Τι αναφέρει τουρκικό ΜΜΕ:
Η Άγκυρα προειδοποίησε ότι η στρατιωτική ισορροπία στην Κύπρο διαταράσσεται μετά την ανακοίνωση για μια σχεδιαζόμενη συμφωνία με τη Γαλλία για τις δυνάμεις της στο νησί, καθώς η Λευκωσία διευρύνει τους αμυντικούς δεσμούς με την ΕΕ.
Σύμφωνα με τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, η Κύπρος και η Γαλλία προχωρούν προς μια Συμφωνία τις επόμενες ημέρες για το Καθεστώς των Δυνάμεων.
Μάλιστα, δημοσιεύματα στον κυπριακό Τύπο, τοποθετούν την υπογραφή της γύρω από την άτυπη σύνοδο των υπουργών Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 7-8 Ιουνίου στη Λευκωσία.
Η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στο Συνεδριακό Κέντρο Φιλοξενία, όπου οι υπουργοί Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρόκειται να συζητήσουν την αμυντική ετοιμότητα και τις νέες προκλήσεις ασφαλείας.
Η αναμενόμενη υπογραφή της συμφωνίας Κύπρου-Γαλλίας δίνει στη συνάντηση μεγαλύτερη βαρύτητα στην Ανατολική Μεσόγειο, επειδή θα μεταφέρει μια ήδη στενή διμερή αμυντική συνεργασία σε μια πιο επιχειρησιακή φάση σε ένα νησί όπου η Τουρκία κατέχει στρατιωτικά ένα μεγάλο μέρος του και συγχρόνως παραμένει …εγγυήτρια δύναμη βάσει του πλαισίου ασφαλείας του 1960.
Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, δήλωσε στις 26 Απριλίου ότι η συμφωνία θα υπογραφεί σε υπουργικό επίπεδο τον Ιούνιο και θα ρυθμίζει την παρουσία γαλλικών δυνάμεων στην Κύπρο για ανθρωπιστικούς σκοπούς.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης παρουσίασε τον φάκελο ως μέρος μιας σχέσης με τη Γαλλία που έχει φτάσει στο υψηλότερο επίπεδό της, ενώ αμυντικές πηγές της Κυπριακής Δημοκρατίας που επικαλέστηκαν τοπικά ρεπορτάζ συνέδεσαν το χρονοδιάγραμμα με τη συνάντηση των υπουργών Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 7-8 Ιουνίου.
Η συμφωνία αναμένεται να καθορίσει την παρουσία, την κίνηση και τις δραστηριότητες της γαλλικής παρουσίας στην Κύπρο, συμπεριλαμβανομένης της δικαιοδοσίας, της φορολογίας, των τελωνειακών διαδικασιών και των όρων ανάπτυξης.
Η Λευκωσία ορίζει τη Συμφωνία για το Καθεστώς των Δυνάμεων ως ανθρωπιστικό και επιχειρησιακό εργαλείο.
Η Άγκυρα την ερμηνεύει υπό διαφορετικό πρίσμα: τη στρατιωτική ισορροπία του νησιού, τον εγγυητικό ρόλο της Τουρκίας και τον αποκλεισμό των Τουρκοκυπρίων από τις αποφάσεις που λαμβάνει η Κυπριακή Δημοκρατία.
Η σχεδιαζόμενη συμφωνία θα μεταφέρει τη σχέση Κύπρου-Γαλλίας από στρατηγική γλώσσα σε επιχειρησιακούς κανόνες, στην προσπάθεια της Κύπρου να τοποθετηθεί ως κόμβος ασφαλείας της ΕΕ με γαλλική υποστήριξη.
Μάλιστα, περιλαμβάνεται επίσης η συζήτηση για το Άρθρο 42.7, τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Χριστοδουλίδης πίεσε κατά τη διάρκεια των συζητήσεων του Απριλίου για την Ευρωπαϊκή Ένωση για ένα πιο λειτουργικό σχέδιο σχετικά με το πώς θα λειτουργούσε η ρήτρα στην πράξη.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ενίσχυσε αυτή τη γραμμή στην Αθήνα, λέγοντας ότι το Άρθρο 42.7 δεν μπορεί να παραμείνει μόνο στα λόγια.
Στη Λευκωσία, ο Μακρόν προχώρησε περαιτέρω λέγοντας ότι όταν η Κύπρος δέχεται επίθεση, δέχεται επίθεση ολόκληρη η Ευρώπη.
Το Παρίσι προσπάθησε αργότερα να περιορίσει την πολιτική ερμηνεία αυτού του μηνύματος.
Ο Γάλλος εκπρόσωπος Κριστόφ Κονφαβρέξ δήλωσε στις αρχές Μαΐου ότι η Τουρκία δεν στοχοποιήθηκε και ότι η Γαλλία παρέμεινε προσηλωμένη στην ανάπτυξη των σχέσεων με την Άγκυρα.
Η διευκρίνιση δεν αφαίρεσε την κεντρική ανησυχία της Άγκυρας ότι μια ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική χτίζεται γύρω από την Κύπρο, ενώ η Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ και εγγυήτρια δύναμη στο νησί, παραμένει εκτός του θεσμικού πλαισίου.
Αυτός ο αποκλεισμός διατρέχει πολλά αρχεία ταυτόχρονα, αντί μόνο μέσω της Συμφωνίας για το Καθεστώς των Δυνάμεων.
Η Τουρκία έχει επιδιώξει πρόσβαση στο έργο Μόνιμης Δομημένης Συνεργασίας και Στρατιωτικής Κινητικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν μπλοκάρει τη συμμετοχή της.
Η Κύπρος προωθεί τώρα την εφαρμογή του Άρθρου 42.7, ενώ παράλληλα εμβαθύνει τη διμερή αμυντική της σχέση με τη Γαλλία.
Από την οπτική γωνία της Άγκυρας, το ζήτημα είναι ευρύτερο από ένα γαλλοκυπριακό έγγραφο, επειδή αφορά ένα ευρωπαϊκό κανάλι ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο όπου η Κύπρος και η Ελλάδα μπορούν να διαμορφώσουν τους κανόνες ενώ η Τουρκία παραμένει εκτός.
Το ίδιο μοτίβο είναι επίσης ορατό στις προμήθειες και τον σχεδιασμό της αμυντικής βιομηχανίας.
Η Συμφωνία για την Κατάσταση των Δυνέμεων (SOFA)
Η Κύπρος έχει συνδεθεί με συνομιλίες για γαλλικά τεθωρακισμένα οχήματα Griffon και ελαφρά τακτικά οχήματα Serval, με αμυντικά δημοσιεύματα να υποδεικνύουν το μέσο Δράσης για την Ασφάλεια στην Ευρώπη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως πιθανή οδό χρηματοδότησης.
Η Δράση για την Ασφάλεια στην Ευρώπη είναι ο μηχανισμός δανεισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για κοινές αμυντικές προμήθειες μεγάλης κλίμακας, ο οποίος δίνει στον φάκελο Κύπρου-Γαλλίας ένα οικονομικό και βιομηχανικό επίπεδο πέρα από το νομικό καθεστώς των γαλλικών δυνάμεων.
Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας της Τουρκίας προειδοποίησε ότι η γαλλική στρατιωτική δραστηριότητα στην Κυπριακή Δημοκρατία θα μπορούσε να διαταράξει την υπάρχουσα ισορροπία και να αυξήσει τις εντάσεις στην περιοχή.
Το τουρκικό υπουργείο δήλωσε επίσης ότι τέτοια βήματα θα μπορούσαν να δημιουργήσουν κινδύνους ασφαλείας για την ίδια την Κυπριακή Δημοκρατία.
Ο υπουργός Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, προειδοποίησε ξεχωριστά ότι οι ευρωπαϊκές αμυντικές πρωτοβουλίες που αποκλείουν την Τουρκία θα έβλαπταν την ευρωπαϊκή ασφάλεια αντί να την ενισχύουν.
Η αντίδραση των Τουρκοκυπρίων ήταν πιο έντονη δηλώνοντας ότι η συμφωνία θα είναι «άκυρη» για τον τουρκοκυπριακό λαό, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν έχει εξουσία να εκπροσωπεί το νησί στο σύνολό του.
Το υπουργείο δήλωσε ότι η συμφωνία θα επιτρέψει την ανάπτυξη γαλλικών στρατιωτικών δυνάμεων, θα εμβαθύνει τη συνεργασία στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, θα επεκτείνει τις κοινές ασκήσεις, θα αυξήσει τη στρατιωτική εκπαίδευση και θα υποστηρίξει τις υλικοτεχνικές ρυθμίσεις.
Ο πρωθυπουργός του τουρκοκυπριακού Ψευδοκράτους, Ουνάλ Ουστέλ, κατηγόρησε τον Μακρόν και την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι διατηρούν μια αποικιακή νοοτροπία, ενώ ο πρόεδρος του κοινοβουλίου, Ζίγια Οζτουρκλερ, δήλωσε ότι η ισορροπία στο νησί δεν καθορίζεται από Γάλλους στρατιώτες αλλά από την παρουσία του τουρκικού στρατού.
Η διατύπωση δείχνει ότι η διαμάχη έχει ήδη ξεπεράσει τη νομική διαδικασία και έχει γίνει μέρος της διαμάχης για το ποιος ορίζει την ασφάλεια εντός και γύρω από την Κύπρο.
Το χρονοδιάγραμμα οξύνει το πρόβλημα
Η Τουρκία διεξάγει την άσκηση Denizkurdu-II/2026 στη Μαύρη Θάλασσα, τη Θάλασσα του Μαρμαρά, το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, μια ναυτική άσκηση που περιγράφεται λεπτομερώς ως στρατιωτικό σήμα τεσσάρων θαλασσών, όπως σημειώνει η Geopolitics Bosphorus News.
Η Άγκυρα ζυγίζει επίσης το χρονοδιάγραμμα ενός νομοσχεδίου για τη θαλάσσια δικαιοδοσία της Γαλάζιας Πατρίδας, το οποίο δεν έχει ακόμη υποβληθεί στο κοινοβούλιο, ενώ η σύνοδος κορυφής των ηγετών του ΝΑΤΟ που έχει προγραμματιστεί στην Άγκυρα τον Ιούλιο θα θέσει ξανά την ασφάλεια της νότιας πλευράς στο ημερολόγιο της συμμαχίας.
Αυτά τα πεδία τώρα επικαλύπτονται.
Η Κύπρος και η Γαλλία μετατρέπουν μια στρατηγική εταιρική σχέση σε κανόνες για τις δυνάμεις επί του εδάφους.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να καταστήσει πιο λειτουργική τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας.
Η Κύπρος πλησιάζει περισσότερο στα κανάλια της γαλλικής αμυντικής βιομηχανίας.
Η Τουρκία προειδοποιεί ότι η ισορροπία του νησιού αλλάζει χωρίς την Άγκυρα ή την τουρκοκυπριακή πλευρά.
Το επιχείρημα δεν αφορά πλέον μόνο το αν το γαλλικό προσωπικό μπορεί να επιχειρήσει στην Κύπρο.
Αφορά το αν η τάξη ασφαλείας του νησιού ξαναγράφεται μέσω ευρωπαϊκών αμυντικών εργαλείων, ενώ μία από τις «εγγυήτριες» δυνάμεις της, η Τουρκία, παραμένει εκτός δωματίου, καταλήγει το τουρκικό δημοσίευμα.