Συμφωνία Πλαίσιο μεταξύ της Κύπρου και της Αιγύπτου σχετικά με την ανάπτυξη των κοιτασμάτων στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, συμπεριλαμβανομένων των κοιτασμάτων «Κρόνος» και «Αφροδίτη», υπογράφηκε την Δευτέρα, στο Συνέδριο “EGYPES 2026”, που έγινε στο Κάιρο της Αιγύπτου, από τους υπουργούς Ενέργειας των δύο χωρών, υπό την παρουσία του Νίκου Χριστοδουλίδη και του Αιγύπριου ομολόγου του, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, με βάση τη συμφωνία οι δύο χώρες θα διαπραγματευτούν, μέσω κοινής Επιτροπής που θα συσταθεί, την πώληση του φυσικού αερίου στην Αίγυπτο ή τις κρατικές εταιρείες της Αιγύπτου, με στόχο τη βέλτιστη αξιοποίηση των υδρογονανθράκων της Κύπρου, μεταξύ άλλων, για σκοπούς κάλυψης των ενεργειακών αναγκών της Αιγύπτου.
Σημειώνεται ότι «η μη δεσμευτική Συμφωνία γίνεται με στόχο τη μεγιστοποίηση της συνεργασίας μεταξύ των δύο κρατών στον τομέα των υδρογονανθράκων μέσω της διαπραγμάτευσης περισσοτέρων Συμφωνιών για εκμετάλλευση των αποθεμάτων της Κύπρου».
Ο στόχος για το 2027 με 2028
Ο Κύπριος πρόεδρος Χριστοδουλίδης είχε δηλώσει πριν από την αναχώρησή του για την Αίγυπτο ότι ο στόχος είναι η πρώτη πώληση κυπριακού φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω Αιγύπτου γύρω στο 2027 με 2028.
Η σημερινή συμφωνία δεν σημαίνει ότι αύριο ξεκινά η ροή αερίου, αλλά σημαίνει ότι η διαδικασία απέκτησε επιτέλους συγκεκριμένο διάδρομο.
Η ανάπτυξη του κοιτάσματος του «Κρόνου» τοποθετείται χρονικά στην περίοδο 2027 με 2028, ενώ το «Αφροδίτη» παραμένει επίσης στο κέντρο του σχεδιασμού για μεταφορά και επεξεργασία στην Αίγυπτο πριν από εξαγωγές προς ευρωπαϊκές αγορές.
Η ουσία της συμφωνίας είναι ότι η Κύπρος επιχειρεί να εμπορευματοποιήσει τα κοιτάσματά της χωρίς να περιμένει να αποκτήσει δικές της χερσαίες μονάδες υγροποίησης. Το μοντέλο που προωθείται βασίζεται στη μεταφορά του αερίου στην Αίγυπτο, στην επεξεργασία του εκεί και στη συνέχεια στην εξαγωγή του, κυρίως προς την Ευρώπη.
Αυτό είχε ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται με προηγούμενες συμφωνίες και εμπορικές διευθετήσεις του 2025, ειδικά για το «Κρόνος», ενώ η σημερινή υπογραφή έρχεται να δώσει νέο θεσμικό και πολιτικό βάρος στη συνολική αρχιτεκτονική του έργου.
Η ευρωπαϊκή διάσταση
Η κυπριακή πλευρά συνέδεσε ανοιχτά τη συμφωνία με την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια, υπογραμμίζοντας ότι ο ενεργειακός διάδρομος της Ανατολικής Μεσογείου αποκτά μεγαλύτερη σημασία στη σημερινή γεωπολιτική συγκυρία.
Στη συνάντηση Χριστοδουλίδη και Sisi συζητήθηκαν επίσης οι περιφερειακές εξελίξεις, η ενεργειακή ασφάλεια, αλλά και ο ρόλος που θα μπορούσε να διαδραματίσει η Κυπριακή Δημοκρατία ως προεδρεύουσα του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην προώθηση κοινών προτεραιοτήτων με την Αίγυπτο.
Αυτό δείχνει ότι για τη Λευκωσία το φυσικό αέριο δεν προβάλλεται μόνο ως οικονομικό project, αλλά και ως στοιχείο διπλωματικής χρησιμότητας προς τις Βρυξέλλες.
Σε μια περίοδο που η Ευρώπη συνεχίζει να ψάχνει ασφαλέστερες και πιο διαφοροποιημένες πηγές εφοδιασμού, η Κύπρος επιχειρεί να αποδείξει ότι μπορεί να προσφέρει κάτι χειροπιαστό.
Το επόμενο βήμα
Παράλληλα με τις πολιτικές επαφές, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είχε και συνάντηση με τον διευθύνοντα σύμβουλο της TotalEnergies, ενώ στο Κάιρο βρέθηκε και ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός, ο οποίος είχε αναλάβει την υπογραφή με τον Αιγύπτιο ομόλογό του.
Το ενδιαφέρον μεταφέρεται πλέον στις τεχνικές, επενδυτικές και εμπορικές αποφάσεις που θα κρίνουν πόσο γρήγορα η σημερινή συμφωνία θα μεταφραστεί σε πραγματικό έργο.