Νέο διπλωματικό «μέτωπο» ανοίγει ανάμεσα σε Τουρκία και Κύπρο, αυτή τη φορά με φόντο τη διεθνή διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα (COP31), καθώς η Άγκυρα φέρεται να απέκλεισε τη Λευκωσία από κρίσιμες προπαρασκευαστικές συναντήσεις, προκαλώντας έντονη δυσαρέσκεια στις Βρυξέλλες.
Η Τουρκία, η οποία φιλοξενεί φέτος τη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα (COP31), αρνήθηκε αιτήματα διμερών συναντήσεων που υπέβαλε η Λευκωσία εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με πέντε διπλωμάτες και αξιωματούχους που μίλησαν στο Politico.
Η Κύπρος ασκεί αυτή την περίοδο την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, γεγονός που σημαίνει ότι εκπροσωπεί ουδέτερα και τα 27 κράτη-μέλη της Ένωσης. Ο αποκλεισμός της έχει εξελιχθεί σε διπλωματικό πονοκέφαλο για τις Βρυξέλλες ενόψει των φετινών συνομιλιών του ΟΗΕ για το κλίμα, οι οποίες θα πραγματοποιηθούν στην Αττάλεια.
Σύμφωνα με τέσσερις Ευρωπαίους διπλωμάτες και έναν αξιωματούχο της ΕΕ, η τουρκική κυβέρνηση δεν προσκάλεσε την Κύπρο σε αρκετές άτυπες προπαρασκευαστικές συναντήσεις για την COP31 που πραγματοποιήθηκαν φέτος.
Δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι τον Μάρτιο, σε ενημέρωση στα Ηνωμένα Έθνη στη Νέα Υόρκη, η τουρκική προεδρία της COP31 δεν προσκάλεσε την Κύπρο και μάλιστα αντέδρασε όταν Κυπριακή αντιπροσωπεία εμφανίστηκε μαζί με την αποστολή της ΕΕ. Το περιστατικό, που είχε αποκαλυφθεί από κυπριακά μέσα ενημέρωσης, δεν ήταν μεμονωμένο.
Διπλωμάτες αλλά και η κυπριακή πλευρά υποστηρίζουν ότι η στάση της Τουρκίας δεν συνάδει με τον ρόλο μιας χώρας που φιλοξενεί εκδηλώσεις του ΟΗΕ, οι οποίες οφείλουν να περιλαμβάνουν όλα τα κράτη-μέλη του οργανισμού.
«Διεξάγουν άτυπες συναντήσεις στο πλαίσιο της COP31 χωρίς να έχουμε λάβει καμία πρόσκληση», ανέφερε Κύπριος αξιωματούχος.
«Αυτό είναι απαράδεκτο και δεν συνάδει με την ιδιότητά τους ως διοργανώτριας χώρας της COP31. Οφείλουν να προσκαλούν όλα τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένης της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία έχει και συντονιστικό ρόλο ως προεδρεύουσα χώρα του Συμβουλίου της ΕΕ», πρόσθεσε.
Ευρωπαίοι διπλωμάτες εξέφρασαν παρόμοιες ανησυχίες, σημειώνοντας ότι η συμπεριφορά της Άγκυρας δεν ανταποκρίνεται στις αρχές της διαδικασίας του ΟΗΕ.
Καμία ανταπόκριση στα αιτήματα της Κύπρου
Μετά το περιστατικό του Μαρτίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρεται να εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της προς την Τουρκία. Σύμφωνα με δύο διπλωμάτες, το θέμα έθεσε και ο Ευρωπαίος Επίτροπος για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, σε επαφές με Τούρκους αξιωματούχους.
Παράλληλα, η Άγκυρα φέρεται να αγνόησε ή να απέρριψε όλα τα αιτήματα διμερών συναντήσεων που υπέβαλε η Κύπρος στο πλαίσιο της προεδρίας της ΕΕ.
«Η Τουρκία δεν έχει καμία επαφή με την Κύπρο και απέρριψε όλες τις διμερείς συναντήσεις», δήλωσε χαρακτηριστικά ένας διπλωμάτης.
Η Κύπρος συμμετείχε πάντως σε δύο σημαντικές συναντήσεις για το κλίμα που πραγματοποιήθηκαν πρόσφατα σε Βερολίνο και Κοπεγχάγη, καθώς διοργανώθηκαν από τη Γερμανία και τη Δανία.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Λευκωσία θα αντιμετωπίσει προβλήματα συμμετοχής στις επίσημες συνεδριάσεις του ΟΗΕ ή στη σύνοδο της COP31 τον Νοέμβριο στην Αττάλεια.
Δύο διπλωμάτες ανέφεραν, ωστόσο, ότι επικρατεί ανακούφιση στις Βρυξέλλες επειδή κατά τη διάρκεια της COP31 την προεδρία της ΕΕ θα έχει πλέον η Ιρλανδία, καθώς η Κύπρος θα παραδώσει τη σκυτάλη στο Δουβλίνο τον Ιούλιο.
Ουδέν σχόλιο από την Τουρκία
Η τουρκική προεδρία της COP31 δεν προέβη σε κάποιο σχόλιο για το περιστατικό. Μετά τις αντιδράσεις της ΕΕ τον Μάρτιο, κυπριακά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι Τούρκοι αξιωματούχοι υπερασπίστηκαν τη στάση τους, υποστηρίζοντας ότι η επίμαχη συνάντηση «δεν ήταν υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και συνεπώς η αποστολή προσκλήσεων ήταν στην ευχέρεια του διοργανωτή».
Η φετινή σύνοδος για το κλίμα διοργανώνεται από κοινού από την Τουρκία και την Αυστραλία, με την Καμπέρα να αναλαμβάνει τις διαπραγματεύσεις και την Άγκυρα τον ρόλο της επίσημης οικοδέσποινας και προεδρεύουσας της COP31.
Οι διπλωμάτες και οι αξιωματούχοι που επικαλείται το Politico διευκρίνισαν ότι δεν υπάρχει καμία ένδειξη εμπλοκής της Αυστραλίας στον αποκλεισμό της Κύπρου.
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαίωσε ότι έθεσε το ζήτημα τόσο στην Τουρκία όσο και στην Αυστραλία και στα Ηνωμένα Έθνη. «Καταστήσαμε σαφές ότι ο αποκλεισμός κράτους-μέλους του ΟΗΕ από την προετοιμασία της COP31 δεν είναι αποδεκτός», δήλωσε εκπρόσωπος της Κομισιόν.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η Τουρκία διαβεβαίωσε την ΕΕ ότι η Κύπρος δεν θα αποκλειστεί από μελλοντικές προπαρασκευαστικές συναντήσεις της COP31.