Ο Ντόναλντ Τραμπ έθεσε εν αμφιβόλω τη δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών για την υπεράσπιση των συμμάχων του ΝΑΤΟ, ενώ την ίδια ώρα εξέφρασε την επιθυμία του για μια συμφωνία με τη Ρωσία, εγείροντας, για άλλη μια φορά, ερωτήματα για τον προσανατολισμό της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Καθώς κατευθυνόταν προς τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη, τα σχόλια αυτά του Αμερικανού προέδρου θα μπορούσαν να αναζωπυρώσουν την μακροχρόνια ανησυχία των Ευρωπαίων Συμμάχων σχετικά με τη δέσμευση των ΗΠΑ στην στρατιωτική συμμαχία.
Κατά τη διάρκεια της πτήσης με το Air Force One προς την Ολλανδία, ο Τραμπ ρωτήθηκε αν δεσμεύεται να υπερασπιστεί τις χώρες του ΝΑΤΟ σύμφωνα με το Άρθρο 5, τον θεμέλιο λίθο της Συμμαχίας που ορίζει ότι μια επίθεση σε ένα κράτος-μέλος θεωρείται επίθεση σε όλα τα κράτη μέλη.
«Εξαρτάται από τον ορισμό που δίνετε», δήλωσε ο Τραμπ. «Υπάρχουν πολλοί ορισμοί για το Άρθρο 5. Το ξέρετε αυτό, έτσι; Αλλά είμαι δεσμευμένος στο να είμαι φίλος τους. Έχω γίνει φίλος με πολλούς από αυτούς τους ηγέτες και είμαι δεσμευμένος να τους βοηθήσω».
Το Άρθρο 5 αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της Συμμαχίας του ΝΑΤΟ από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, έχοντας εξασφαλίσει την ασφάλεια της Δυτικής Ευρώπης απέναντι στη Σοβιετική Ένωση κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και συνεχίζει να λειτουργεί ως θεμέλιο της διατλαντικής ασφάλειας. Ωστόσο, για τον Τραμπ αποτελεί διαχρονική πηγή δυσαρέσκειας, καθώς θεωρεί ότι οι σύμμαχοι εξαρτώνται υπερβολικά από τις αμερικανικές στρατιωτικές δαπάνες και δεν συμβάλλουν αρκετά στην κοινή άμυνα.
Κατά την πρώτη του θητεία, είχε απειλήσει να αποσύρει τις ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, ενώ πέρυσι είχε δηλώσει ότι θα άφηνε τη Ρωσία να κάνει «ό,τι στο καλό θέλει» σε κράτη-μέλη που δεν δαπανούν αρκετά για την άμυνά τους.
Η αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5%
Στη Χάγη, ο Τραμπ θα θελήσει να διαφημίσει – και να αναλάβει τα εύσημα – για την υπόσχεση αύξησης των στρατιωτικών δαπανών, η οποία απαιτεί από άλλες χώρες του ΝΑΤΟ να επενδύσουν στην άμυνά τους σε πρωτοφανή κλίμακα.
Την περασμένη εβδομάδα, ο πρόεδρος έφτασε στο σημείο να υποστηρίξει ότι οι ΗΠΑ δεν θα πρέπει να τηρούν την δέσμευση του 5% για δαπάνες που θέλει να επιβληθεί στις άλλες χώρες του ΝΑΤΟ, αν και φάνηκε να μετριάζει αυτά τα σχόλια την Τρίτη.
Αυτό το 5% ουσιαστικά χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο, το 3,5%, προορίζεται να αποτελείται από παραδοσιακές στρατιωτικές δαπάνες, όπως άρματα μάχης, πολεμικά αεροσκάφη και αεράμυνα. Το υπόλοιπο 1,5% μπορεί να είναι λίγο πιο ασαφές, αλλά μπορεί να περιλαμβάνει πράγματα όπως δρόμους και γέφυρες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν τα στρατεύματα για να μετακινούνται. Σύμφωνα με το ΝΑΤΟ, οι ΗΠΑ δαπάνησαν περίπου το 3,4% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος τους για την άμυνα από το 2024.
Οι περισσότερες χώρες του ΝΑΤΟ -με την Ισπανία ως το βασικό εμπόδιο- ετοιμάζονται να υποστηρίξουν τη δέσμευση , υποκινούμενες όχι μόνο από την εισβολή του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν στην Ουκρανία για την ενίσχυση της δικής τους άμυνας, αλλά ίσως και για να κατευνάσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον θυελλώδη ηγέτη τους.
Επίτευξη συμφωνίας με τη Ρωσία
Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ, εξέφρασε την επιθυμία του για την επίτευξη συμφωνίας με τη Ρωσία. Ερωτηθείς για τη διατύπωση που αναμένεται να περιλαμβάνει το ανακοινωθέν των ηγετών της Συμμαχίας σε σχέση με τη Ρωσία, είπε: «Θα το κοιτάξω. Ξέρετε όμως, θα ήθελα να δω μια συμφωνία με τη Ρωσία», απάντησε.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος σημείωσε ότι ο Πούτιν τον κάλεσε και του πρότεινε βοήθεια για το Ιράν. «Είπα, Όχι, δεν χρειάζομαι βοήθεια με το Ιράν. Χρειάζομαι βοήθεια μαζί σου», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας:
«Ελπίζω ότι θα καταλήξουμε σε μια συμφωνία με τη Ρωσία».
Με πληροφορίες από Associated Press