Η Κίνα έχει προσκαλέσει εδώ και καιρό ξένες αντιπροσωπείες στο Σιντζιάνγκ για να προωθήσει την προτιμώμενη αφήγηση της ζωής των Ουιγούρων. Αλλά κάτι νέο και ανησυχητικό συνέβη πρόσφατα.
Για πρώτη φορά, μια ομάδα Τούρκων δημοσιογράφων επισκέφθηκε το Ανατολικό Τουρκεστάν – το Σιντζιάνγκ στην κινεζική ορολογία – κατόπιν πρόσκλησης του Κινεζικού Προξενείου και σε συντονισμό με το Ίδρυμα Φιλίας Τουρκίας-Κίνας. Μετά από μια εβδομαδιαία επίσκεψη, η ομάδα εμφανίστηκε στην τουρκική τηλεόραση, όπου αρνήθηκε ανοιχτά τη συνεχιζόμενη γενοκτονία των Ουιγούρων.
Δεν πρόκειται απλώς για άλλη μια προπαγανδιστική επιτυχία για το Πεκίνο. Είναι μια προδοσία, ιδίως επειδή η Τουρκία είναι η χώρα που συνδέεται στενότερα με τους Ουιγούρους λόγω εθνικότητας, πολιτισμού και ιστορίας. Ηθική αλληλεγγύη θα μπορούσε να αναμένεται από την Τουρκία. Αυτό που είδε ο κόσμος ήταν αντ’ αυτού υποταγή στο σκηνοθετημένο θέατρο του Πεκίνου.
Ένας από τους δημοσιογράφους που συμμετείχαν σε αυτή την παρωδία περιέγραψε τους Ουιγούρους να χορεύουν χαρούμενα στους δρόμους, επιμένοντας ότι αυτό αποδείκνυε την ευτυχία τους. Ωστόσο, όποιος είναι εξοικειωμένος με τις ανθρώπινες κοινωνίες γνωρίζει ότι ο αυθόρμητος μαζικός χορός είναι σπάνιος εκτός γάμων ή φεστιβάλ. Όταν εκατοντάδες χορεύουν ταυτόχρονα, είναι χορογραφημένος. Στο Σιντζιάνγκ, υπό ένα από τα πιο προηγμένα καθεστώτα επιτήρησης στον κόσμο, τέτοιες παραστάσεις σκηνοθετούνται προσεκτικά. Το γεγονός ότι κανένας «οργανωτής» δεν ήταν ορατός υπογραμμίζει μόνο τη χειραγώγηση: η χορογραφία σχεδιάστηκε για να φαίνεται «φυσική».
Ένας άλλος Τούρκος δημοσιογράφος επικαλέστηκε δίγλωσσες διαφημιστικές πινακίδες και μια εφημερίδα στην ουιγουρική γλώσσα ως απόδειξη ότι η γλώσσα των Ουιγούρων δεν έχει απαγορευτεί. Αλλά η συμβολική σήμανση δεν υποκαθιστά τη ζωντανή χρήση. Η εκπαίδευση στα ουιγουρικά έχει καταργηθεί στο Σιντζιάνγκ. Η επίσημη χρήση της γλώσσας έχει καταργηθεί και οι προοπτικές της έχουν ασφυκτιήσει σκόπιμα. Τα κρατικά εγκεκριμένα μέσα ενημέρωσης στα ουιγουρικά υπάρχουν όχι για να διατηρήσουν τη γλώσσα αλλά για να προωθήσουν την προπαγάνδα σε όσους δεν καταλαβαίνουν κινέζικα.
Αυτοί οι Τούρκοι δημοσιογράφοι ισχυρίστηκαν επίσης ότι δεν είδαν στρατόπεδα συγκέντρωσης στο Ουρούμτσι. Αλλά ποιος θα περίμενε κάτι διαφορετικό σε μια περιοδεία υπό την επίβλεψη της κυβέρνησης;
Ακόμα και το ίδιο το Πεκίνο παραδέχτηκε εδώ και πολύ καιρό την ύπαρξη των λεγόμενων «κέντρων επαγγελματικής κατάρτισης» που είναι στρατόπεδα συγκέντρωσης. Αυτό συνέβη το 2018, δύο χρόνια μετά την ίδρυσή τους.
Οι επίσημοι ισχυρισμοί ότι «φοιτητές» έχουν αποφοιτήσει παραμένουν αναπόδεικτοι. Εν τω μεταξύ, τα τζαμιά παραμένουν άδεια, οι δημόσιες πλατείες έρημες και οι γειτονιές των Ουιγούρων κενές. Η ύπαρξη των στρατοπέδων επιβεβαιώνεται από δορυφορικές εικόνες, διαρροή κυβερνητικών εγγράφων και, πάνω απ ‘όλα, από μαρτυρίες Ουιγούρων στην εξορία. Μόνο στην Κωνσταντινούπολη, δεκάδες χιλιάδες Ουιγούροι μπορούν να υποδείξουν αγνοούμενους συγγενείς.
Ίσως το πιο προσβλητικό από όλα ήταν ο ισχυρισμός ότι οι Ουιγούροι ζουν τόσο καλά που δεν θα μετακόμιζαν ποτέ στην Τουρκία, «ακόμα κι αν ήταν δεμένοι». Αν αυτό ήταν αλήθεια, γιατί περισσότεροι από 30.000 Ουιγούροι έχουν εγγραφεί στις αρχές μετανάστευσης της Τουρκίας;
Για χρόνια, η Κίνα βασιζόταν σε αντιπροσωπείες από αυταρχικές ή εξαρτώμενες από βοήθεια χώρες για να ενισχύσει την αφήγησή της. Αυτές οι φωνές είχαν μικρή αξιοπιστία στον δημοκρατικό κόσμο. Οι Τούρκοι δημοσιογράφοι, ωστόσο, αντιπροσωπεύουν κάτι διαφορετικό: Προέρχονται από μια χώρα με ανοιχτά μέσα ενημέρωσης, δημόσιο διάλογο και δημοκρατικές παραδόσεις. Η συμμετοχή τους σε αυτή την προπαγάνδα αποτελεί επομένως μια συμβολική ανατροπή για το Πεκίνο και μια ηθική οπισθοδρόμηση για τους Ουιγούρους.
Η ιστορία γνωρίζει παραδείγματα αδελφών εθνών που προδίδουν το ένα το άλλο, αλλά σπάνια τόσο φτηνά, και ποτέ στη σκιά της γενοκτονίας. Το να βλέπεις μέλη ενός έθνους που κάποτε κυβερνούσε τρεις ηπείρους να κολακεύουν έναν τύραννο δεν είναι μόνο οδυνηρό – είναι και ντροπιαστικό.
Ωστόσο, αν η επίσκεψη της τουρκικής αντιπροσωπείας κατέδειξε την αναίδεια των οπορτουνιστών, υπογραμμίζει επίσης την ανθεκτικότητα των ίδιων των Ουιγούρων – από απλούς χωρικούς που προσκολλήθηκαν στην πίστη τους υπό απειλές θανάτου, μέχρι διανοούμενους όπως ο Ιλχάμ Τοχτί, ο Αμπντουκαντίρ Τζαλαλιντίν, ο Γιαλκούν Ρόζι, ο Περχάτ Τουρσούν που έλεγαν την αλήθεια ακόμη και με το κόστος της ισόβιας κάθειρξης.
Η Κίνα μπορεί να διοργανώσει χίλιες ακόμη τέτοιες επισκέψεις. Μπορεί να προσκαλέσει 100.000 ακόμη ξένους επισκέπτες για να επαναλάβουν τα σημεία ομιλίας της. Αλλά ανεξάρτητα από το πόσες αντιπροσωπείες οργανώνει, ανεξάρτητα από το πόσες προπαγανδιστικές εκπομπές παράγει, δεν μπορεί να καλύψει τη γενοκτονία.
Η ιστορία δεν θα θυμάται τις φτηνές κολακείες των οπορτουνιστών. Θα θυμάται εκείνους που αντιστάθηκαν. Θα θυμάται τις φωνές των θυμάτων, όχι τα ψέματα των επισκεπτών της Κίνας.
Το τηλεοπτικό πρόγραμμα τριών και μισής ώρας της τουρκικής αντιπροσωπείας μπορεί να διασκέδασε τους παραγωγούς της. Αλλά για τους Ουιγούρους, ήταν μια νέα πληγή – μια υπενθύμιση ότι η προδοσία μπορεί να προέλθει ακόμη και από εκείνους που μοιράζονται αίμα, πολιτισμό και ιστορία.
Η Κίνα θα λογοδοτήσει μια μέρα για τα εγκλήματά της. Ο λαός των Ουιγούρων θα υπομείνει, ενισχυμένος από τα βάσανά του. Αυτό που ζητάμε από τον κόσμο δεν είναι οίκτος αλλά ευθύνη. Σταθείτε με δικαιοσύνη απέναντι στην θηριωδία. Όσοι δεν το κάνουν αυτό θα κριθούν όχι μόνο από την ιστορία, αλλά και από το μέτρο της δικής τους ανθρωπιάς.
Ας κρατήσουν οι Τούρκοι επισκέπτες τα δωρεάν γεύματά τους και το προπαγανδιστικό τους βίντεο. Τα λόγια τους θα ξεθωριάσουν, αλλά η αλήθεια θα παραμείνει.
Ο Shohret Hoshur είναι πολιτικός μετανάστης από την επαρχία Xinjiang της Κίνας που τώρα ζει στην Ουάσινγκτον και πρώην υπάλληλος του Radio Free Asia.