Τριβές για Δυτική Όχθη, F-35, Τούρκους στρατιώτες στη Γάζα σημειώθηκαν τη Δευτέρα στη συνάντηση των -κατά τα άλλα στενών συμμάχων- Ντόναλντ Τραμπ και Μπενιαμίν Νετανιάχου. Πρόκειται για ζητήματα μείζονος σημασίας για το Ισραήλ, με το θέμα των υπερσύγχρονων μαχητικών να «ακουμπάει» και την Ελλάδα. Πάντως, Ισραηλινοί αξιωματούχοι μιλούν για «εξαιρετική συνάντηση».
Μαχητικά F-35 στην Τουρκία
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Ισραηλινού πρωθυπουργού ο πρόεδρος των ΗΠΑ κατέστησε σαφές ότι εξετάζει το ενδεχόμενο πώλησης των μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία.
«Το σκεφτόμαστε πολύ σοβαρά», είπε ο Τραμπ όταν ρωτήθηκε για μια συμφωνία F-35 για την Τουρκία, ενώ συναντιόταν με τον Νετανιάχου στο θέρετρό του στη Φλόριντα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες απέκλεισαν την Τουρκία από την ανάπτυξη του F-35, ενός κορυφαίου stealth αεροσκάφους, το 2019, αφού ο σύμμαχος του ΝΑΤΟ προχώρησε στις αγορές ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400.
Ο Τραμπ έχει και θερμές σχέσεις με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, παρά την εμπρηστική ρητορική του ισλαμιστή ηγέτη για τη συμπεριφορά του Ισραήλ στη Γάζα.
Το Ισραήλ εκφράζει έντονες ανησυχίες για το ενδεχόμενο πώλησης των προηγμένων μαχητικών αεροσκαφών F-35 κυρίως στην Τουρκία, αλλά και σε άλλες γειτονικές χώρες, καθώς επιθυμεί να διατηρήσει το ποιοτικό στρατιωτικό του πλεονέκτημα στην περιοχή.
Ερωτηθείς για την πιθανότητα σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας, ο Τραμπ αποκάλεσε μάλιστα τον Ερντογάν «πολύ καλό φίλο» μπροστά στον Νετανιάχου.
«Υπόσχομαι ότι δεν θα τα χρησιμοποιήσουν ποτέ εναντίον [του Ισραήλ]» είπε ο Τραμπ καθώς έβγαινε από την αίθουσα. «Δεν θα έχουμε πρόβλημα».
… Και τουρκικές δυνάμεις στη Γάζα
Όταν ρωτήθηκε αν θα επιτρέψει την παρουσία τουρκικών στρατευμάτων στη Λωρίδα της Γάζας, ο Τραμπ επανέλαβε ότι έχει μια «εξαιρετική σχέση» με τον Τούρκο πρόεδρο Ερντογάν.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει επανειλημμένα ταχθεί κατά της παραχώρησης στην Άγκυρα μιας βάσης στη Γάζα μέσω της Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης που οι ΗΠΑ εργάζονται για τη δημιουργία της. Λέγεται ότι οι ΗΠΑ προσπαθούν να πείσουν το Ισραήλ να άρει το βέτο του στην εμπλοκή της Τουρκίας, διατυμπανίζοντας την ικανότητα της τελευταίας να επηρεάσει τη Χαμάς.
«Θα το συζητήσουμε, και αν είναι καλό, νομίζω ότι αυτό είναι καλό… Η Τουρκία ήταν εξαιρετική», είπε ο Τραμπ.
Δυτική Όχθη
Εξάλλου, όπως αναφέρουν το Axios και οι Times of Israel, ο πρόεδρος των ΗΠΑ και οι κορυφαίοι βοηθοί του εξέφρασαν ανησυχία για διάφορες ισραηλινές πολιτικές στη Δυτική Όχθη κατά τη διάρκεια των συναντήσεών τους με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό στο Μαρ-α-Λάγκο.
Ο Τραμπ και οι ανώτεροι σύμβουλοί του εξέφρασαν ιδιαίτερο προβηματισμό με την ανεξέλεγκτη βία των εποίκων, την επέκταση των εποικισμών και την παρακράτηση αρκετών δισεκατομμυρίων δολαρίων από φορολογικά έσοδα της Παλαιστινιακής Αρχής από το Ισραήλ, η οποία έχει φέρει την κυβέρνηση με έδρα τη Ραμάλα στο χείλος της οικονομικής κατάρρευσης, είπαν Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Διευκρινίστηκε πάντως ότι οι συζητήσεις για αυτά τα θέματα ήταν «εγκάρδιες», ακόμη και όταν η Ουάσινγκτον εξέφρασε τον φόβο της ότι η αστάθεια στη Δυτική Όχθη κινδυνεύει να βλάψει τις προσπάθειες σταθεροποίησης της Λωρίδας της Γάζας και επέκτασης των Συμφωνιών του Αβραάμ.
Ερωτηθείς αν εξέφρασε ανησυχία για τη βία των Ισραηλινών εποίκων κατά τη συνάντησή του με τον Νετανιάχου, ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους στη συνέχεια ότι οι δυο τους είχαν μια μακρά συζήτηση για τη Δυτική Όχθη και ότι, ενώ δεν συμφωνούν σε όλα, εμπιστεύεται ότι ο πρωθυπουργός θα «κάνει το σωστό».
Ο Νετανιάχου αντιμετωπίζει σημαντική πίεση από ακροδεξιούς εταίρους του συνασπισμού που υποστηρίζουν την περαιτέρω επέκταση των εποικισμών, την προσάρτηση της Δυτικής Όχθης και την κατάρρευση της Παλαιστινιακής Αρχής.
«Η καλύτερη συνάντηση»
Η συνάντηση της Δευτέρας μεταξύ του πρωθυπουργού Νετανιάχου και του προέδρου των ΗΠΑ ήταν «η καλύτερη» από τις έξι που έχουν πραγματοποιήσει από τότε που ο τελευταίος επέστρεψε στο αξίωμα, επέμεινε πάντως ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος που ήταν παρών στη συνάντηση μιλώντας στους Times of Israel.
«Εξαιρετική συνάντηση», ανέφερε χαρακτηριστικά ο αξιωματούχος, θέλοντας να περάσει την ίδια εντύπωση που έδωσαν ο Τραμπ και ο Νετανιάχου κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου μετά τη σύνοδο κορυφής στο θέρετρο του προέδρου.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι δύο πλευρές κατέληξαν σε «πολλά συμπεράσματα» κατά τη διάρκεια της συνάντησης, η οποία αφορούσε τον τρόπο αντιμετώπισης της ιρανικής απειλής, τον αφοπλισμό της Χαμάς και της Χεζμπολάχ και άλλα βασικά περιφερειακά ζητήματα.
Μαχητικά F-15
Η Boeing έλαβε σύμβαση 8,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το πρόγραμμα F-15 του Ισραήλ, αναφέρει εξάλλου το Πεντάγωνο, μετά τη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου στη Φλόριντα.
«Η σύμβαση αυτή προβλέπει τον σχεδιασμό, την ενσωμάτωση, τον εξοπλισμό, τη δοκιμή, την παραγωγή και την παράδοση 25 νέων αεροσκαφών F-15IA για την Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία με δυνατότητα προαίρεσης για 25 επιπλέον αεροσκάφη F-15IA», αναφέρει το Πεντάγωνο.