Τις τελευταίες γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και το ευρύτερο περιφερειακό περιβάλλον ανέλυσε ο διευθυντής του Directus.gr, Ανδρέας Μουντζουρούλιας, σε παρέμβασή του στο ΑΡΤ, εστιάζοντας στις σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ, στα εξοπλιστικά προγράμματα της Άγκυρας, στις ενεργειακές εξελίξεις, αλλά και στη νέα εποχή των ελληνικών drones.
Η νέα αντιπαράθεση Ερντογάν – Νετανιάχου
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στάθηκε αρχικά στην κλιμακούμενη ένταση μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ, σημειώνοντας ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επέλεξε να επιτεθεί δημόσια στο Ισραήλ μέσα από το τουρκικό κοινοβούλιο.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, ο Τούρκος πρόεδρος παρουσίασε το Ισραήλ ως απειλή για την Τουρκία, επαναφέροντας παράλληλα το ζήτημα των Τουρκοκυπρίων και των Κατεχομένων. Όπως υποστήριξε, πίσω από τις δηλώσεις αυτές βρίσκεται η ενόχληση της Άγκυρας για τη στρατηγική συνεργασία που έχει αναπτυχθεί μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
Η απάντηση από το Τελ Αβίβ ήταν άμεση. Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου χαρακτήρισε τον Ερντογάν «δικτάτορα», ενώ Ισραηλινοί αξιωματούχοι προχώρησαν σε ιδιαίτερα αιχμηρές δηλώσεις, ανεβάζοντας περαιτέρω τους τόνους.
Η δυσαρέσκεια του Ισραήλ για τον Τραμπ
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Μουντζουρούλιας και στη στάση του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στην Τουρκία.
Όπως σημείωσε, στο Ισραήλ προκάλεσαν ενόχληση οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος εμφανίστηκε καθησυχαστικός για το ενδεχόμενο σύγκρουσης Τουρκίας – Ισραήλ και περιέγραψε τον Ερντογάν ως προσωπικό φίλο.
Κατά την εκτίμησή του, στο ισραηλινό πολιτικό και στρατηγικό σύστημα υπάρχει έντονος προβληματισμός για τη στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στην Άγκυρα, ειδικά σε μια περίοδο αυξημένων περιφερειακών εντάσεων.
Η Τουρκία αισθάνεται ότι μένει εκτός παιχνιδιού
Σύμφωνα με τον διευθυντή του Directus.gr, η Τουρκία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια δύσκολη πραγματικότητα.
Από τη μία πλευρά παρακολουθεί τη σταθερή εμβάθυνση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, ενώ από την άλλη βλέπει να προχωρούν ενεργειακά και στρατηγικά σχέδια στα οποία δεν συμμετέχει.
Όπως τόνισε, οι πρόσφατες επαφές των τριών χωρών με τις Ηνωμένες Πολιτείες επιβεβαιώνουν ότι διαμορφώνεται ένας άξονας συνεργασίας που επηρεάζει άμεσα τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Άγκυρα επιχειρεί να επαναφέρει ζητήματα όπως η «Γαλάζια Πατρίδα», επιδιώκοντας να διατηρήσει την πολιτική και στρατηγική της παρουσία στην περιοχή.
Η μετάθεση της «Γαλάζιας Πατρίδας» και τα εξοπλιστικά αδιέξοδα
Ο Μουντζουρούλιας εκτίμησε ότι το νομοσχέδιο που συνδέεται με τη «Γαλάζια Πατρίδα» μετατίθεται χρονικά για τον Οκτώβριο.
Κατά την ανάλυσή του, η Τουρκία επιδιώκει προσωρινά να χαμηλώσει τους τόνους ενόψει διεθνών επαφών και συναντήσεων στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, ενώ ταυτόχρονα εξετάζει τις αντιδράσεις Αθήνας και συμμάχων.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στο ζήτημα των F-35 και των F-16, τονίζοντας ότι η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών πέμπτης γενιάς παραμένει εξαιρετικά δύσκολη όσο διατηρεί σε υπηρεσία το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400.
Το πρόβλημα με τα F-35 και το πρόγραμμα KAAN
Ο ίδιος υποστήριξε ότι οι πιθανότητες επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 είναι περιορισμένες.
Όπως ανέφερε, η αμερικανική νομοθεσία και οι σχετικές δεσμεύσεις της Ουάσιγκτον εξακολουθούν να συνδέουν το ζήτημα με την παρουσία των S-400 στην Τουρκία.
Παράλληλα, έκανε αναφορά στο τουρκικό μαχητικό πέμπτης γενιάς KAAN, επισημαίνοντας ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά την προμήθεια κινητήρων και κρίσιμων τεχνολογικών συστημάτων.
Κατά την εκτίμησή του, χωρίς την εξασφάλιση αυτών των τεχνολογιών, η πλήρης επιχειρησιακή ανάπτυξη του προγράμματος παραμένει δύσκολη.
Οι πληροφορίες για περιορισμό της τουρκικής επιρροής
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε και η αναφορά του σε πληροφορίες που κυκλοφορούν στο Ισραήλ σχετικά με στρατηγικούς σχεδιασμούς για τον περιορισμό της τουρκικής επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στο Ισραήλ έχει ενισχυθεί η αντίληψη ότι η Τουρκία αποτελεί παράγοντα που επηρεάζει άμεσα τα ισραηλινά συμφέροντα στην περιοχή.
Κατά τον Μουντζουρούλια, η εκτίμηση αυτή δεν περιορίζεται σε κυβερνητικούς κύκλους, αλλά διαπερνά ευρύτερα το πολιτικό και στρατιωτικό σύστημα του Ισραήλ.
Οι συλλήψεις σε Ελλάδα και Κύπρο
Ο διευθυντής του Directus.gr αναφέρθηκε επίσης στις πρόσφατες συλλήψεις σε Ελλάδα και Κύπρο που συνδέονται με παλαιστινιακά δίκτυα.
Όπως είπε, υπάρχουν πληροφορίες που εξετάζουν πιθανές διασυνδέσεις προσώπων με οργανώσεις που δραστηριοποιούνται εκτός της Γάζας, ενώ σημείωσε ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες ασφαλείας Ελλάδας και Κύπρου συνεργάζονται στενά με ξένες υπηρεσίες πληροφοριών για τη διερεύνηση της υπόθεσης.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, οι εξελίξεις αυτές εντάσσονται στη γενικότερη προσπάθεια παρακολούθησης πιθανών δικτύων που θα μπορούσαν να δραστηριοποιηθούν στην Ευρώπη.
Το Ιράν και οι αμερικανικοί σχεδιασμοί
Στο μέτωπο του Ιράν, ο Μουντζουρούλιας υποστήριξε ότι οι εξελίξεις παραμένουν ιδιαίτερα ρευστές.
Αναφέρθηκε σε αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, αλλά και στις διπλωματικές προσπάθειες που βρίσκονται σε εξέλιξη, με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης.
Όπως εκτίμησε, το Ισραήλ επιθυμεί πιο αποφασιστικές κινήσεις απέναντι στην Τεχεράνη, ενώ η Ουάσιγκτον φαίνεται να αναζητά ισορροπία μεταξύ στρατιωτικής πίεσης και πολιτικής διαχείρισης της κρίσης.
Η νέα εποχή των ελληνικών drones
Ξεχωριστή αναφορά έγινε στην ελληνική αμυντική βιομηχανία και στην ανάπτυξη εγχώριων συστημάτων μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Ο Μουντζουρούλιας σημείωσε ότι η δημιουργία νέων παραγωγικών υποδομών και η ανάπτυξη συστημάτων αντιμετώπισης drones σηματοδοτούν την είσοδο της χώρας σε μια νέα εποχή.
Όπως υποστήριξε, οι Ένοπλες Δυνάμεις προσαρμόζονται στα διδάγματα των σύγχρονων πολέμων, όπου τα drones και τα συστήματα αντι-drone αποτελούν πλέον καθοριστικό παράγοντα στο πεδίο των επιχειρήσεων.
EastMed, ηλεκτρική διασύνδεση και το σχήμα 3+1
Κλείνοντας, ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε στις ενεργειακές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και στις επαφές που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του σχήματος συνεργασίας 3+1 μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται έργα όπως ο EastMed, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ και οι νέοι ενεργειακοί διάδρομοι της περιοχής.
Κατά την εκτίμησή του, τα συγκεκριμένα έργα αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη στρατηγική σημασία, καθώς συνδέονται άμεσα με την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και τη γεωπολιτική σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου.
Συμπέρασμα
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσίασε μια εικόνα αυξημένης γεωπολιτικής κινητικότητας στην ευρύτερη περιοχή, με την Τουρκία να επιχειρεί να αντιδράσει στις νέες ισορροπίες που διαμορφώνονται από τη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
Την ίδια στιγμή, οι ενεργειακές εξελίξεις, τα εξοπλιστικά προγράμματα, οι περιφερειακές συγκρούσεις και η τεχνολογική μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον ασφαλείας, το οποίο αναμένεται να καθορίσει τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο τα επόμενα χρόνια.