Από το ερχόμενο φθινόπωρο θα αρχίσουν να ξεδιπλώνονται σταδιακά τα μέτρα στήριξης και ενίσχυσης που περιλαμβάνονται στο πρώτο οικονομικό νομοσχέδιο της κυβέρνησης. Ωφελημένοι θα είναι νέοι, συνταξιούχοι, οικογένειες με παιδιά, δημόσιοι υπάλληλοι και ιδιοκτήτες ακινήτων.
Συγκεκριμένα, τοιν Σεπτέμβριο, θα αρχίσουν να καταβάλλονται τα επιδόματα όμως οι ουσιαστικές αλλαγές και τα οφέλη θα φανούν από την πρώτη κιόλας μέρα του 2024. Όταν, δηλαδή, θα τεθούν σε ισχύ το νέο και αυξημένο αφορολόγητο αλλά και το νέο μισθολόγιο στο Δημόσιο. Επίσης, λόγω της συνεχιζόμενης ακρίβειας στα τρόφιμα παρατείνονται τα μέτρα στήριξης απέναντι στην ακρίβεια και συγκεκριμένα, το Μarket Pass, το καλάθι του νοικοκυριού αλλά και το μετρό του μέγιστου περιθωρίου κέρδους.
Οι λεπτομέρειες των πρώτων οικονομικών μέτρων της κυβέρνησης, τα ψιλά γράμματα και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους ξεδιπλώνονται στο νομοσχέδιο που κατατέθηκε χθες στη Βουλή. Στις βασικές ρυθμίσεις του περιλαμβάνονται τα εξης:
- Μarket Pass: Περίπου 2,8 εκατομμύρια νοικοκυριά θα λάβουν την ενίσχυση η οποία θα καλύπτει για ένα ακόμη τρίμηνο (Αύγουστος, Σεπτέμβριος, Οκτώβριος). Οι αιτήσεις θα εξετασθούν με βάση τα εισοδήματα του 2022. Τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια παραμένουν τα ίδια όπως και το ύψος της ενίσχυσης: από 22 έως 100 ευρώ το μήνα, δηλαδή 66 έως 300 ευρώ για το τρίμηνο της παράτασης. Σημειώνεται πως όσοι είχαν λάβει την προηγούμενη ενίσχυση δεν χρειάζεται να υποβάλουν εκ νέου αιτήσεις (θα εξεταστούν αυτεπάγγελτα). Επίσης όσοι έλαβαν την προηγούμενη ενίσχυση μέσω ψηφιακής χρεωστικής κάρτας μπορούν, εφόσον εξακολουθούν να είναι δικαιούχοι, να εισπράξουν τη νέα ενίσχυση στην ίδια κάρτα, η οποία παραμένει ενεργοποιημένη έως την 31η Δεκεμβρίου 2023.
- Νέο μισθολόγιο στο Δημόσιο: Πάνω από ένα μισθό ετήσιο όφελος θα δουν οι δημόσιοι υπάλληλοι από την 1η Ιανουαρίου 2024. Το νέο μισθολόγιο προβλέπει μεσοσταθμική αύξηση 6,5% στα μισθολόγια των δημοσίων υπαλλήλων και επιπλέον περίπου 10,5% αύξηση στις απολαβές τους, οι οποίες προκύπτουν από το σύνολο των παρεμβάσεων 2023-2024.Προβλέπεται συνδυασμός παρεμβάσεων που περιλαμβάνουν οριζόντια αύξηση κατά 70 ευρώ τον μήνα για όλους τους δημοσίους υπαλλήλους τόσο του Ενιαίου όσο και των Ειδικών Μισθολογίων, αύξηση της οικογενειακής παροχής κατά 20-50 ευρώ το μήνα, ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών, καθώς και αύξηση του επιδόματος θέσης ευθύνης κατά 30%. Επιπλέον, αυξάνονται οι αποδοχές των Πανεπιστημιακών, τα επιδόματα παραμεθορίου και ιδιαίτερων συνθηκών εργασίας για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, καθώς και τα εξόδων διανυκτέρευσης και χιλιομετρικής αποζημίωσης για όλους τους υπαλλήλους.
- Youth Pass: Το Youth Pass των 150 ευρώ ξεκινάει αυτόν το Σεπτέμβριο και… ήρθε για να μείνει! Θα το λαμβάνουν κάθε χρόνο οι νέοι οι οποίοι στις 31 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους θα έχουν συμπληρώσει το 18 ή 19 έτος της ηλικίας τους. Όπως ορίζεται στη διάταξη από το έτος 2023 και επόμενα, παρέχεται ενίσχυση 150 ευρώ, κατ’ έτος, σε νέους 18 και 19 ετών, με τη μορφή ψηφιακής χρεωστικής κάρτας, για την πραγματοποίηση αγορών ή τη λήψη υπηρεσιών από επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους τομείς του πολιτισμού, του τουρισμού και των μεταφορών. Δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα, φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, που κατά την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους έχουν συμπληρώσει το 18ο και 19ο έτος της ηλικίας τους και δεν έχουν συμπληρώσει κατά την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους το 20ο έτος. Η ενίσχυση των 150 ευρώ πιστώνεται σε ψηφιακή χρεωστική κάρτα.
- Μείωση ΕΝΦΙΑ 10%: Για τα έτη 2024 και επόμενα, ο ΕΝΦΙΑ μειώνεται κατά 10% για κατοικίες φυσικών προσώπων που ασφαλίζονται σε ασφαλιστική επιχείρηση για σεισμό, πυρκαγιά, πλημμύρα και στοιχεία της φύσης. Εδώ όμως μπήκαν δικλίδες ασφαλείας:
▪ Η ασφάλιση πρέπει να καλύπτει το σύνολο του κόστους ανακατασκευής του ακινήτου, το οποίο δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από 1.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Ετσι αποτρέπονται εικονικές ασφαλίσεις που γίνονται με υπερβολικά χαμηλό κόστος ανακατασκευής (χωρίς καθόλου κεφάλαιο και αποζημίωση) για αν πληρώσει λίγα ο ιδιόκτητης- ασφαλισμένος και να γλυτώσει πολλά από την μείωση του ΕΝΦΙΑ
▪ Η ασφάλιση πρέπει να καλύπτει το σύνολο (100%) της αξίας του ακινήτου. Ως αξία του ακινήτου, για τις ανάγκες εφαρμογής του πρώτου εδαφίου, λαμβάνεται η αξία του κτίσματος ή των κτισμάτων, μη υπολογιζόμενης της αξίας του οικοπέδου.
▪ Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ασφάλιση να αφορά το προηγούμενο έτος με διάρκεια τουλάχιστον 3 μηνών. Αν η διάρκεια της ασφάλισης είναι μικρότερη του ενός έτους, η μείωση του ΕΝΦΙΑ προσαρμόζεται αναλογικά. Δηλαδή αν η κατοικία ασφαλίστηκε για έξι μήνες η έκπτωση του ΕΝΦΙΑ θα περιορίζεται στο 5%.
- Αύξηση αφορολογήτου: Από τον πρώτο μήνα του 2024 οι μισθωτοί, οι συνταξιούχοι και οι κατ΄επάγγελμα αγρότες θα έχουν περισσότερα “καθαρά” στην τσέπη τους με την αύξηση του αφορολόγητου ορίου κατά 1.000 ευρώ. Σύμφωνα με την νέα διάταση του νομοσχεδίου ο φόρος μειώνεται:
777 ευρώ για τον φορολογούμενο χωρίς εξαρτώμενα τέκνα
900 ευρώ για τον φορολογούμενο με ένα εξαρτώμενο τέκνο
1.120 ευρώ για δύο εξαρτώμενα τέκνα,
1.340 ευρώ για τρία εξαρτώμενα τέκνα
1.580 ευρώ για τέσσερα εξαρτώμενα τέκνα και
1.780 ευρώ για πέντε εξαρτώμενα τέκνα.
Για κάθε επιπλέον εξαρτώμενο τέκνο μετά το πέμπτο, η μείωση του φόρου αυξάνεται κατά 220 ευρώ για κάθε επόμενο τέκνο.
- Συνταξιούχοι: Αυξάνονται οι συντάξεις 9.500 δικαιούχων της ειδικής κατηγορίας «μικρό Δημόσιο» του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους. Η πλειονότητα αυτών θα λάβει αύξηση 7,75% από 1/1/2023, ενώ για ειδικές κατηγορίες συνταξιούχων που ο μισθός τους συνδέεται με τον μισθό ενέργειας χορηγούνται αναλογικές αυξήσεις.
- Πρόγραμμα “Σπίτι μου”: Διπλασιάζεται το ύψος της χρηματοδότησης της ΔΥΠΑ κατά 375 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα «Σπίτι μου», με τη δέσμευση του αρχικού ποσού χρηματοδότησης. Tο πρόγραμμα αφορά στη χορήγηση χαμηλότοκων ή άτοκων στεγαστικών δανείων προς νέους/νέες και νέα ζευγάρια, ηλικίας από 25 ετών έως 39 ετών, για αγορά πρώτης κατοικίας.
- Καλάθι νοικοκυριού: Συνεχίζεται μέχρι και τις 31 Δεκεμβρίου 2023 το «Καλάθι του νοικοκυριού» Παράλληλα επεκτείνεται μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2023 το μέτρο του μέγιστου περιθωρίου κέρδους για τις επιχειρήσεις που εμπορεύονται βασικά καταναλωτικά προϊόντα και καύσιμα προκειμένου να αντιμετωπιστούν φαινόμενα αθέμιτης κερδοφορίας εις βάρος των καταναλωτών.
- Δαπάνη για Φάρμακα: Απαλλάσσονται, μόνιμα, από τη συμμετοχή στη δαπάνη αγοράς φαρμάκων οι πρώην δικαιούχοι του ΕΚΑΣ.
- Ενοίκια Δημοσίου: Τίθεται πλαφόν 3% στις αυξήσεις των ενοικίων που καταβάλλει το Δημόσιο για τη στέγαση υπηρεσιών του για το 2023.
Με άλλες διατάξεις που προστέθηκαν στο τελικό κείμενο του νομοσχεδίου που κατατέθηκε στην Βουλή:
- Εξαιρούνται οι τράπεζες από την ρύθμιση με την οποία επεκτείνεται στα νομικά πρόσωπα η απαλλαγή από το φόρο εισοδήματος των τόκων ομολογιακών δανείων και εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου, που ισχύει ήδη για τα φυσικά πρόσωπα.
- Προστέθηκε διάταξη με την οποία προβλέπεται η δυνατότητα χρήσης ψηφιακής υπογραφής σε επιφάνεια καταγραφής (tablet) κατά τους ελέγχους της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.
- Προβλέπεται η απονομή ανώτερου μισθολογικού κλιμακίου σε εμμίσθους δικηγόρους του Δημοσίου που έχουν ολοκληρώσει μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές, όπως ισχύει και για τους λοιπούς δημοσίους υπαλλήλους.
- Διευκολύνεται η ολοκλήρωση της συντήρησης και υποστήριξης των υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού στα ναυπηγεία Ελευσίνας με μικρή παράταση των συμβάσεων του προσωπικού που απασχολείται εκεί.
- Χορηγείται οικονομική ενίσχυση ύψους 100 έως 150 ευρώ στα πλαίσια του κοινωνικού τουρισμού, για τη στήριξη του τουρισμού της βόρειας Εύβοιας
Εξάλλου με το νομοσχέδιο εισάγεται συμπληρωματικός προϋπολογισμός ύψους 700 εκατ. ευρώ για το 2023 προκειμένου να καλυφθούν οι δαπάνες που σχετίζονται με τις ενισχύσεις που περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο οι οποίες θα καταβληθούν εφέτος (market pass, youth pass, αύξηση μισθολογίου μελών ΔΕΠ), με τις αυτοδιοικητικές εκλογές, με ανάγκες του υπουργείου Υγείας και με δαπάνες φορέων του Δημοσίου που οφείλονται στην ενεργειακή κρίση.