Η παγκόσμια κατακραυγή βαθαίνει καθώς 15 έθνη απαιτούν να σταματήσουν οι επιδεινούμενες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την Κίνα
Σε μια σπάνια επίδειξη ενιαίας κατακραυγής, δεκαπέντε χώρες, με επικεφαλής τις Ηνωμένες Πολιτείες, εξέδωσαν κοινή δήλωση καταδικάζοντας αυτό που περιγράφουν ως σοβαρές και συνεχιζόμενες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων υπό το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα (ΚΚΚ).
Η δήλωση, που δημοσιεύθηκε από την Αποστολή των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη στις 21 Νοεμβρίου, ενισχύει τον μακροχρόνιο διεθνή συναγερμό για τον τρόπο με τον οποίο το Πεκίνο αντιμετωπίζει εθνοτικές μειονότητες, θρησκευτικές ομάδες, πολιτικούς αντιφρονούντες και ακτιβιστές υπέρ της δημοκρατίας – τόσο εντός της ηπειρωτικής Κίνας όσο και εκτός των συνόρων της.
Η δήλωση αντικατοπτρίζει μια αυξανόμενη παγκόσμια ανησυχία για τον βαθιά εδραιωμένο μηχανισμό επιτήρησης του ΚΚΚ, τις στρατηγικές καταναγκαστικής αστυνόμευσης και την κλιμακούμενη καταστολή των θεμελιωδών ελευθεριών.
Σηματοδοτεί επίσης μια εντεινόμενη εκστρατεία διπλωματικής πίεσης, καθώς οι κυβερνήσεις πιέζουν το Πεκίνο να λογοδοτήσει για πολιτικές που οι επικριτές λένε ότι έχουν γίνει μόνο πιο τιμωρητικές και εκτεταμένες την τελευταία δεκαετία.
Οι ανησυχίες για τα ανθρώπινα δικαιώματα φτάνουν σε νέα επίπεδα επείγοντος
Το κοινό ανακοινωθέν υπογραμμίζει αυτό που οι υπογράφοντες περιγράφουν ως συστηματική καταστολή των ευάλωτων κοινοτήτων από την Κίνα. Η γλώσσα είναι σκληρή: μαζικές κρατήσεις, καταναγκαστική εργασία, εκτεταμένη παρακολούθηση, πολιτιστική καταστροφή και βασανιστήρια.
Οι Ουιγούροι και άλλες μουσουλμανικές μειονότητες παραμένουν στο επίκεντρο αυτών των ισχυρισμών, αλλά η δήλωση διευρύνει την εστίασή της ώστε να συμπεριλάβει Θιβετιανούς, Χριστιανούς, ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ και ένα ευρύτερο φάσμα πολιτών των οποίων οι πεποιθήσεις ή οι ταυτότητες τους θέτουν σε αντίθεση με τις άκαμπτες ιδεολογικές προσδοκίες του ΚΚΚ.
Οι υπογράφοντες προειδοποιούν ότι πολιτικές όπως ο διαχωρισμός των παιδιών από τις οικογένειες σε κρατικά οικοτροφεία και η κατεδάφιση χώρων πολιτιστικής και θρησκευτικής κληρονομιάς δεν αποτελούν μεμονωμένες καταχρήσεις, αλλά δομικά εργαλεία που αποσκοπούν στη διάβρωση της ταυτότητας και της ελευθερίας των στοχευμένων κοινοτήτων.
Οι ανησυχίες τους εκτείνονται πέρα από την ηπειρωτική Κίνα. Η κατάργηση των πολιτικών ελευθεριών στο Χονγκ Κονγκ, που κάποτε θεωρούνταν ημιαυτόνομο προπύργιο της ελεύθερης έκφρασης, αναφέρεται ως περαιτέρω απόδειξη της αυστηρότερης λαβής του ΚΚΚ.
Η δήλωση επισημαίνει τα διασυνοριακά εντάλματα σύλληψης και τα χρηματικά ποσά που εκδίδονται εναντίον επικριτών στο εξωτερικό ως μια ανησυχητική επέκταση της εξουσίας του Πεκίνου πέρα από την επικράτειά του.
Ένα αυξανόμενο μοτίβο διεθνικής καταστολής
Για χρόνια, ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ανεξάρτητοι ερευνητές έχουν καταγράψει την αυξανόμενη εξάρτηση του ΚΚΚ από εξωεδαφικές πιέσεις για τη φίμωση της διαφωνίας.
Η κοινή δήλωση εφιστά την προσοχή σε αυτή την τάση, περιγράφοντας ένα «κλίμα φόβου» που δημιουργήθηκε από τις ενέργειες της Κίνας έναντι δημοσιογράφων, ακτιβιστών και δικηγόρων – είτε διαμένουν εντός της χώρας είτε στο εξωτερικό.
Πρόσφατες συλλήψεις που συνδέονται με παράνομες χριστιανικές εκκλησίες υπογραμμίζουν το εύρος των εσωτερικών καταστολών της Κίνας.
Οι κρατήσεις 18 ηγετών της Εκκλησίας Σιών, συμπεριλαμβανομένου του επιδραστικού ιδρυτή της Έζρα Τζιν, υποδεικνύουν μια σαρωτική προσπάθεια για την εξάλειψη θρησκευτικών οργανώσεων που δεν ευθυγραμμίζονται με κρατικά ελεγχόμενα ιδρύματα.
Η μοίρα τους παραμένει αβέβαιη, αλλά η στοχοποίησή τους εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο στο οποίο οι μη εγγεγραμμένες θρησκευτικές κοινότητες αντιμετωπίζουν επιτήρηση, παρενόχληση και κλείσιμο.
Οι ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ συνεχίζουν να υφίστανται μερικές από τις πιο σκληρές καταστολές. Αναφορές από ομάδες υπεράσπισης αναφέρουν μαζικές συλλήψεις, εξαφανίσεις και ισχυρισμούς για βασανιστήρια και αναγκαστική αφαίρεση οργάνων – κατηγορίες που το Πεκίνο έχει επανειλημμένα αρνηθεί, αλλά οι οποίες παραμένουν αντικείμενο ανησυχίας μεταξύ των κυβερνήσεων και των ερευνητών ανθρωπίνων δικαιωμάτων παγκοσμίως.
Οι κλιμακούμενες καταστολές υπογραμμίζουν τη σκληρή στάση του Πεκίνου
Το εύρος του μηχανισμού ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Κίνας δεν περιορίζεται στις θρησκευτικές και εθνοτικές κοινότητες. Οι πολιτικοί διαφωνούντες και οι ακτιβιστές υπέρ της δημοκρατίας έχουν επίσης αντιμετωπίσει σοβαρές συνέπειες βάσει νόμων που οι επικριτές περιγράφουν ως σκόπιμα ασαφείς.
Ο νόμος περί εθνικής ασφάλειας του Χονγκ Κονγκ – που εφαρμόζεται από το 2020 – διαφαίνεται εκτενώς στην κοινή δήλωση. Κάποτε χαιρετιζόμενος ως σύμβολο πλουραλισμού και πολιτικής ελευθερίας, το Χονγκ Κονγκ έχει υποστεί μια δραματική πολιτική μεταμόρφωση.
Οι σαρωτικές διατάξεις του νόμου χαρακτηρίζουν ένα ευρύ φάσμα λόγου και ειρηνικής πολιτικής δραστηριότητας ως πιθανή ανατροπή ή συμπαιγνία, με ποινές που φτάνουν έως και ισόβια κάθειρξη.
Η συνεχιζόμενη δίωξη της Chow Hang-tung, μιας ακτιβίστριας γνωστής για την οργάνωση αγρυπνιών στη μνήμη των θυμάτων της σφαγής στην πλατεία Τιενανμέν, συνοψίζει την αλλαγή.
Η αποτυχημένη προσπάθειά της να απορρίψει τις κατηγορίες για υποκίνηση ανατροπής καταδεικνύει πόσο λίγος χώρος απομένει για πολιτική έκφραση ή ιστορική μνήμη εκτός των κρατικά επικυρωμένων αφηγήσεων.
Από τον Μάρτιο, περισσότερα από 320 άτομα έχουν συλληφθεί βάσει του πλαισίου εθνικής ασφάλειας του Χονγκ Κονγκ.
Οι παρατηρητές σημειώνουν ότι οι συλλήψεις είχαν ανατριχιαστικό αντίκτυπο όχι μόνο στους ακτιβιστές αλλά και στις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, τα μέσα ενημέρωσης και τα ακαδημαϊκά ιδρύματα – πολλά από τα οποία είτε έχουν κλείσει είτε έχουν μειώσει τις δραστηριότητές τους για να αποφύγουν την παραβίαση του νόμου.
Η διεθνής πίεση αυξάνεται, αλλά το Πεκίνο παραμένει ανυπότακτο
Οι δεκαπέντε υπογράφοντες – συμπεριλαμβανομένων της Ιαπωνίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Αυστραλίας, της Λιθουανίας, του Ισραήλ, της Ουκρανίας, της Παραγουάης και αρκετών ευρωπαϊκών κρατών – αντιπροσωπεύουν έναν ποικιλόμορφο συνασπισμό κυβερνήσεων που εκφράζουν ολοένα και περισσότερο το ιστορικό δικαιωμάτων της Κίνας.
Η συλλογική τους προειδοποίηση, ωστόσο, έρχεται καθώς το Πεκίνο συνεχίζει να απορρίπτει την εξωτερική κριτική ως γεωπολιτική παρέμβαση, υποστηρίζοντας ότι οι πολιτικές του είναι απαραίτητες για τη διατήρηση της σταθερότητας και την αντιμετώπιση του εξτρεμισμού.
Ωστόσο, η νέα δήλωση έρχεται σε μια στιγμή που ο εσωτερικός έλεγχος του ΚΚΚ φαίνεται πιο εδραιωμένος από ποτέ. Οι πολίτες αντιμετωπίζουν αυξανόμενο ιδεολογικό έλεγχο, οι θρησκευτικοί χώροι βρίσκονται υπό αυστηρή παρακολούθηση και τα δίκτυα ψηφιακής επιτήρησης έχουν γίνει καθοριστικό χαρακτηριστικό της καθημερινής ζωής.
Η σύλληψη δεκάδων ασκούμενων του Φάλουν Γκονγκ στο Τζινάν στα τέλη Σεπτεμβρίου και η καταστολή των ηγετών της Εκκλησίας Σιών καταδεικνύουν πώς αυτές οι πολιτικές συνεχίζουν να βαθαίνουν.
Η αντίδραση της Κίνας σε αυτές τις ανησυχίες παραμένει άκαμπτη και οι επικριτές της υποστηρίζουν ότι χωρίς συνεχή διεθνή πίεση, η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων θα επιδεινωθεί περαιτέρω.
Η κοινή δήλωση, αν και έχει δυναμικό τόνο, τελικά υπογραμμίζει την ίδια ζοφερή πραγματικότητα που έχει καθορίσει το πολιτικό τοπίο της Κίνας εδώ και χρόνια: μια κυβέρνηση αποφασισμένη να καταπνίξει τη διαφωνία και να αναδιαμορφώσει την κοινωνία σύμφωνα με το ασυμβίβαστο ιδεολογικό της όραμα.
Καθώς οι κυβερνήσεις ζητούν λογοδοσία, η μοίρα των κρατουμένων – ακτιβιστών, πιστών και απλών πολιτών – παραμένει μια έντονη υπενθύμιση της αυξανόμενης απόστασης μεταξύ των παγκόσμιων φιλοδοξιών της Κίνας και των υποχρεώσεών της για τα ανθρώπινα δικαιώματα.