Για πρώτη φορά από την έναρξη των διαπραγματεύσεων, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατύπωσαν με σαφήνεια πραγματικές εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία, οι οποίες περιλαμβάνουν και ενδεχόμενη στρατιωτική αντίδραση των ΗΠΑ σε περίπτωση νέας ρωσικής επίθεσης. Τη δήλωση αυτή έκανε ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ σε Πολωνούς δημοσιογράφους μετά τη σύνοδο στο Βερολίνο, σύμφωνα με το πολωνικό πρακτορείο PAP.
Ο Τουσκ υπογράμμισε ότι στη συγκεκριμένη συνάντηση έγινε για πρώτη φορά εδώ και πολύ καιρό ξεκάθαρο πως «οι Αμερικανοί, οι Ευρωπαίοι και η Ουκρανία βρίσκονται στην ίδια πλευρά». Όπως τόνισε, αυτό αποτελεί τη μοναδική ρεαλιστική προϋπόθεση για να πεισθεί η Ρωσία να προσέλθει σε σοβαρές διαπραγματεύσεις με στόχο τον τερματισμό του πολέμου.
«Είναι απαραίτητο να ενεργούμε από κοινού, μαζί με τους Αμερικανούς και τους Ουκρανούς, ως σύμμαχοι, και οι Ρώσοι και ο Πούτιν να βλέπουν ότι δεν μπορούν να σπείρουν διχασμό ανάμεσα σε αυτές τις τρεις πλευρές», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Πολωνός πρωθυπουργός.
Ο ίδιος σημείωσε ότι οι ενέργειες της ομάδας των Ευρωπαίων ηγετών απέδωσαν καρπούς, επιβεβαιώνοντας την ορθότητα της στρατηγικής που ακολουθήθηκε. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η συνάντηση στο Βερολίνο αποτελεί μόνο την εισαγωγή σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις και όχι την ολοκλήρωσή τους.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο γεγονός ότι οι Αμερικανοί εμφανίζονται πλέον πεπεισμένοι για τη δυνατότητα παροχής σοβαρών εγγυήσεων ασφαλείας προς την Ουκρανία, σε συνεργασία με τους Ευρωπαίους. «Τόνισα ότι, από τη δική μας σκοπιά, αυτό είναι κρίσιμο, διότι οι εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία αποτελούν, κατά μία έννοια, και εγγυήσεις ασφαλείας για την Πολωνία. Μια νέα ρωσική επίθεση κατά της Ουκρανίας θα σήμαινε τεράστιο κίνδυνο για την Πολωνία και για τις χώρες που βρίσκονται κοντά στη γραμμή του μετώπου», ανέφερε.
Ο Ντόναλντ Τουσκ χαρακτήρισε ιδιαίτερα περίπλοκο το ζήτημα των ενδεχόμενων εδαφικών παραχωρήσεων από την πλευρά της Ουκρανίας, διευκρινίζοντας ότι η Βαρσοβία δεν πρόκειται να ασκήσει πίεση επί του θέματος. Όπως είπε, μόνο οι Ουκρανοί μπορούν να αξιολογήσουν και να λάβουν αποφάσεις για ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα.
Σε ό,τι αφορά τη συνεισφορά της Πολωνίας στις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, ο Πολωνός πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι η χώρα του δεν προτίθεται να συμμετάσχει σε διεθνές στρατιωτικό απόσπασμα επί ουκρανικού εδάφους, δηλώνοντας ωστόσο έτοιμη να συμβάλει σε επίπεδο υλικοτεχνικής και λογιστικής υποστήριξης προς το Κίεβο.
Αναφερόμενος στις πληροφορίες περί παροχής εγγυήσεων ασφαλείας προς την Ουκρανία αντίστοιχων με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, ο Ντόναλντ Τουσκ εμφανίστηκε πιο προσεκτικός, χαρακτηρίζοντας τις σχετικές διατυπώσεις υπερβολικά κατηγορηματικές. «Για πρώτη φορά άκουσα από Αμερικανούς διαπραγματευτές –και ο κύριος Γουίτκοφ το είπε ξεκάθαρα– ότι η Αμερική δεσμεύεται να παράσχει εγγυήσεις ασφαλείας στην Ουκρανία με τέτοιον τρόπο ώστε οι Ρώσοι να μην έχουν καμία αμφιβολία πως, αν επιτεθούν ξανά, η αμερικανική απάντηση θα είναι στρατιωτική. Υπό αυτή την έννοια, μοιάζει με το Άρθρο 5, αλλά δεν θα το αποκαλούσα έτσι ευθέως, γιατί θα μπορούσε να περιπλέξει περαιτέρω τις διαπραγματεύσεις. Η δήλωση που ακούσαμε από την αμερικανική πλευρά ήταν πραγματικά πολύ εκτεταμένη», τόνισε.
Ο Πολωνός πρωθυπουργός παραδέχθηκε ότι οι πλευρές παραμένουν «πολύ μακριά από μια συμφωνία» στο ζήτημα των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι δεν θα υπάρξει απόφαση για τη διάθεσή τους υπέρ της Ουκρανίας στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες. Ωστόσο, σημείωσε ότι εξετάζονται ενδιάμεσες λύσεις, όπως η χρήση των κεφαλαίων αυτών ως χρηματοοικονομικό εργαλείο ή ως εγγυήσεις για δάνεια.
Τέλος, ο Ντόναλντ Τουσκ εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στο ενδεχόμενο εκεχειρίας τα Χριστούγεννα, εκτιμώντας ότι η ρωσική πλευρά «δεν δείχνει αυτή τη στιγμή σοβαρό ενδιαφέρον ούτε για ειρηνευτικές συνομιλίες ούτε για κατάπαυση του πυρός». Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε την ανάγκη άσκησης ακόμη μεγαλύτερης πίεσης προς τη Ρωσία και τη διαμόρφωση ενιαίας στάσης από ολόκληρη τη Δύση ως προς τη στήριξη της Ουκρανίας.