Η κλιμάκωση γύρω από το Ιράν και η μαζική μετακίνηση αμερικανικών αεροναυτικών δυνάμεων προς Ευρώπη και Μέση Ανατολή δεν μένει χωρίς αντίκτυπο στον ελληνικό επιχειρησιακό σχεδιασμό. Αντίθετα, επιβάλλει άμεση αναθεώρηση προτεραιοτήτων, διαθεσιμοτήτων και ρίσκων, σε μια συγκυρία όπου οι απαιτήσεις ετοιμότητας σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο δεν αφήνουν περιθώρια χαλαρότητας.
Η Πολεμική Αεροπορία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε διεθνείς δεσμεύσεις και καθαρά εθνικές ανάγκες, με το συμπέρασμα να είναι σαφές: η ετοιμότητα δεν μπορεί να βασίζεται σε παραδοχές δεδομένης συμμαχικής υποστήριξης.
ΗΝΙΟΧΟΣ 2026: Από πολυεθνική βιτρίνα σε εθνικό εργαλείο
Τυπικά, ο ΗΝΙΟΧΟΣ 2026 παραμένει η κορυφαία ανοιξιάτικη άσκηση της Πολεμικής Αεροπορίας, με τρεις φάσεις:
- Προετοιμασία: 2–8 Μαρτίου
- Εκτέλεση: 9–20 Μαρτίου
- Αναδίπλωση: 21–23 Μαρτίου
Στην πράξη όμως, ο διεθνής χαρακτήρας που είχε καλλιεργηθεί τα τελευταία χρόνια συρρικνώνεται. Όπως αναφέρει το OnAlert, οι ακυρώσεις ξένων συμμετοχών μετατρέπουν τον ΗΝΙΟΧΟ σε άσκηση με έντονο εθνικό αποτύπωμα, με την Ανδραβίδα και το ΑΤΑ/ΚΕΑΤ να λειτουργούν ως καθαρά ελληνικό κέντρο σχεδίασης και αξιολόγησης.
Οι απουσίες και το μήνυμα που εκπέμπουν
Η απουσία των ΗΠΑ από τον ΗΝΙΟΧΟ 2026 είναι καθοριστική. Η αμερικανική εμπλοκή λειτουργούσε διαχρονικά ως «μαγνήτης» για επιπλέον συμμετοχές και μέσα υψηλής αξίας. Η επιχειρησιακή φόρτιση λόγω Ιράν καθιστά αυτή τη φορά τη συμμετοχή αδύνατη.
Στο ίδιο πλαίσιο, λείπει και το Ισραήλ, περιορίζοντας περαιτέρω τον πολυεθνικό χαρακτήρα. Έτσι, η μόνη ισχυρή διεθνής παρουσία που ξεχωρίζει είναι η γαλλική, με Mirage 2000D και E-3F, ενώ συμμετοχές από Ρουμανία, Σλοβενία, Μαυροβούνιο, Κύπρο και Αλβανία κινούνται σε σαφώς πιο περιορισμένο πλαίσιο.
Τι κερδίζει επιχειρησιακά η Ελλάδα
Η μείωση των ξένων σημαιών δεν ισοδυναμεί αυτόματα με υποβάθμιση. Αντιθέτως, ένας πιο εθνικός ΗΝΙΟΧΟΣ προσφέρει κρίσιμα πλεονεκτήματα:
- Ρεαλιστικά εθνικά σενάρια χωρίς περιορισμούς διαλειτουργικότητας και αποκάλυψης τακτικών.
- Καλύτερη αξιοποίηση ωρών πτήσης και διαθεσιμοτήτων, με έμφαση στα ελληνικά πληρώματα.
- Καθαρό μήνυμα αποτροπής, προσαρμοσμένο στις πραγματικές ανάγκες του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.
Σε μια εύφλεκτη γεωπολιτικά περίοδο, αυτό έχει μεγαλύτερη αξία από μια άσκηση «βιτρίνας».
Η γαλλική παρουσία ως πολλαπλασιαστής ισχύος
Η συμμετοχή της Γαλλίας διατηρεί ιδιαίτερη επιχειρησιακή βαρύτητα. Το E-3F προσφέρει δυνατότητες διοίκησης και ελέγχου που σπανίζουν στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα, επιτρέποντας σύνθετα σενάρια μεγάλης κλίμακας.
Για την Ελλάδα, που επενδύει στη δικτυοκεντρική αντίληψη και στη συνεργασία πολλαπλών τύπων μαχητικών, αυτή η εμπειρία έχει άμεσο και πρακτικό όφελος.
Red Flag 2026: Ρεαλιστική αναβολή
Η Red Flag στο Nellis αποτελεί κορυφαίο περιβάλλον δοκιμής υψηλής απειλής. Η μη συμμετοχή της Πολεμικής Αεροπορίας το 2026 δεν είναι αποτέλεσμα υποχώρησης, αλλά επιχειρησιακής πραγματικότητας.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι ο εναέριος ανεφοδιασμός στον Ατλαντικό. Με τα αμερικανικά ιπτάμενα τάνκερ δεσμευμένα σε πραγματικές επιχειρήσεις που σχετίζονται με τη Μέση Ανατολή, η υποστήριξη υπερπόντιας ανάπτυξης συμμαχικών μαχητικών γίνεται εξαιρετικά δύσκολη.
Το στρατηγικό κενό των ιπτάμενων τάνκερ
Οι εξελίξεις αναδεικνύουν με τον πιο καθαρό τρόπο ότι τα ιπτάμενα τάνκερ δεν είναι «πολυτέλεια», αλλά στρατηγικός πολλαπλασιαστής ισχύος. Ένα εθνικό capability εναέριου ανεφοδιασμού:
- αυξάνει την ακτίνα δράσης και τον χρόνο παραμονής των μαχητικών
- μειώνει την εξάρτηση από συμμάχους σε περιόδους κρίσης
- δίνει βάθος στην αποτροπή, ειδικά στην Ανατολική Μεσόγειο
Δεν προσφέρει απλώς καύσιμο, αλλά χρόνο, επιλογές και πρωτοβουλία.
Προσαρμογή με επιχειρησιακή λογική
Ο ΗΝΙΟΧΟΣ 2026 επιστρέφει σε έναν πιο εθνικό πυρήνα, χωρίς αυτό να αποτελεί μειονέκτημα. Αντίθετα, μπορεί να εξελιχθεί σε ουσιαστικό εργαλείο δοκιμής ελληνικών σχεδίων, με αυστηρή αξιολόγηση και ρεαλιστικά σενάρια.
Παράλληλα, η αναβολή της Red Flag υπενθυμίζει ότι σε περιόδους πραγματικών επιχειρήσεων, οι ασκήσεις προσαρμόζονται στη διαθεσιμότητα κρίσιμων μέσων.
Η Πολεμική Αεροπορία δείχνει ότι σχεδιάζει με βάση επιχειρησιακή λογική και όχι εντυπώσεις. Και στη σημερινή συγκυρία, αυτό είναι το ισχυρότερο μήνυμα αποτροπής που μπορεί να εκπέμψει.