Σαράντα ημέρες προ της λήξης της αντιπυρικής περιόδου 2022, κατά τη διάρκεια της οποίας όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς συνεργάστηκαν υπό το τρίπτυχο «πρόληψη – προετοιμασία – ετοιμότητα», που αποτελεί το νέο οργανωτικό δόγμα του νεοσύστατου υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, τα «ΝΕΑ» δημοσιεύουν τους αριθμούς των φετινών καμένων εκτάσεων ανά την ελληνική επικράτεια.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατέγραψε η επιχειρησιακή μονάδα «Beyond» του Ινστιτούτου Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών, Τηλεπισκόπησης (ΙΑΔΕΕΤ) του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, για το διάστημα από την 1η Απριλίου έως και την 5η Σεπτεμβρίου οι καμένες εκτάσεις στη χώρα ανέρχονται σε 178.770 στρέμματα, μέγεθος που αντιστοιχεί περίπου στο 1/10 του αντίστοιχου περυσινού αριθμού, που έφτανε τα 1.185.400 στρέμματα (1/4/2021-31/10/2021).
Χρησιμοποιώντας δεδομένα από το European Forest Fire Information System (EFFIS) και την πλατφόρμα Forest Fire Information System, η επιχειρησιακή μονάδα δίνει αναλυτικά στοιχεία για τις φετινές δασικές πυρκαγιές κατά τις οποίες καταγράφηκαν οι μεγαλύτερες καμένες εκτάσεις, με πρώτη αυτή στο δάσος της Δαδιάς (21-31 Ιουλίου) όπου επλήγησαν 42.570 στρέμματα, τα οποία ανήκουν σε προστατευόμενη περιοχή του δικτύου «NATURA 2000».
Για την ευρύτερη περιοχή, μάλιστα, οι καμένες εκτάσεις για το χρονικό διάστημα 1995-2021 υπολογίζονται σε 66.500 στρέμματα, εκ των οποίων τα 49.000 στρέμματα ανήκουν σε περιοχές του δικτύου «NATURA 2000». Αλλες περιοχές που φέτος κατέγραψαν μεγάλες καμένες εκτάσεις είναι τα Βατερά Λέσβου (23 Ιουλίου, 23.740 στρέμματα), η Πεντέλη Αττικής (19 Ιουλίου, 25.040 στρέμματα) και οι Μέλαμπες Ρεθύμνου (15 Ιουλίου, 20.000 στρέμματα).
Καταγραφή από το 1984 έως το 2022
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το διάγραμμα που δίνει στη δημοσιότητα η επιχειρησιακή μονάδα «Beyond», στο οποίο καταγράφονται οι καμένες εκτάσεις ανά έτος, από το 1984 έως το 2022. Τρία είναι τα έτη που παρουσιάζουν κορύφωση: Το 2000 με 850.140 καμένα στρέμματα, η χρονιά του θλιβερού ρεκόρ, το 2007 με 1.990.040 καμένα στρέμματα και το 2021 με 1.185.400 καμένα στρέμματα.
Συνολικά οι καμένες εκτάσεις για τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο (1984-2022) αγγίζουν τα 8.943.770 στρέμματα, ενώ όσον αφορά την τελευταία δεκαπενταετία (2007-2022) τα καμένα στρέμματα ανέρχονται σε 5.903.790.
Οι ερευνητές του «Beyond» σημειώνουν ότι σύμφωνα με στατιστικές αναλύσεις, παρατηρείται μια αυξητική τάση μέσου μεγέθους των ετήσιων καμένων εκτάσεων που κυρίως οφείλεται στα ακραία γεγονότα της τελευταίας εικοσαετίας.
Αναλυτικά, για την κάθε χρονιά που παρουσιάζει κορύφωση στο διάγραμμα, στις καμένες εκτάσεις του 2000 συμπεριλαμβάνονται τα 140.000 στρέμματα στη Σάμο (6 Ιουλίου) και τα 166.230 στρέμματα στο Ξυλόκαστρο Κορινθίας (12 Ιουλίου). Τα καμένα στρέμματα του 2007 περιλαμβάνουν τα 47.270 στρέμματα στην Πάρνηθα (28/7), τα 744.940 στρέμματα στον Νομό Ηλείας και την ευρύτερη περιοχή της Πελοποννήσου και τα 579.640 στρέμματα στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας.
Οσον αφορά τη δεύτερη χρονιά-ρεκόρ σε καμένες εκτάσεις, το 2021, εκεί συγκαταλέγονται τα 460.000 στρέμματα στην Εύβοια (3/8), τα 171.910 στρέμματα (4/8) στην Αρχαία Ολυμπία, τα 97.7740 στρέμματα (16/8) στα Βίλια και τα 61.700 στρέμματα (3/8 και 5/8) στη Βαρυμπόμπη Αττικής.
Σε 3 περιφέρειες το 50% των καμένων εκτάσεων
Οσον αφορά τις δασικές πυρκαγιές ανά περιφέρεια για τη χρονική περίοδο 1984-2021, από την επιχειρησιακή μονάδα «Beyond» σημειώνουν το εξής: «Οι δασικές πυρκαγιές στην Ελλάδα εμφανίζονται κυρίως σε μεσαία και χαμηλά γεωγραφικά πλάτη. Στην περίοδο 1984-2021 η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδος έχει πληγεί περισσότερο (1.783.770 στρέμματα), ακολουθούμενη από τις περιφέρειες Πελοποννήσου (1.711.780 στρέμματα) και Αττικής (1.080.720).
Κυρίως έχει πληγεί το νοτιοδυτικό κομμάτι της χώρας. Μέχρι το 2020 την πρώτη θέση κατείχε η Περιφέρεια Πελοποννήσου. Μετά την καταστροφική πυρκαγιά της Εύβοιας, το 2021, η κατάταξη άλλαξε και η Στερεά Ελλάδα ανεδείχθη ως η πιο πυρόπληκτη περιφέρεια. Στο σχετικό διάγραμμα φαίνεται η ποσοστιαία συμβολή κάθε περιφέρειας στη συνολική καμένη έκταση. Αξίζει να σημειωθεί ότι στις τρεις προαναφερθείσες περιφέρειες αντιστοιχεί το 50% της καμένης έκτασης όλης της χώρας».
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τις χρονιές που καταγράφεται η κορύφωση στα καμένα στρέμματα υπάρχει ταυτόχρονη αναφορά και για υψηλό θερμικό φορτίο: «Μελετήθηκαν οι συνολικές ετήσιες καμένες εκτάσεις σε σχέση με τις ετήσιες μέγιστες τιμές θερμοκρασίας για τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο, Αύγουστο. Φαίνεται στο σχετικό διάγραμμα πως η έκταση των πυρκαγιών ακολουθεί σε μεγάλο βαθμό την παράμετρο της θερμοκρασίας κατά τη χρονική περίοδο ανάλυσης. Το 2007, όταν σημειώθηκε η μεγαλύτερη τιμή καμένης έκτασης κατά την περίοδο μελέτης, καταγράφεται και σημαντική άνοδος της θερμοκρασίας».
Αναφορά στα στοιχεία δεκαπενταετίας έκανε και ο Πρωθυπουργός από το βήμα της ΔΕΘ στις 10 Σεπτεμβρίου. «Ναι, είχαμε απώλειες, ευτυχώς ποτέ ανθρώπινες. Ναι, είχαμε παράπονα. Αλλά, τελικά φέτος καταφέραμε να έχουμε 220.000 λιγότερα καμένα στρέμματα από τον μέσο όρο της τελευταίας 15ετίας» σημείωσε χαρακτηριστικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ευχαριστώντας ξεχωριστά τον καθένα που συνέβαλε σε αυτή τη διαχείριση.
Μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο εκπρόσωπος Τύπου του Πυροσβεστικού Σώματος, επιπυραγός Ιωάννης Αρτοποιός, αναφέρει σχετικά με τη φετινή αντιπυρική περίοδο: «Το εικοσαήμερο 10-30 Ιουλίου φέτος ήταν δύσκολο, με πολύ επικίνδυνες πυρκαγιές (Πεντέλη, Θάσος, Ηλεία). Προσπαθήσαμε με όλες μας τις δυνάμεις να ανταποκριθούμε, και στις περισσότερες περιπτώσεις το κατορθώσαμε. Σίγουρα υπήρχε καλύτερος συντονισμός φέτος με τους εμπλεκόμενους φορείς, ενώ είχαμε και περισσότερα εναέρια μέσα. Ακόμα, βέβαια, η αντιπυρική περίοδος δεν έχει λήξει, γι’ αυτό εμείς θα κάνουμε τον τελικό απολογισμό στις 31 Οκτωβρίου. Εκεί θα δούμε το «ταμείο». Εως τότε θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε νυχθημερόν για να πετύχουμε τον τριπλό στόχο μας, που είναι η διασφάλιση της ακεραιότητας του δασικού πλούτου με όσο το δυνατόν λιγότερες καμένες εκτάσεις, η διασφάλιση των περιουσιών των πολιτών και πάνω από όλα οι ανθρώπινες ζωές».