Έπειτα από δύο δεκαετίες συστηματικών κρατικών επενδύσεων στην αμυντική βιομηχανία, η Τουρκία έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγείς drones και στρατιωτικού εξοπλισμού παγκοσμίως. Η χώρα, που μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 2000 εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό από ξένους προμηθευτές οπλικών συστημάτων, επιδιώκει πλέον να αξιοποιήσει τη νέα διεθνή συγκυρία, καθώς η Δύση επανεξοπλίζεται και οι ισορροπίες ασφαλείας αναδιαμορφώνονται μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Όπως μεταδίδει το Reuters, σήμερα η Τουρκία προμηθεύει σχεδόν 40 χώρες σε Μέση Ανατολή, Αφρική, Ασία και Ευρώπη με στρατιωτικό εξοπλισμό, προσφέροντας λύσεις που πολλοί αγοραστές θεωρούν οικονομικότερες, ταχύτερες στην παράδοση και περισσότερο προσαρμοσμένες στις επιχειρησιακές τους ανάγκες από τις δυτικές εναλλακτικές.
Η αναζήτηση μεγαλύτερης στρατηγικής αυτονομίας από τις ευρωπαϊκές χώρες, σε συνδυασμό με τα ερωτήματα για τη μακροπρόθεσμη αμερικανική δέσμευση στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, δημιουργούν νέες ευκαιρίες για την Άγκυρα. Πολλοί σύμμαχοι του ΝΑΤΟ βλέπουν πλέον την Τουρκία όχι μόνο ως στρατιωτικό ανάχωμα στη νοτιοανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας, αλλά και ως πιθανό βιομηχανικό εταίρο στον τομέα της άμυνας.
Στόχος της τουρκικής ηγεσίας είναι να αξιοποιήσει τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ που θα φιλοξενηθεί στην Άγκυρα τον επόμενο μήνα, παρουσία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και άλλων ηγετών της Συμμαχίας, προκειμένου να ενισχύσει τις εξαγωγές αμυντικού υλικού και τις συμπαραγωγές με ευρωπαϊκές χώρες.
Αποδίδει η στρατηγική
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η στρατηγική αυτή ήδη αποδίδει. Οι τουρκικές αμυντικές εξαγωγές έχουν υπερτριπλασιαστεί από το 2021, φτάνοντας τα 10 δισ. δολάρια το 2025, ενώ μόνο οι εξαγωγές προς την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκαν τετραπλασιάστηκαν, στα 5,6 δισ. δολάρια. Σημαντικό μέρος αυτής της επιτυχίας οφείλεται στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη Bayraktar, τα οποία απέκτησαν διεθνή αναγνώριση μέσω της χρήσης τους στον πόλεμο της Ουκρανίας.
Η τουρκική αμυντική βιομηχανία περιλαμβάνει πλέον κολοσσούς όπως η Baykar και η Turkish Aerospace Industries, αλλά και μικρότερες εταιρείες που αναπτύσσουν εξειδικευμένα συστήματα, πυρομαχικά και τεχνολογίες αιχμής. Σύμφωνα με αναλυτές, η κρατική στήριξη, η ευελιξία στην παραγωγή και η δυνατότητα προσαρμογής των οπλικών συστημάτων στις ανάγκες κάθε πελάτη επέτρεψαν στις τουρκικές εταιρείες να κερδίσουν έδαφος σε αγορές όπου οι δυτικοί κατασκευαστές αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις και περιορισμούς παραγωγής.
Η Άγκυρα φιλοδοξεί να διπλασιάσει τις εξαγωγές αμυντικού υλικού μέσα στην επόμενη διετία, προσβλέποντας τόσο σε αυξημένα κρατικά έσοδα όσο και στην περαιτέρω ενίσχυση της τεχνολογικής της αυτονομίας. Παράλληλα, η Τουρκία επιδιώκει να καλύψει και δικές της επιχειρησιακές αδυναμίες, όπως στους τομείς της αεράμυνας και των κινητήρων για μαχητικά αεροσκάφη και άρματα μάχης, μέσω διεθνών συνεργασιών και μεταφοράς τεχνογνωσίας.
Τα εμπόδια
Ωστόσο, η ευρωπαϊκή αγορά εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικά εμπόδια. Η Τουρκία παραμένει εκτός του ευρωπαϊκού προγράμματος SAFE για την αμυντική συνεργασία, ενώ αρκετές κυβερνήσεις διατηρούν επιφυλάξεις λόγω γεωπολιτικών διαφορών και ανησυχιών για την κατάσταση του κράτους δικαίου στη χώρα.
Σύμφωνα με το Reuters, παρά τα εμπόδια αυτά, τουρκικές εταιρείες έχουν ήδη εξασφαλίσει σημαντικές συμφωνίες με χώρες όπως η Πολωνία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ρουμανία, ενώ η Baykar προχώρησε πρόσφατα στην εξαγορά της ιταλικής Piaggio Aerospace και σε συνεργασία με τη Leonardo για την παραγωγή αμυντικών συστημάτων.
Η παγκόσμια αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, οι γεωπολιτικές εντάσεις και η ανάγκη των ευρωπαϊκών χωρών για ταχεία ενίσχυση των αμυντικών τους δυνατοτήτων δημιουργούν ένα περιβάλλον που ευνοεί τις φιλοδοξίες της Τουρκίας. Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι κατά πόσο η Άγκυρα θα καταφέρει να ξεπεράσει τα πολιτικά εμπόδια και να μετατρέψει την αμυντική της βιομηχανία σε βασικό πυλώνα της νέας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας.