιάζει η Αθήνα απέναντι στον τουρκικό αναθεωρητισμό. Το «πεδίο της μάχης» αναμένεται να μεταφερθεί στην επερχόμενη συνεδρίαση του ΝΑΤΟ, η οποία θα διεξαχθεί στις αρχές Ιουλίου στην Άγκυρα. Η ελληνική πλευρά είναι αποφασισμένη να θέσει επί τάπητος τις προκλήσεις της γείτονος, με αιχμή του δόρατος την πρόθεση της Τουρκίας να εντάξει το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» στο εθνικό της δίκαιο.
Η κρίσιμη συνεδρίαση του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα και η ελληνική στρατηγική
Συγκεκριμένα, παρά το γεγονός ότι το ΝΑΤΟ λειτουργεί ως στρατιωτική συμμαχία όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται με ομοφωνία, η ελληνική πλευρά εκτιμά ότι έχει κάθε περιθώριο να εκθέσει στην επόμενη συνεδρίαση τις τουρκικές προκλήσεις προκειμένου να γίνουν αντιληπτές από τους συμμάχους οι πραγματικές προθέσεις της γείτονος. Τα βήματα αυτά κρίνονται απαραίτητα από την ελληνική διπλωματία, καθώς η ψήφιση του νόμου για τη «Γαλάζια Πατρίδα» θεωρείται ότι τινάζει «στον αέρα» το διπλωματικό πλαίσιο διαλόγου, δίνοντας στην Τουρκία το πρόσχημα να αγνοεί το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας επικαλούμενη μία εσωτερική της νομοθεσία.
Άγγελος Συρίγος: Πώς μπορεί η Αθήνα να μπλοκάρει τα τουρκικά σχέδια
Σύμφωνα με τον καθηγητή Διεθνών Σχέσεων, Άγγελο Συρίγο, η ελληνική παρέμβαση πρόκειται να ενταθεί όταν τεθεί το ζήτημα της ευρωπαϊκής αμυντικής αυτονομίας και του ρόλου που θα διαδραματίσει η Τουρκία σε αυτήν. Χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία αναμένεται να ζητήσουν την άμεση εμπλοκή της Άγκυρας στην επόμενη μέρα της ευρωπαϊκής άμυνας. Στο σημείο αυτό, η Ελλάδα θα ασκήσει τη μέγιστη πίεση, αναδεικνύοντας τον τουρκικό επεκτατισμό ως εμπόδιο για μια τέτοια συνεργασία. Όπως επισημαίνει ο Άγγελος Συρίγος στο parapolitika.gr, η αντίδραση της Αθήνας θα λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης προς την Τουρκία, ειδικά σε μια περίοδο που ανεβάζει τους τόνους μέσω του Τύπου και των επίσημων δηλώσεων. Όπως υποστηρίζει ο κ. Συρίγος: «Στο ζήτημα αυτό θα τεθεί το ερώτημα ποιος θα βοηθήσει την Ευρώπη να συστήσει τη δική της αμυντική στρατηγική. Είναι βέβαιο ότι θα υπάρξουν τουλάχιστον τρεις χώρες, όπως η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία, οι οποίες θα ζητήσουν άμεση εμπλοκή της Τουρκίας στο εγχείρημα της ευρωπαϊκής άμυνας. Στην περίπτωση αυτή η ελληνική πλευρά έχει κάθε περιθώριο να θέσει όλα αυτά τα ζητήματα και κυρίως τις αντιρρήσεις της στην εμπλοκή της Τουρκίας, όσο αυτή διατηρεί τις αναθεωρητικές της θέσεις».
Πότε μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή ο νόμος της “Γαλάζιας Πατρίδας”
Άγνωστο παραμένει, ωστόσο, εάν ο επίμαχος νόμος θα ψηφιστεί μέχρι τη συνεδρίαση του ΝΑΤΟ. Όπως υποστηρίζει ο κ. Συρίγος, για να δημιουργήσει η Τουρκία προβλήματα στο πεδίο θα πρέπει πρώτα να ψηφιστεί ο νόμος της «Γαλάζιας Πατρίδας», στη συνέχεια να υπογράψει ο Ερντογάν τα σχετικά εφαρμοστικά διατάγματα και τρίτον να στείλουν πλοία στη θάλασσα για την εφαρμογή του. Με βάση αυτή την εκτίμηση δεν αναμένεται να εκδηλωθεί κάποιο θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο μέσα στο καλοκαίρι.
Όλα δείχνουν, πάντως, ότι η περίοδος των «ήρεμων νερών» φαίνεται να δίνει τη θέση της σε μια φάση διπλωματικής σύγκρουσης. Παρόλο που δεν προβλέπεται άμεσο «θερμό επεισόδιο», η ανησυχία παραμένει, με την Τουρκία να συνεχίζει σε έμπρακτες προκλήσεις, όπως η παρεμπόδιση πόντισης καλωδίων ή η αποστολή πλοίων σε αμφισβητούμενες περιοχές.
Οι νέες κινήσεις της Τουρκίας και οι έμπρακτες προκλήσεις στο πεδίο
Την ίδια ώρα, η Άγκυρα ανεβάζει διαρκώς του τόνους και τα δημοσιεύματα κάνουν λόγο για επικείμενη αντίδραση της Αθήνας στον νόμο της «Γαλάζιας Πατρίδας». Μάλιστα, όπως σημειώνουν το επόμενο διάστημα, η ελληνική κυβέρνηση θα ανακοινώσει τη χάραξη δύο θαλάσσιων πάρκων στο Ιόνιο και στα νότια νησιά των Κυκλάδων «προς δυσαρέσκεια της Άγκυρας». Τα ίδια δημοσιεύματα αποδίδουν σε πολιτικούς λόγους την ανακήρυξη των θαλάσσιων πάρκων και υποστηρίζουν πως τελικά πρόκειται για προσπάθεια της Ελλάδας να αλλάξει το status quo στην αμφισβητούμενη θάλασσα και όχι για προστασία της βιοποικιλότητας. Υπό το πρίσμα αυτό, η τουρκική πλευρά αναμένεται να οχυρωθεί πίσω από το νέο νομικό της πλαίσιο, ενώ η Ελλάδα σχεδιάζει την παρουσία της στις συνεδριάσεις του ΝΑΤΟ με στόχο τη στρατηγική θωράκιση των δικαιωμάτων της και για να μη μείνει καμία πρόκληση αναπάντητη σε διεθνές επίπεδο.