Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για την υποβολή προτάσεων κρατών – μελών της ευρωπαϊκής ένωσης για τη συμμετοχή στο χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE (Security Action for Europe).
Ειδικότερα στις 30 Νοεμβρίου τα κράτη που θα συμμετάσχουν θα υποβάλλουν σχέδια βάσει των οποίων θα χρησιμοποιήσουν τα χαμηλότοκα δάνεια της ΕΕ για την Άμυνα.
Η Ελλάδα μέσω του SAFE αναμένεται να ενισχύσει τον υπάρχοντα σχεδιασμό στο πλαίσιο του Μακροπρόθεσμου Προγράμματος Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ), ο οποίος αγγίζει στα 28,8 δισ. ευρώ σε συνδυασμό με τα περίπου 790 εκατ. ευρώ (787,67 εκατ. ευρώ συγκεκριμένα) που θα αντλήσει μέσω των δανείων.
Υπενθυμίζεται ότι για επιδότηση μέσω SAFE, οι συμβάσεις πρέπει να εξασφαλίζουν ότι τουλάχιστον 65% του κόστους (ή τουλάχιστον ένα μεγάλο μέρος) θα προέρχεται από εταιρείες της ΕΕ.
Τι εξετάζει η Αθήνα
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Ν», μεταξύ άλλων προτάσεων η Αθήνα ενδιαφέρεται για πυρομαχικά πυροβολικού, δορυφόρο για τι στρατιωτικές τηλεπικοινωνίες, διόπτρες νυχτερινής όρασης, μη επανδρωμένα οχήματα και (ενδεχομένως) συστήματα που θα ενταχθούν στην πολυεπίπεδη «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Οι συνεργασίες
Το SAFE θα επιτρέπει επίσης σε χώρες μέλη της ΕΕ να συμμετάσχουν σε κοινές προμήθειες.
Η Αθήνα εξετάζει το ενδεχόμενο συνεργασίας με την Κύπρο -προς ώρας καθώς δεν αποκλείεται να λάβει «πρόσκληση» και από άλλο κράτος μέλος της ΕΕ- σε προγράμματα που αφορούν συστήματα drone και αντι-drone.
Άλλωστε στο πρόσφατο ταξίδι του ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας στη Λευκωσία, συζήτησε με τον ομόλογό του Βασίλη Πάλμα την προοπτική συνεργασίας των δύο χωρών στο πλαίσιο του προγράμματος SAFE.
Η συμμετοχή αυτή, όπως ανέφερε, αφορά την εκπόνηση κοινών σχεδίων που θα χρηματοδοτηθούν από την ΕΕ σε τομείς όπως η έρευνα, η καινοτομία και η τεχνολογική ανάπτυξη στον χώρο της άμυνας.
Η επιμονή της Άγκυρας και ο όρος της Αθήνας
Ενόσω μετρά ο χρόνος αντίστροφα άγνωστο παραμένει κατά πόσο θα συμμετάσχουν τρίτες χώρες για τις οποίες υπάρχουν όροι και προϋποθέσεις. Με κάποιες από αυτές να τις πληρούν και κάποιες καθόλου.
Ο λόγος για το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά, τη Νότια Κορέα και τηνΤουρκία, με τη διαφορά πως για την Τουρκία ο δρόμος για το SAFE δεν είναι καθόλου εύκολος.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μείωσε την -αρχικά- απαίτησή της ύψους 6,7 δισ. € για τη συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου στο πρόγραμμα επανεξοπλισμού κατά περισσότερο από τα δύο τρίτα, εν μέσω αυξανόμενων εσωτερικών διαιρέσεων στην ΕΕ σχετικά με τους όρους συμμετοχής της Βρετανίας.
Διπλωματικές πηγές που επικαλούνται οι Financial Times ανέφεραν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έθεσε πλέον «τιμή» 2 δισ. ευρώ, από τα σχεδόν 7 δις που είχαν οριστεί, για τη συμμετοχή του ΗΒ στο πρόγραμμα.
Σε κάθε περίπτωση το μειωμένο ποσό παραμένει πολύ υψηλότερο από τα 75 εκατ. ευρώ που έχει προσφέρει το ΗΒ για να συμμετάσχει στο πρόγραμμα, με την πίεση και από τις δύο πλευρές να αυξάνεται ώστε να επιτευχθεί συμφωνία πριν από την προθεσμία της 30ής Νοεμβρίου.
Την ίδια στιγμή ο υπουργός Άμυνας της Βρετανίας, John Healey, ανέφερε προ ημερών ότι το ΗΒ «είναι έτοιμο να συμμετάσχει στο πρόγραμμα, αλλά δεν είναι διατεθειμένο να το κάνει με οποιοδήποτε κόστος».
Τα πράγματα παραμένουν εξαιρετικά δύσκολα για τη συμμετοχή της Άγκυρας παρά τις άοκνες προσπάθειές της.
- Αρχικά η ελληνική κυβέρνηση ξεκαθαρίζει πως δεν πρόκειται να συναινέσει στην ένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα δανείων για την ευρωπαϊκή άμυνα του κανονισμού SAFE της Ε.Ε. θέτοντας ως όρο την άρση του «casus belli».
- Δεύτερον η Τουρκία δεν έχει συνάψει διμερή συμφωνία με την ΕΕ κάτι για το οποίο απαιτείται ομοφωνία από τα κράτη μέλη.
- Τρίτον κατέχει παράνομα κράτος μέλος της ΕΕ (Κύπρος).
- Τέταρτον με τις θέσεις Ελλάδας και Κύπρου ευθυγραμμίζεται και η Γαλλία.
- Πέμπτο η Κομισιόν διαβεβαίωσε ότι οι Βρυξέλλες λαμβάνουν υπόψη τις ανησυχίες των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ό,τι αφορά την πιθανότητα συμμετοχής της Τουρκίας στο νέο χρηματοδοτικό «εργαλείο».
Παρ όλα αυτά είναι γεγονός ότι η Άγκυρα συμμετέχει σε ευρωπαϊκά προγράμματα μέσω συμφωνιών που έχει συνάψει ούτως η άλλως με ευρωπαϊκά κράτη, ενώ την ίδια στιγμή αρμόδιες πηγές αναφέρουν στη «Ν» πως «δεν αποκλείεται να δούμε την Τουρκία να συμμετέχει στο 100%».
Τα επόμενα βήματα
Μετά τη λήξη της προθεσμίας η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εξετάσει τις αιτήσεις που υπέβαλαν τα κράτη-μέλη. Δηλαδή
- αν πληρούν τα κριτήρια
- αν τα ποσά που ζητούν δικαιολογούνται
- αν τα έργα ή οι ανάγκες που δηλώθηκαν είναι συμβατές με τον σκοπό του SAFE
Με βάση την αξιολόγηση, η Επιτροπή θα αποφασίσει ποια κράτη μέλη θα λάβουν χρηματοδότηση και σε τι ύψος, ενδέχεται δηλαδή να υπάρξει αναπροσαρμογή του ποσού.
Ακολούθως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη που εγκρίθηκαν θα υπογράψουν τις επίσημες συμφωνίες για:
- το ποσό του δανείου
- τους όρους χρηματοδότησης
- τα χρονοδιαγράμματα εκταμίευσης
Τέλος, μετά την υπογραφή τα κονδύλια θα αρχίζουν να εκταμιεύονται.