Το Ιράν απέρριψε την Τετάρτη 25/02 τους ισχυρισμούς των ΗΠΑ σχετικά με το πυραυλικό του πρόγραμμα, χαρακτηρίζοντάς τους «μεγάλα ψεύδη», μετά τις δηλώσεις του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι η Τεχεράνη αναπτύσσει πυραύλους ικανούς να πλήξουν τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στην ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους την Τρίτη 24/02, ο Τραμπ κατηγόρησε την Τεχεράνη για «σκοτεινές πυρηνικές φιλοδοξίες», την ώρα που η Ουάσιγκτον κλιμακώνει την πίεση με μια τεράστια στρατιωτική ανάπτυξη πέριξ του Κόλπου.
Οι δύο αντίπαλοι είναι προγραμματισμένο να συναντηθούν για έναν τρίτο γύρο συνομιλιών την Πέμπτη 26/02 στην ελβετική πόλη της Γενεύης, σε μια προσπάθεια εξεύρεσης διπλωματικής λύσης.
Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι η Τεχεράνη έχει «ήδη αναπτύξει πυραύλους που μπορούν να απειλήσουν την Ευρώπη και τις βάσεις μας στο εξωτερικό, και εργάζονται για την κατασκευή πυραύλων που σύντομα θα φτάσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής».
Ανέφερε, επίσης, ότι το Ιράν θέλει «να ξεκινήσει από την αρχή» το πυρηνικό του πρόγραμμα και ότι «αυτή τη στιγμή επιδιώκει και πάλι τις σκοτεινές πυρηνικές του φιλοδοξίες».
Ωστόσο, ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπακαΐ, διέψευσε την Τετάρτη 25/02 αυτούς τους ισχυρισμούς, χωρίς να κατονομάσει απευθείας τον Τραμπ.
«Οτιδήποτε ισχυρίζονται σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τους βαλλιστικούς πυραύλους του Ιράν και τον αριθμό των θυμάτων κατά τη διάρκεια των ταραχών του Ιανουαρίου, είναι απλώς η επανάληψη “μεγάλων ψευδών”», δήλωσε μέσω της πλατφόρμας «Χ».
Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε επίσης ισχυριστεί ότι οι ιρανικές Αρχές σκότωσαν 32.000 ανθρώπους κατά τη διάρκεια ενός κύματος διαδηλώσεων που ξεκίνησε τον Δεκέμβριο και κορυφώθηκε στις 8 και 9 Ιανουαρίου.
Η Δύση πιστεύει ότι το Ιράν επιδιώκει την απόκτηση ατομικής βόμβας, όμως η Τεχεράνη επιμένει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει ειρηνικό χαρακτήρα.
Ο Τραμπ έχει απειλήσει με τη διεξαγωγή πληγμάτων κατά του Ιράν εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία.
Η Τεχεράνη έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι θα απαντήσει σθεναρά σε οποιαδήποτε επίθεση, προειδοποιώντας ότι ακόμη και ένα περιορισμένο πλήγμα «θα θεωρηθεί πράξη επιθετικότητας».
«Προτίμησή μου είναι να λυθεί αυτό το πρόβλημα μέσω της διπλωματίας, αλλά ένα πράγμα είναι βέβαιο: δεν θα επιτρέψω ποτέ στον υπ’ αριθμόν ένα χορηγό της τρομοκρατίας στον κόσμο -που είναι με διαφορά- να αποκτήσει πυρηνικό όπλο», δήλωσε ο Τραμπ.
Λίγες ώρες πριν από την ομιλία του, ο Υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι μια συμφωνία για την αποφυγή στρατιωτικής σύγκρουσης είναι εφικτή.
«Έχουμε μια ιστορική ευκαιρία να συνάψουμε μια πρωτοφανή συμφωνία που θα αντιμετωπίζει τις αμοιβαίες ανησυχίες και θα επιτυγχάνει τα αμοιβαία συμφέροντα», ανέφερε ο Αραγτσί σε ανάρτησή του στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, προσθέτοντας ότι μια συμφωνία είναι «εφικτή, αλλά μόνο εάν δοθεί προτεραιότητα στη διπλωματία».
Ο Αραγτσί δεσμεύτηκε ότι το Ιράν «υπό καμία συνθήκη δεν θα αναπτύξει ποτέ πυρηνικό όπλο», αλλά επέμεινε στο δικαίωμα της χώρας να «αξιοποιεί τα οφέλη της ειρηνικής πυρηνικής τεχνολογίας».
Το Ιράν και οι ΗΠΑ διεξήγαγαν πέντε γύρους πυρηνικών συνομιλιών πέρυσι, αλλά οι διαπραγματεύσεις αυτές τερματίστηκαν μετά την πρωτοφανή επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν, η οποία πυροδότησε έναν πόλεμο 12 ημερών.
«Κόκκινες γραμμές»
Στο εσωτερικό του Ιράν, οι φοιτητές των πανεπιστημίων ξεκίνησαν το νέο εξάμηνο το Σαββατοκύριακο με συγκεντρώσεις, αναβιώνοντας συνθήματα από τις πανεθνικές διαμαρτυρίες κατά της θρησκευτικής ηγεσίας, διατηρώντας την εγχώρια πίεση προς το καθεστώς.
Την Τρίτη 24/02, τέταρτη συνεχή ημέρα των διαδηλώσεων στις πανεπιστημιουπόλεις, βίντεο που επαληθεύτηκαν από το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) έδειξαν δύο ομάδες να αναμετρώνται σε μια μεγάλη αίθουσα πανεπιστημίου της Τεχεράνης προτού ξεσπάσουν συμπλοκές.
Την προηγούμενη ημέρα, φοιτητές είχαν κάψει τη σημαία που υιοθέτησε η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν μετά την επανάσταση του 1979, σύμφωνα με τα ίδια βίντεο.
Η εκπρόσωπος της ιρανικής κυβέρνησης, Φατεμέ Μοχατζερανί, δίνοντας την πρώτη επίσημη αντίδραση στις κινητοποιήσεις, δήλωσε ότι ενώ οι φοιτητές έχουν δικαίωμα διαμαρτυρίας, πρέπει να «κατανοήσουν τις κόκκινες γραμμές».
Η σημαία, πρόσθεσε, είναι μία «από αυτές τις κόκκινες γραμμές που πρέπει να προστατεύσουμε και να μην παραβιάσουμε ή να παρεκκλίνουμε από αυτές, ακόμη και στην κορύφωση της οργής».
Το αρχικό κύμα διαδηλώσεων ξεκίνησε τον Δεκέμβριο, με έναυσμα τα οικονομικά δεινά στο πλήττονται από κυρώσεις Ιράν, αλλά σύντομα εξελίχθηκε σε πανεθνικές διαδηλώσεις που αποτέλεσαν μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τους ηγέτες του Ιράν εδώ και χρόνια.
Η αναταραχή προκάλεσε μια βίαιη καταστολή που στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους.
Το Πρακτορείο Ειδήσεων Ακτιβιστών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (HRANA), με έδρα τις ΗΠΑ, έχει καταγράψει περισσότερους από 7.000 θανάτους, προειδοποιώντας παράλληλα ότι ο πλήρης απολογισμός είναι πιθανότατα πολύ υψηλότερος.
Ιρανοί αξιωματούχοι παραδέχονται περισσότερους από 3.000 θανάτους, αλλά υποστηρίζουν ότι η βία προκλήθηκε από «τρομοκρατικές ενέργειες» που υποκινήθηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Προπολεμικές προετοιμασίες στη Μέση Ανατολή: Ποιες χώρες ζητούν από τους πολίτες τους να εκκενώσουν το Ιράν
Αυξάνεται διαρκώς το τελευταίο διάστημα ο αριθμός των χωρών που προειδοποιούν επίσημα τους πολίτες τους πως πρέπει να αποχωρήσουν από το Ιράν άμεσα, καθώς κορυφώνεται η ένταση ανάμεσα σε Ουάσιγκτον και Τεχεράνη αλλά και η στρατιωτική συγκέντρωση από την πλευρά στην Μέση Ανατολή από τις ΗΠΑ.
Οι προειδοποιήσεις, που συνεχίζονται και αυτή την εβδομάδα, έρχονται καθώς διπλωμάτες και μεσολαβητές ετοιμάζουν μια ύστατη προσπάθεια αποκλιμάκωσης των εκρηκτικών εντάσεων ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ένας τρίτος γύρος έμμεσων συνομιλιών μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών διπλωματών έχει προγραμματιστεί για αύριο Πέμπτη στη Γενεύη με τις διαρροές από την Ουάσιγκτον και πάλι να μην δίνουν πολλά περιθώρια στην συνεννόηση.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υιοθέτησε επιθετικό τόνο απέναντι στο Ιράν κατά την ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους, κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι επιχειρεί να ανασυγκροτήσει το πυρηνικό της πρόγραμμα, το οποίο -όπως είπε- είχε πληγεί από αμερικανικά χτυπήματα πέρυσι στον «Πόλεμο των 12 ημερών», και ισχυριζόμενος ότι η χώρα διαθέτει πυραύλους που θα μπορούσαν να χτυπήσουν την αμερικανική ενδοχώρα, χωρίς να προσκομίσει στοιχεία. Παράλληλα, τόνισε ότι προτιμά μια διπλωματική λύση.
Το Ιράν έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει ότι δεν θα αποδεχθεί την απαίτηση της Ουάσινγκτον για μηδενικό πυρηνικό εμπλουτισμό, ενώ θεωρεί το πυραυλικό του πρόγραμμα «κόκκινη γραμμή» που δεν μπορεί να τεθεί σε διαπραγμάτευση.
Τον τελευταίο περίπου μήνα, ο αμερικανικός στρατός έχει αυξήσει σημαντικά την παρουσία του στη Μέση Ανατολή και την περιοχή της Μεσογείου, μεταξύ άλλων στέλνοντας ορισμένα από τα μεγαλύτερα αεροπλανοφόρα του – τα «USS Αβραάμ Λίνκολν» και «USS Τζέραλντ Φορντ».
Ακολουθεί ο κατάλογος των χωρών που συμβουλεύουν τους πολίτες τους να φύγουν από το Ιράν:
Αυστραλία
Η κυβέρνηση προέτρεψε την Τετάρτη τους πολίτες της να εγκαταλείψουν το Ιράν «το συντομότερο δυνατό», εν μέσω απειλών για αμερικανική επίθεση.
«Οι περιφερειακές εντάσεις παραμένουν υψηλές και εξακολουθεί να υπάρχει κίνδυνος στρατιωτικής σύγκρουσης», πρόσθεσε. «Μην ταξιδεύετε στο Ιράν λόγω του κινδύνου αυθαίρετης κράτησης και της ασταθούς περιφερειακής κατάστασης ασφαλείας».
Παράλληλα, το αυστραλιανό υπουργείο Εξωτερικών έδωσε εντολή σε εξαρτώμενα μέλη των αξιωματούχων του να αποχωρήσουν από τον Λίβανο και το Ισραήλ, ενώ προσέφερε τη δυνατότητα εθελοντικής αναχώρησης από την Ιορδανία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Γερμανία
«Η κατάσταση ασφαλείας στο Ιράν και σε ολόκληρη την περιοχή είναι εξαιρετικά ασταθής και πολύ τεταμένη. Δεν μπορεί να αποκλειστεί περαιτέρω κλιμάκωση και στρατιωτικές συγκρούσεις», ανέφερε η γερμανική πρεσβεία την Παρασκευή.
«Ανά πάσα στιγμή μπορεί να υπάρξουν πρόσθετοι περιορισμοί στην εναέρια κυκλοφορία, συμπεριλαμβανομένων ακυρώσεων πτήσεων και κλεισίματος εναέριου χώρου», πρόσθεσε.
Ινδία
Το Νέο Δελχί δήλωσε τη Δευτέρα ότι όλοι οι πολίτες -συμπεριλαμβανομένων φοιτητών, προσκυνητών και επιχειρηματιών- θα πρέπει να «επιδείξουν τη δέουσα προσοχή» και να φύγουν από το Ιράν με κάθε διαθέσιμο μέσο.
Πολωνία
Ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ κάλεσε τους Πολωνούς στο Ιράν «να φύγουν αμέσως από το Ιράν και σε καμία περίπτωση να μη ταξιδέψουν σε αυτή τη χώρα».
«Δεν θέλω να τρομάξω κανέναν, αλλά όλοι ξέρουμε σε τι αναφέρομαι. Η πιθανότητα σύγκρουσης είναι πολύ πραγματική», είπε την Πέμπτη, σημειώνοντας ότι κάποια στιγμή η εκκένωση μπορεί να μην είναι εφικτή.
Σερβία
Το σερβικό υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε το Σάββατο τους πολίτες να μην ταξιδέψουν στο Ιράν «το προσεχές διάστημα», ενώ προέτρεψε όσους βρίσκονται εντός της χώρας να αποχωρήσουν άμεσα.
Νότια Κορέα
Σε ανακοίνωση ασφαλείας που ανάρτησε η πρεσβεία της Νότιας Κορέας στο Ιράν, οι αξιωματούχοι προειδοποίησαν για «ταχέως κλιμακούμενες περιφερειακές εντάσεις», επικαλούμενοι το ενδεχόμενο αμερικανικής επίθεσης στο Ιράν και την προειδοποίηση της Τεχεράνης για αντίποινα.
Κάλεσαν όλους τους πολίτες να φύγουν «το συντομότερο δυνατό», ενώ ζήτησαν από όσους σχεδιάζουν ταξίδι στη χώρα να το ακυρώσουν ή να το αναβάλουν.
Σουηδία
«Η κατάσταση στο Ιράν και στην περιοχή είναι εξαιρετικά αβέβαιη», ανέφερε η Σουηδή υπουργός Εξωτερικών Μαρία Μάλμερ Στένεργκαρντ σε ανάρτησή της το Σάββατο.
«Θέλω λοιπόν να τονίσω τη σημασία της ταξιδιωτικής οδηγίας του υπουργείου Εξωτερικών κατά όλων των ταξιδιών στο Ιράν, καθώς και της επείγουσας έκκλησης προς τους Σουηδούς πολίτες που βρίσκονται στη χώρα να αποχωρήσουν».
Ηνωμένες Πολιτείες
Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η Ουάσινγκτον έχει δώσει εντολή σε όλο το μη απαραίτητο προσωπικό να αποσυρθεί από την πρεσβεία της στη Βηρυτό, την πρωτεύουσα του Λιβάνου.
«Αξιολογούμε διαρκώς το περιβάλλον ασφαλείας και, με βάση την τελευταία μας ανασκόπηση, κρίναμε συνετό να μειώσουμε το αποτύπωμά μας στο απολύτως απαραίτητο προσωπικό», είπε ο αξιωματούχος στο Αλ Τζαζίρα.
«Η πρεσβεία παραμένει σε λειτουργία με βασικό προσωπικό στη θέση του. Πρόκειται για προσωρινό μέτρο, με στόχο να διασφαλιστεί η ασφάλεια του προσωπικού μας, διατηρώντας παράλληλα την ικανότητά μας να λειτουργούμε και να συνδράμουμε Αμερικανούς πολίτες».