Οι Ηνωμένες Πολιτείες, σε συντονισμό με Ευρωπαίους συμμάχους τους, έχουν καταρτίσει σχέδιο εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία, το οποίο προβλέπει δραστική ενίσχυση των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, ανάπτυξη ευρωπαϊκών στρατευμάτων στη χώρα και ενεργή χρήση αμερικανικών δυνατοτήτων πληροφοριών.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, που επικαλείται αξιωματούχους με γνώση των προσχεδίων, Αμερικανοί και Ευρωπαίοι διπλωμάτες κατέληξαν σε γενικές γραμμές σε δύο βασικά έγγραφα που περιγράφουν το πλαίσιο μελλοντικών εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία. Οι συζητήσεις πραγματοποιήθηκαν στο Βερολίνο, στο πλαίσιο διήμερων διαβουλεύσεων με την ουκρανική ηγεσία.
Τα δύο έγγραφα προορίζονται να αποτελέσουν τη βάση μιας ευρύτερης συμφωνίας που θα στοχεύει σε κατάπαυση του πυρός και στον τερματισμό του πολέμου. Παράλληλα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, περιλαμβάνουν πρόνοιες που αποσκοπούν στο να πειστεί το Κίεβο να αποδεχθεί την παραχώρηση ορισμένων εδαφών στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας και να εγκαταλείψει την προοπτική επίσημης ένταξης στο ΝΑΤΟ.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι New York Times, μια πλήρης κατάπαυση του πυρός παραμένει προς το παρόν ανέφικτη, καθώς η Ρωσία δεν συμμετέχει στις συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις και δεν έχει επιδείξει διάθεση για συμβιβασμό.
Η επεξεργασία των εγγράφων διήρκεσε περισσότερες από οκτώ ώρες και πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή ηγετών και ανώτερων αξιωματούχων από περίπου 12 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Σύμφωνα με Αμερικανούς και Ευρωπαίους διπλωμάτες, το πρώτο έγγραφο περιλαμβάνει γενικές αρχές ασφάλειας, οι οποίες σε επίπεδο περιεχομένου προσομοιάζουν στις εγγυήσεις του Άρθρου 5 της Συνθήκης της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.
Το δεύτερο έγγραφο είναι πιο επιχειρησιακό και περιγράφει αναλυτικά τον τρόπο με τον οποίο οι αμερικανικές και ευρωπαϊκές δυνάμεις θα συνεργάζονται με τον ουκρανικό στρατό, με στόχο την αποτροπή νέων ρωσικών προσπαθειών κατάληψης ουκρανικών εδαφών. Όπως ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος, το κείμενο είναι «πολύ συγκεκριμένο» ως προς τα μέτρα αποτροπής και την αντίδραση σε ενδεχόμενες εισβολές.
Κεντρικό στοιχείο του σχεδίου αποτελεί ο καθορισμός του μεγέθους των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας στους 800.000 στρατιωτικούς, με σύγχρονη εκπαίδευση και εξοπλισμό. Παράλληλα, τα έγγραφα προβλέπουν τη δημιουργία ευρωπαϊκής στρατιωτικής αποστολής, υπό ευρωπαϊκή ηγεσία, η οποία θα επιχειρεί στο ουκρανικό έδαφος με αποστολή την προστασία του εναέριου και θαλάσσιου χώρου της χώρας. Η αποστολή αναμένεται να εδρεύει στη δυτική Ουκρανία, μακριά από την πιθανή γραμμή κατάπαυσης του πυρός.
Η πρωτοβουλία για την ανάπτυξη ευρωπαϊκών δυνάμεων συντονίζεται από τη Γαλλία και τη Βρετανία στο πλαίσιο της λεγόμενης «Συμμαχίας των Προθύμων». Οι Ηνωμένες Πολιτείες, από την πλευρά τους, δηλώνουν έτοιμες να επιβλέπουν την εφαρμογή μιας ενδεχόμενης κατάπαυσης του πυρός, να παρακολουθούν τις κινήσεις της Ρωσίας και να εντοπίζουν πιθανές προκλήσεις.
Ένα από τα βασικά σημεία ανησυχίας για την ουκρανική πλευρά παραμένει ο φόβος επανάληψης της εμπειρίας του Μνημονίου της Βουδαπέστης του 1994, το οποίο δεν απέτρεψε τη ρωσική εισβολή. Αμερικανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι διαβεβαιώνουν ότι οι νέες εγγυήσεις ασφαλείας θα είναι νομικά δεσμευτικές και θα υποβληθούν σε διαδικασίες εθνικής κύρωσης στα εμπλεκόμενα κράτη.
Πούτιν κατά Ευρωπαίων: Με ψέματα και ανοησίες κάνουν πλύση εγκεφάλου στους πολίτες περί ρωσικής απειλής
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν απέρριψε τους ισχυρισμούς Ευρωπαίων περί επικείμενης επίθεσης της Μόσχας ως «ψέματα και ανοησίες», τονίζοντας ότι τέτοιες σκόπιμες δηλώσεις αποσκοπούν απλώς στην ενίσχυση του κλίματος αντιρωσικής υστερίας στην Ευρώπη.
Μιλώντας την Τετάρτη σε διευρυμένη συνεδρίαση του Συμβουλίου του ρωσικού υπουργείου Άμυνας, ο Πούτιν σημείωσε ότι η παγκόσμια γεωπολιτική κατάσταση παραμένει «τεταμένη» και σε ορισμένες περιοχές «απολύτως κρίσιμη».
Κατηγόρησε τις ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ ότι «προετοιμάζονται για έναν μεγάλο πόλεμο», ενισχύοντας και εκσυγχρονίζοντας τις επιθετικές τους δυνάμεις, ενώ ταυτόχρονα κάνουν «πλύση εγκεφάλου» στις κοινωνίες τους με ισχυρισμούς περί αναπόφευκτης σύγκρουσης με τη Ρωσία.
«Έχω επανειλημμένα δηλώσει ότι πρόκειται για ψέμα, ανοησίες, καθαρές ανοησίες σχετικά με κάποια φανταστική ρωσική απειλή κατά των ευρωπαϊκών χωρών. Όμως αυτό γίνεται απολύτως συνειδητά», δήλωσε ο Πούτιν, προσθέτοντας ότι οι αξιωματούχοι της ΕΕ έχουν «ξεχάσει την ευθύνη τους» και καθοδηγούνται από βραχυπρόθεσμα προσωπικά ή κοινά πολιτικά συμφέροντα.
«Η Ρωσία επιδιώκει πάντα ισότιμη συνεργασία»
Συνέχισε λέγοντας ότι σε όλη την ιστορία της, ακόμη και στις πιο δύσκολες συνθήκες, η Ρωσία προσπαθούσε πάντα να βρίσκει διπλωματικές λύσεις σε συγκρούσεις και αντιθέσεις, εφόσον υπήρχε έστω και η παραμικρή πιθανότητα. «Η ευθύνη για το ότι δεν αξιοποιήθηκαν αυτές οι ευκαιρίες βαραίνει αποκλειστικά όσους πίστεψαν ότι μπορούν να μας μιλούν με τη γλώσσα της βίας», τόνισε.
Ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε επίσης ότι η χώρα του υποστηρίζει «αμοιβαία επωφελή και ισότιμη συνεργασία» με τις ΗΠΑ, αλλά και τα ευρωπαϊκά κράτη, καθώς και τη δημιουργία ενός ενιαίου συστήματος ασφάλειας στην ευρασιατική περιοχή. Αναφέρθηκε μάλιστα ξεχωριστά στην πρόοδο που έχει σημειωθεί στις διμερείς συνομιλίες με την Ουάσινγκτον. «Δυστυχώς, αυτό δεν μπορεί να ειπωθεί για τη σημερινή ηγεσία των περισσότερων ευρωπαϊκών χωρών», ανέφερε.
Μήνυμα στους «πολεμοκάπηλους» Ευρωπαίους – Σε χρήση τα νέα όπλα της Ρωσίας
Καθώς οι Ευρωπαίοι προετοιμάζονται για πόλεμο, ο Βλαντιμίρ Πούτιν υπογράμμισε πως η Μόσχα αναγνωρίζει ότι οι ένοπλες δυνάμεις της παραμένουν ο βασικός εγγυητής της κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας, της ασφάλειας, του μέλλοντος και της στρατηγικής ισορροπίας της Ρωσίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, κατά την ομιλία του στο υπουργείο Άμυνας, έστειλε και ένα έμμεσο μήνυμα προς τους Ευρωπαίους για την ισχύ της Ρωσίας, ανακοινώνοντας πως το νέο ρωσικό υπερόπλο, το πυραυλικό σύστημα Oreshnik θα τεθεί σε επιχειρησιακή χρήση πριν από το τέλος του έτους.
Ο Ρώσος ηγέτης παρουσίασε τα στρατιωτικά επιτεύγματα της χρονιάς και περιέγραψε τους βασικούς στόχους πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής έρευνας. Ανέφερε το Oreshnik μαζί με άλλα οπλικά συστήματα που, όπως είπε, έχουν στόχο να «διασφαλίσουν τη στρατηγική ισορροπία, την ασφάλεια και τη διεθνή θέση της Ρωσίας για τις επόμενες δεκαετίες».
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο πύραυλος κρουζ απεριόριστου βεληνεκούς Burevestnik και το υποβρύχιο drone Poseidon, τα οποία κινούνται με μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες και, σύμφωνα με τον Πούτιν, έφτασαν σε σημαντικά στάδια ανάπτυξης μέσα στο έτος. «Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε πάνω σε αυτά τα συστήματα. Να τα ρυθμίζουμε και να τα βελτιώνουμε, αλλά ήδη τα διαθέτουμε», τόνισε.
Υπενθυμίζεται πως η Μόσχα είχε αποκαλύψει το πυραυλικό σύστημα Oreshnik με ένα δοκιμαστικό πλήγμα σε εργοστάσιο όπλων στην Ουκρανία τον Νοέμβριο του 2024. Ο συγκεκριμένος πύραυλος μπορεί να φέρει πολλαπλές, ανεξάρτητα κατευθυνόμενες κεφαλές με πυρηνική δυνατότητα.
Ο Πούτιν έχει προηγουμένως συγκρίνει τη συμβατική εκδοχή που χρησιμοποιήθηκε στην επίθεση στην Ουκρανία με πυρηνικό όπλο χαμηλής ισχύος, ως προς την καταστροφική του δύναμη. Η Ρωσία έχει επίσης ανακοινώσει σχέδια για την ανάπτυξη ορισμένων συστημάτων Oreshnik στη Λευκορωσία, βασικό στρατιωτικό της σύμμαχο.
Η Ρωσία, επανέλαβε ο Πούτιν, «επιδίωκε διπλωματικές λύσεις σε αντιθέσεις και συγκρούσεις όσο υπήρχε έστω και η ελάχιστη ελπίδα επιτυχίας. Όσοι έπεισαν τον εαυτό τους ότι μπορούν να μιλούν στη Ρωσία με τη γλώσσα της βίας φέρουν πλήρως την ευθύνη για αυτές τις χαμένες ευκαιρίες».