Του ΚΩΣΤΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ, Φιλελεύθερος
Είναι δε σαφές πως ενόψει και των εξελίξεων στην περιοχή, του αναβαθμισμένου ρόλου της κατοχικής δύναμης, που ενισχύει και την αλαζονεία του καθεστώτος Ερντογάν, θα επιχειρηθεί όπως καταστεί η παρουσία της Τουρκίας αισθητή.
Σημειώνεται πως η κατοχική δύναμη έχει ανακοινώσει την διεξαγωγή μεγάλης αεροναυτικής άσκησης υπό την επωνυμία «Γαλάζια Πατρίδα 2025», μεταξύ 7 και 16 Ιανουαρίου σε περιοχές του Αιγαίου, της Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας.
Πρόκειται για μια μεγάλη άσκηση, με την οποία θέλουν να υπενθυμίσουν το «όραμα» της «Γαλάζιας Πατρίδας», αλλά την ίδια ώρα θα συνιστά και μια επίδειξη δύναμης στη θάλασσα.
Πρώτη αντίδραση
Ως πρώτο βήμα αντίδρασης στις γεωτρήσεις που θα γίνουν από την αμερικανοκαταρινή κοινοπραξία της Exxon-Qatar Energy, ο Τούρκος Μόνιμος Αντιπρόσωπος στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών, απέστειλε επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα του Διεθνούς Οργανισμού και τα κράτη-μέλη, με αφορμή την έκδοση από τη Λευκωσία ΝΑVTEX για γεωτρήσεις στο Οικόπεδο 5 της Κυπριακής ΑΟΖ. Την επιστολή υπογράφει ο «εκπρόσωπος» του ψευδοκράτους.
Πέραν από την γνωστή επιχειρηματολογία, που επαναλαμβάνεται στην επιστολή, στέλνεται και το εξής μήνυμα: «Δεδομένων των συνεχών μονομερών ενεργειών της ελληνοκυπριακής πλευράς, η (παράνομη) “τδβκ” έχει δηλώσει ότι θα εφαρμόσει αντίστοιχα μέτρα για την προστασία των δικαιωμάτων της».
Τι σημαίνει αντίστοιχα μέτρα; Γεωτρήσεις. Η Τουρκία θα επανέλθει στην περιοχή μας μετά από μια μακρά περίοδο, κατά την οποία είχε παγώσει τις ενέργειες της.
Υπάρχουν συγκεκριμένα σχέδια της Τουρκίας για τις παράνομες δραστηριότητές της στις θαλάσσιες ζώνες της Κύπρου. Είναι γνωστό ότι έχουν προ πολλού εντοπιστεί από τουρκικής πλευράς στόχοι για γεωτρήσεις.
Ο ενεργειακός σχεδιασμός της κατοχικής Τουρκίας δεν αφορά, βέβαια, μόνο τις κυπριακές θάλασσες αλλά και ευρύτερα εξ ου και έχει ενισχύσει το στόλο με των γεωτρύπανων και των ερευνητικών σκαφών της. Είναι σαφές πως αυτός ο σχεδιασμός, πέραν της οικονομικής διάστασης, συνδέεται πρωτίστως με την επεκτατική της πολιτική.
Ο τουρκικός σχεδιασμός
Δεν υπάρχουν, αυτή τη στιγμή, ενδείξεις, πού θα κινηθεί η Τουρκία, όταν θα «εφαρμόσει αντίστοιχα μέτρα». Υπάρχει, ωστόσο, σχεδιασμός, ο οποίος καθορίζει το πλαίσιο των κινήσεων.
Υπενθυμίζεται ότι με βάση το σχεδιασμό αυτό, η Άγκυρα θα προχωρήσει σε γεωτρήσεις, οι οποίες αφορούν τα θαλασσοτεμάχια 4,6,7. Το 6 και το 7 έχει αδειοδοτηθεί από την Κυπριακή Δημοκρατία στις ΕΝΙ και ΤΟΤΑΛ. Υπενθυμίζεται ότι και στο παρελθόν οι Τούρκοι είχαν κάνει γεώτρηση σε περιοχή του θαλασσοτεμαχίου 6, μακριά από εκεί που είχε διενεργήσει η γαλλοϊταλική κοινοπραξία.
Περαιτέρω σημειώνεται ότι υπάρχει ειλημμένη απόφασή της για γεωτρήσεις στα παράνομα θαλασσοτεμάχια «F» και «G», που έχει, δήθεν, παραχωρήσει η αποσχιστική οντότητα, το κατοχικό καθεστώς, στην TRAO και βρίσκονται νοτίως της Κύπρου.
Υπενθυμίζεται ότι στις 8 Απριλίου 2019, μέσω του Τούρκου Μόνιμου Αντιπροσώπου στα Ηνωμένα Έθνη, είχε σταλεί επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα του Διεθνούς Οργανισμού, με την οποίαν τον ενημέρωναν «για την καθορισμένη» θαλάσσια περιοχή του ψευδοκράτους!
Με βάση τον χάρτη που κατατέθηκε, τα τουρκικά θαλασσοτεμάχια επικαλύπτουν εκείνα της κυπριακής ΑΟΖ (1,2,3,8,9,13). Το θαλασσοτεμάχιο 5, στο οποίο θα ξεκινήσει η Exxon Mobil γεωτρήσεις, δεν βρίσκεται στους τουρκικούς παράνομους σχεδιασμούς.
Τουρκοσυριακό μνημόνιο
Στη μεγάλη εικόνα είναι οι ενέργειες που παραπέμπουν σε μια τακτική επιβολής τετελεσμένων. Όχι τυχαία, η Άγκυρα από τις πρώτες ημέρες μετά την πτώση του Άσαντ και η ανάληψη της εξουσίας από μια νέα κατάσταση πραγμάτων, έσπευσε να ανακοινώσει τουρκοσυριακό σύμφωνο καθορισμού ΑΟΖ.
Πρόκειται για μια σχετικά πρόωρη εξαγγελία, ιδιαίτερα όταν το καθεστώς της Δαμασκού δεν έχει αναγνωριστεί και ακόμη να εδραιωθεί. Ενδεικτικό των προθέσεων είναι και το γεγονός ότι την περασμένη εβδομάδα μετέβη στη Δαμασκό τουρκική αντιπροσωπεία, η οποία παρουσίασε στο καθεστώς ολοκληρωμένο σχεδιασμό στα ενεργειακά και δεσμεύθηκε να παράσχει η Άγκυρα τεχνογνωσία.
Είναι προφανές πως η κατοχική δύναμη επιδιώκει ρόλο playmaker στην περιοχή μέσω πρωτοβουλιών, περιλαμβάνοντας σε αυτές και τα ενεργειακά, που θεωρούνται κομβικής σημασίας. Είναι σαφές πως θέλει να αλλάξει τις ισορροπίες αυξάνοντας τη γεωπολιτική της ισχύ, αν και είναι ξεκάθαρο ότι δεν παίζει μόνη της στο γήπεδο και υπάρχουν και ισχυρότεροι παίκτες.
Σύμφωνα με την τουρκική φιλοτουρκική εφημερίδα «Τουρκιγιέ», η Άγκυρα «θέλει να αποκτήσει στρατηγικές ευκαιρίες όσον αφορά τον διαμοιρασμό των ενεργειακών πόρων και την προστασία των οικονομικών συμφερόντων».
Ακύρωση του προγράμματος
Είναι σαφές πως σε σχέση με το ενεργειακό πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας η Τουρκία έθεσε εξαρχής ως στόχο την ακύρωσή του.
Αυτό, κατά την τουρκική πλευρά, μπορεί να επιτευχθεί με αποτρεπτικές ενέργειες, που δεν αποκλείεται να φθάσουν μέχρι και σε κρίση. Να προχωρήσει, δηλαδή, σε γεωτρήσεις σε κυπριακές θαλάσσιες περιοχές αλλά και να παρενοχλήσει εργασίες αδειοδοτημένων εταιρειών.
Το ερώτημα, το οποίο τίθεται είναι κατά πόσο η Άγκυρα είναι διατεθειμένη να φθάσει στα άκρα. Να παρενοχλήσει, για παράδειγμα, τις γεωτρήσεις της Exxon Mobil και να συγκρουστεί με τους Αμερικανούς. Επί τούτου οι εκτιμήσεις διχάζονται.