Τι αναφέρει το ισραηλινό ΜΜΕ maariv
Μια επίσημη συνάντηση που θα πραγματοποιηθεί αυτήν την Τετάρτη στην Άγκυρα μεταξύ του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει ως στόχο να προσπαθήσει να αναζωογονήσει τη διαδικασία προσέγγισης μεταξύ των γειτονικών χωρών, η οποία πρόσφατα έχει φτάσει σε αδιέξοδο.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα στον ιστότοπο rfi.fr και την εφημερίδα “Turkey Today”, η συνάντηση πραγματοποιείται σε ένα φόντο αυξανόμενων εντάσεων στην περιοχή και ανησυχιών για απροσδόκητη παρέμβαση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στις διμερείς σχέσεις μεταξύ των χωρών. Η προγραμματισμένη επίσκεψη είναι η τελευταία σε μια σειρά συναντήσεων που στοχεύουν στη βελτίωση των σχέσεων, μετά τη “Διακήρυξη των Αθηνών” του 2023.
Αυτή η δήλωση, που ορίζεται ως επίσημη δήλωση φιλίας, οδήγησε σε βελτιωμένη οικονομική συνεργασία και σε μια ορισμένη άμβλυνση των στρατιωτικών εντάσεων γύρω από τις διαφορές στο Αιγαίο Πέλαγος και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Παναγιώτης Ιωακειμίδης, πρώην σύμβουλος του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών, ο οποίος τώρα διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, δήλωσε ότι η τρέχουσα συνάντηση είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, αφού είχε αναβληθεί δύο φορές στο παρελθόν. Είπε ότι υπάρχει εσωτερική αντίσταση εντός του κυβερνώντος κόμματος στην Ελλάδα και στο εξωτερικό για τη βελτίωση των σχέσεων, αλλά η διατήρηση του διαλόγου είναι απαραίτητη για να αποφευχθεί η επιδείνωση των σχέσεων σε μια ανοιχτή στρατιωτική αντιπαράθεση.
Ένα σημαντικό σημείο έριδας είναι οι αμυντικές συμφωνίες που υπέγραψαν η Ελλάδα και η Κύπρος με το Ισραήλ τον περασμένο Δεκέμβριο. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν κατηγόρησε το Ισραήλ ότι προσπαθεί να στριμώξει την Τουρκία, ενώ τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης έχουν χαρακτηρίσει τη συμμαχία «άξονα του κακού». Ο Μουράτ Ασλάν, ερευνητής σε τουρκικό ινστιτούτο κοντά στην κυβέρνηση, υποστηρίζει ότι η ισραηλινή στρατιωτική υποστήριξη δίνει στην Ελλάδα την αυτοπεποίθηση να υιοθετήσει μια πιο σκληρή στάση. Εάν η Ελλάδα συνεχίσει σε αυτή τη γραμμή, λέει, η Τουρκία θα μπορούσε να επιστρέψει σε αυξημένη στρατιωτική δραστηριότητα, συμπεριλαμβανομένων προσομοιωμένων αερομαχιών στον αμφισβητούμενο εναέριο χώρο.
Η Τουρκία επιδιώκει την περιφερειακή κυριαρχία, αλλά η στρατιωτική συμμαχία μεταξύ Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου και το αεροπορικό στρατιωτικό πλεονέκτημα της Ιερουσαλήμ και της Αθήνας χάρη στα αεροσκάφη F-35 απογοητεύουν σε μεγάλο βαθμό την Άγκυρα, η οποία έχει δει πώς η Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία κυριαρχεί στους αιθέρες από την έναρξη του πολέμου τον Οκτώβριο του 2023.
Οι εντάσεις στο Αιγαίο Πέλαγος, το οποίο πιστεύεται ότι διαθέτει τεράστια ανεκμετάλλευτα ενεργειακά αποθέματα, βρίσκονται ξανά στο προσκήνιο. Τον Ιανουάριο, ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών, ανακοίνωσε την πρόθεση της Ελλάδας να ασκήσει το δικαίωμά της βάσει του διεθνούς δικαίου να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα από 6 σε 12 ναυτικά μίλια για τη δημιουργία ενός θαλάσσιου πάρκου.
Ο καθηγητής Χουσεΐν Μπέτζι του Πανεπιστημίου Μέσης Ανατολής στην Άγκυρα πιστεύει ότι ο Ερντογάν θα καταστήσει σαφές στον Μητσοτάκη ότι αυτή είναι μια «κόκκινη γραμμή» για την Τουρκία. Ανέφερε ότι ήδη από το 1995, το τουρκικό κοινοβούλιο είχε αποφασίσει ότι μια τέτοια μονομερής επέκταση θα αποτελούσε πρόσχημα για πόλεμο, καθώς θα σήμαινε ότι τα τουρκικά πλοία δεν θα μπορούσαν να πλεύσουν ούτε ένα χιλιόμετρο έξω από το εθνικό τους έδαφος. Σε απάντηση σε αυτές τις απειλές, η Αθήνα χρησιμοποιεί το δικαίωμα βέτο που έχει στην Ευρωπαϊκή Ένωση για να εμποδίσει την Τουρκία να ενταχθεί στο πρόγραμμα αμυντικών προμηθειών SAFE.
Παρά τις διαφορές, ο Πρόεδρος Τραμπ μπορεί να αποτελέσει παράγοντα ενθάρρυνσης των μερών να περιορίσουν τις εντάσεις. Μετά την ανακοίνωση του πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα για την αναμενόμενη επίσκεψη του Τραμπ στην Αθήνα, και οι δύο ηγέτες είναι επιφυλακτικοί για την παρέμβασή του στις υποθέσεις τους. Ο Ιωάννης Γρηγοριάδης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ εξήγησε ότι η έλλειψη προβλεψιμότητας της κυβέρνησης του Προέδρου Τραμπ αποτελεί κίνητρο για τα μέρη να επιδείξουν σταθερότητα, προκειμένου να αποστασιοποιήσουν την αμερικανική εμπλοκή από τις σχέσεις τους.
Η συνάντηση στην Άγκυρα αναμένεται να αναδείξει τα οικονομικά οφέλη της συνεργασίας, αλλά δεδομένων των βαθιών διαιρέσεων, οι προσδοκίες για μια σημαντική πρόοδο παραμένουν χαμηλές.