Συνεχίζεται η ξέφρενη πορεία της αύξησης των ενοικίων σε όλη τη χώρα. Σύμφωνα με όσα μετέφερε στο iEidiseis ο πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αττικής, Λευτέρης Ποταμιάνος, μόνο το 2024, οι αυξήσεις κυμάνθηκαν περίπου στο 8,5%. Είναι άλλωστε ενδεικτικό ότι σε ορισμένες περιοχές της Αττικής, οι τιμές των ενοικίων έχουν διπλασιαστεί μέσα σε μια μόλις οχταετία. Με δεδομένο ότι τα κλειστά ακίνητα στη χώρα εξακολουθούν να ανέρχονται πανελλαδικά σε περίπου 800.000, το ακόμη πιο δυσάρεστο είναι ότι τα ενοίκια αναμένεται να παραμείνουν σε αυτά τα υψηλά επίπεδα το προσεχές χρονικό διάστημα. Τα μέτρα που έχουν παρθεί αναφορικά με τη βραχυχρόνια μίσθωση, τη χρυσή βίζα και τα κλειστά ακίνητα δεν φαίνεται μέχρι στιγμής να αποδίδουν σημαντικά: Η μείωση των τιμών στην κτηματαγορά συνεχίζει να αποτελεί ένα όνειρο απατηλό.
«Στα 10,57 ευρώ/τ.μ. η μέση τιμή ενοικίου στην Αττική»
Σύμφωνα με όσα σχολίασε στο iEidiseis ο Λευτέρης Ποταμιάνος, το φαινόμενο των συνεχώς αυξανόμενων ενοικίων, οφείλεται στο ότι «δεν υπάρχουν πολλά ακίνητα στην αγορά, επομένως είναι λογικό να συνεχίζουν να αυξάνονται τα ενοίκια. Πρόκειται για μια αύξηση μειούμενη, καθώς το 2024 κυμάνθηκε περίπου στο 8,5%, ενώ το 2023 τα ενοίκια είχαν αυξηθεί κατά περίπου 13,5%. Θεωρώ ότι το 2025 το ποσοστό της αύξησης θα είναι μικρότερο, επειδή δεν έχει άλλη δυναμική η αγορά για μεγαλύτερα ενοίκια».
Αναφορικά με το ποια είναι σήμερα η μέση τιμή ενοικίου στην Αττική, ο κ. Ποταμιάνος σχολίασε ότι «βάσει πρόσφατης έρευνας που εκπονήσαμε σε 42 περιοχές της Αττικής, η μέση τιμή ενοικίου κυμαίνεται κατά μέσο όρο στα 10,57 ευρώ/τ.μ. Την περσινή χρονιά κυμαινόταν σε λιγότερο από 10ευρώ/τ.μ., ενώ πριν από 7-8 χρόνια ανερχόταν περίπου σε 6,5 ευρώ/τ.μ.».
«Δυσανάλογη η αύξηση των ενοικίων με την αύξηση του εισοδήματος»
Η συνεχής αύξηση των ενοικίων πάντως δεν είναι το μοναδικό πρόβλημα που έχουν να αντιμετωπίσουν οι πολίτες. Κι αυτό επειδή όπως εξήγησε ο κ. Ποταμιάνος, «η αύξηση του εισοδήματος τα τελευταία χρόνια, είναι δυσανάλογη σε σχέση με την αύξηση των ενοικίων».
Σημειώνεται πως βάσει της πρόσφατης ετήσιας έκθεσης του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, οι μέσες μηνιαίες μεικτές αποδοχές κυμάνθηκαν το 2024 στα 1.342 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 28,3% σε σχέση με το 2019.
«Έχουν διπλασιαστεί οι τιμές»
Ταυτόχρονα όμως, σύμφωνα με τον κ. Ποταμιάνο, «σε ορισμένες περιοχές της Αττικής τα ενοίκια έχουν αυξηθεί την τελευταία 8ετία κατά 60-70%. Για παράδειγμα, στο Παγκράτι ένα διαμέρισμα 100 τ.μ. ενοικιαζόταν πριν από οχτώ χρόνια στα 500 ευρώ. Πλέον υπάρχει μα ζήτηση από 800 ευρώ και πάνω. Μιλάμε για μια αύξηση τουλάχιστον 60%. Σε ορισμένες άλλες περιοχές, όπου τα εισοδηματικά κριτήρια των κατοίκων είναι υψηλά, όπως η Γλυφάδα, οι τιμές των ενοικίων έχουν διπλασιαστεί κατά το ίδιο χρονικό διάστημα».
Σύμφωνα με τον ίδιο, ορισμένες από τις περιοχές που παρατηρούνται αυξήσεις από 70% και άνω την τελευταία 8ετία, είναι η Βούλα, η Βουλιαγμένη, η Γλυφάδα, το Κολωνάκι, η Πλάκα και η Κηφισιά. Αντίστοιχες αυξήσεις όμως «παρατηρούμε και στο κέντρο και τα περίχωρα της Θεσσαλονίκης».
«Η υψηλότερη τιμή στην Ε.Ε.»
Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως σύμφωνα με όσα αναγράφονται στην ενδιάμεση έκθεση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, η οποία δημοσιεύθηκε προ ολίγων ημερών, «το 2023 στην Ελλάδα το ποσοστό του πληθυσμού που διαβιούσε σε νοικοκυριά στα οποία το στεγαστικό κόστος ήταν μεγαλύτερο του 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους (ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης από το κόστος στέγασης) ανερχόταν στο 28,5%. Η τιμή αυτή, αν και μειωμένη συγκριτικά με το 2019, παραμένει με διαφορά η υψηλότερη μεταξύ των κρατών – μελών της ΕΕ».
Στην ίδια έκθεση σημειώνεται πως «το 2023 για τα άτομα που ανήκαν στο φτωχότερο εισοδηματικό πεμπτημόριο το ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης του κόστους στέγασης ανερχόταν στο 85,3% (έναντι 29,9% στην ΕΕ)». Αντίστοιχα, αξιοσημείωτες διαφοροποιήσεις παρουσιάζει το ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης του κόστους στέγασης ανάλογα με το καθεστώς ιδιοκτησίας της κατοικίας, καθώς βάσει της έκθεσης, «το 2023 το ποσοστό αυτό για τους ενοικιαστές ανερχόταν στο 40,5%», που είναι το τέταρτο υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ.
Παράλληλα, σε συνολικά οχτώ από τις δεκατρείς περιφέρειας της χώρας, καταγράφηκαν το 2023 υψηλότερα ποσοστά υπερβολικής επιβάρυνσης του στεγαστικού κόστους έναντι του 2021. Το υψηλότερο σχετικό ποσοστό καταγράφηκε στις περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας (34,8%), Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (32,7%), και Πελοποννήσου (31,8%). Στην Αττική το αντίστοιχο ποσοστό κυμάνθηκε στο 27,9%.
«Δεν διαφαίνεται μείωση»
Σχετικά με το αν πλησιάζει η εποχή που οι τιμές των ενοικίων θα αρχίσουν να σημειώνουν μείωση, ο ίδιος ήταν κατηγορηματικά αρνητικός, καθώς όπως σχολίασε, «δεν διαφαίνεται κάτι τέτοιο για το 2025. Οι μακροχρόνιες προβλέψεις είναι επικίνδυνες στην κτηματαγορά, επειδή υπάρχουν πολλοί εξωγενείς παράγοντες, που μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές αυξομειώσεις. Υπό κανονικές συνθήκες, δεν φαίνεται να οδηγούμαστε σε αποσυμπίεση, επομένως κρίνω ότι θα υπάρξει μια ισορροπία στα “ψηλά”».
Ένας από τους σημαντικότερους λόγους που τα ενοίκια διατηρούνται σε τόσα υψηλά επίπεδα τα τελευταία χρόνια, είναι σύμφωνα με τον κ. Ποταμιάνο, τα κλειστά ακίνητα. Άλλωστε, όπως δήλωσε ο ίδιος, «η τελευταία ενημέρωση που είχαμε, είναι πως υπάρχουν περίπου 800.000 κλειστά ακίνητα, εκ των οποίων περίπου 255.000 βρίσκονται στην Αττική. Δεν έχουμε όμως ενημέρωση για τους ιδιοκτήτες αυτών των ακινήτων. Οι ίδιες οι τράπεζες έχουν αναφέρει πως κατέχουν περίπου 25.000 κλειστά οικιστικά ακίνητα. Όταν υπάρχουν τόσες πολλές χιλιάδες κλειστά οικιστικά ακίνητα, δημιουργείται τεράστιο πρόβλημα».
«Επιδερμικά μέτρα»
Αναφορικά με τα κυβερνητικά μέτρα που έχουν ληφθεί το τελευταίο χρονικό διάστημα για τη βραχυχρόνια μίσθωση και τη «χρυσή βίζα», ο κ. Ποταμιάνος σχολίασε ότι «πρόκειται για επιδερμικά μέτρα, καθώς αυτά δεν είναι ακραιφνώς τα σημαντικότερα ζητήματα για τη μείωση της στεγαστικής κρίσης».
Από την πλευρά του, ο κ. Ποταμιάνος έκρινε πως ουσιαστική λύση θα μπορούσε να δοθεί «εφόσον υπάρξει μεγαλύτερη πίεση στις τράπεζες και τα funds ώστε να διοχετεύσουν ακίνητα στην αγορά. Επίσης, σημαντική θα ήταν η δημιουργία κοινωνικών κατοικιών που θα προσφερθούν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, η ανακαίνιση και κατασκευή φοιτητικών κατοικιών και η συντόμευση μεταβιβάσεων που ακούμε εδώ και χρόνια, αλλά δεν βλέπουμε να υλοποιείται. Αυτά τα μέτρα θα πρέπει να αποτελέσουν τον πυρήνα της στεγαστικής πολιτικής ώστε να αντιμετωπιστεί η στεγαστική κρίση σε βάθος χρόνου».
ieidiseis-Γράφει ο Βασίλης Ανδριανόπουλος