Οι πρώτες αντιδράσεις των αγροτών: «Ψίχουλα» τα μέτρα της κυβέρνησης – Οι τελικές αποφάσεις το απόγευμα για 48ωρο «μπλακ άουτ»

Δυσαρεστημένοι εμφανίζονται οι αγρότες από τα μπλόκα, με το νέο πακέτο μέτρων στήριξης στον πρωτογενή τομέα, που εξήγγειλε σήμερα η κυβέρνηση. Στα Πράσινα Φανάρια  οι αγρότες απαντούν με την λέξη «ψίχουλα». Οι αγρότες παρακολούθησαν σε ζωντανή σύνδεση τις ανακοινώσεις από την καλύβα του μπλόκου, ενώ το απόγευμα αναμένεται να συνεδριάσουν για να ανακοινώσουν τις επόμενες κινήσεις τους. Το εάν θα προχωρήσουν στο πανελλαδικό 48ωρο «μπλακ άουτ» από αύριο, θα αποφασιστεί συλλογικά μέσω της Πανελλήνιας Επιτροπής Μπλόκων.

Ο αγροτοσυνδικαλιστής των Μαλγάρων, Γιώργος Μπότας σε δηλώσεις του εξέφρασε την απογοήτευσή του, για τις εξαγγελίες, ενώ όπως είπε οι αγρότες δεν αποχωρήσουν εύκολα από τα μπλόκα τους. «Αυτό που αποκομίζω από τους συναδέλφους είναι αποτυχημένες πληρωμές , προγράμματα που μένουν στη μέση, προγράμματα που υλοποιήσαμε και εξαπατηθήκαμε, καθώς επενδύσαμε πάνω σε ένα προϊόν και αντί να μας το στηρίξουν συνεχίζουν και κάνουν συμφωνίες με τρίτες χώρες, εισάγοντας προϊόντα αμφιβόλου ποιότητας. Περίμενα να σταθεί στο ύψος της αυτή τη φορά η κυβέρνηση, εξαγγέλλοντας μέτρα για το μέλλον της γεωργίας , αντ’ αυτού μας είπαν μέσα από μισόλογα ότι δεν σας θέλουμε. Η συμφωνία Mercosur θα είναι ταφόπλακα για μας, το μέλλον κρίνεται πολύ ζοφερό. Δεν ξέρω με ποιον τρόπο θα απαντήσουν οι αγρότες, σίγουρα δεν θα φύγουν από το δρόμο έτσι εύκολα. Η συμφωνία της Mercosur είναι μονόπλευρη , η Ελλάδα δεν θα έχει κανένα συμφέρον από αυτό. Θα μπορούσαμε να στηριχτούμε για να παράγουμε περισσότερα. Η τεχνογνωσία υπάρχει, η στήριξη όμως είναι μηδαμινή., αντίθετα δεχόμαστε τρικλοποδιές. Η σημερινή αναγγελία ήταν σκέτη απογοήτευση», ανέφερε μεταξύ άλλων.

Ανεστίδης: «Θα απαντήσουμε ως πανελλαδικό όργανο»

Ο επικεφαλής του μπλόκου των Μαλγάρων και μέλος της Πανελλήνιας Επιτροπής Μπλόκων Κώστας Ανεστίδης δήλωσε: «Στις 6 η ώρα θα κάνουμε σύσκεψη όπως όλα τα μπλόκα, θα συγκεντρώσουμε τις απόψεις όλων των αγροτών και θα απαντήσουμε ως πανελλαδικό όργανο. Αυτό που φάνηκε σήμερα από την κυβέρνηση είναι ότι είναι μια καπιταλίστρια. Πάλι κουκούλωσαν το θέμα της Μερκοσούρ. Τα προϊόντα απο τη Ν. Αμερική μπορούμε να τα παράξουμε κι εμείς, με φθηνά φυτοφάρμακα. Λένε ότι θα κάνουν ασφαλιστικές δικλείδες, μέχρι τώρα, δεν είχαν; Κι όμως τα ελληνοποιούσανε. Τώρα θα ενεργοποιήσουν κάποιες υπηρεσίες. Και τα 45.000 εκατ. που λέει η κα Φον ντερ Λάιεν, για τη ζημιά που θα πάθουμε εμείς οι αγρότες, είναι για τα επόμενα 2 χρόνια που θα κρατάει το 25% από τις επιδοτήσεις».

Σέφης: «Μιλάνε χωρίς να λένε σχεδόν τίποτα»

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Μαλγάρων Κώστας Σέφης υπογράμμισε ότι «δυστυχώς για μια ακόμη φορά ακούσαμε τους κυβερνητικούς εκπροσώπους να μιλάνε αλλά να μη λένε σχεδόν τίποτα. Δεν μας απάντησαν σε πολλά θέματα που έχουμε, θα κάνουμε συνελεύσεις κατά τόπους και θα συνεννοηθούμε με τους συναδέλφους σε όλη τη χώρα, μήπως πάμε και τους το πούμε από κοντά και καταλάβουν πραγματικά τι είναι αυτό που έβγαλε χιλιάδες κόσμο στους δρόμους».

Αναλυτικά τα μέτρα της κυβέρνησης

1. Αγροτικό ρεύμα: Παράταση και χαμηλότερη τιμή στην ΕΕ

Κεντρικό άξονα του πακέτου αποτελεί το κόστος ενέργειας. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι, μέσω της ΔΕΗ, το τιμολόγιο ΓΑΙΑ με σταθερή τιμή επεκτείνεται από την 1η Απριλίου 2026 και για δύο ακόμη έτη.

Για τους αγρότες χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές, η τιμή του αγροτικού ρεύματος μειώνεται στα 8,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα, που –όπως υπογράμμισε ο υπουργός Κώστας Τσιάρας– αποτελεί τη χαμηλότερη δυνατή τιμή εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, η Ελλάδα παραμένει η μοναδική χώρα που εφαρμόζει σύστημα εγγυημένων τιμών στο αγροτικό ρεύμα, χωρίς να δημιουργούνται στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό.

Στο ΓΑΙΑ αποκτούν πλέον δικαίωμα ένταξης όλοι οι νέοι αγρότες, ενώ σχεδόν το σύνολο των υφιστάμενων παραγωγών έχει ήδη ενταχθεί.

1. Επιστροφή ΕΦΚ πετρελαίου απευθείας στην αντλία

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο κόστος καυσίμων. Ο υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς παρουσίασε το νέο σύστημα επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης αγροτικού πετρελαίου στην αντλία.

Κάθε αγρότης θα κατεβάζει στο κινητό του ειδική εφαρμογή που θα δημιουργηθεί μέσω του myDATA app, η οποία θα παράγει έναν μοναδικό QR Code. Ο κωδικός θα δίνεται στο πρατήριο, ενώ μέσω διαλειτουργικότητας με την ΑΑΔΕ θα ελέγχεται σε πραγματικό χρόνο:

1. ότι ο πελάτης είναι δικαιούχος αγρότης,
2. ότι το καύσιμο είναι diesel κίνησης,
3. και ότι υπάρχει διαθέσιμο υπόλοιπο έκπτωσης.

Η έκπτωση θα εφαρμόζεται άμεσα κατά την έκδοση του τιμολογίου, στο οποίο θα ενσωματώνεται και ο QR Code. Για τους πρατηριούχους προβλέπεται ειδική, ταχεία διαδικασία συμψηφισμού και επιστροφής του ΕΦΚ.

1. Αναδιανομή αδιάθετων κοινοτικών πόρων – 160 εκατ. ευρώ στους παραγωγούς

Σημαντικό σκέλος των μέτρων αφορά την αξιοποίηση αδιάθετων πόρων της βασικής ενίσχυσης. Περίπου 160 εκατ. ευρώ, που εκτιμάται ότι θα περισσέψουν, δεν θα επιστραφούν στις Βρυξέλλες αλλά θα διανεμηθούν στους Έλληνες αγρότες και κτηνοτρόφους.

Αναλυτικά:

1. 80 εκατ. ευρώ κατευθύνονται σε βαμβακοπαραγωγούς και σιτοπαραγωγούς μέσω οικολογικών σχημάτων, ώστε να καλυφθεί πλήρως η ζήτηση. Παράλληλα εξετάζεται η ένταξη και των παραγωγών μηδικής, που επλήγησαν από τα μέτρα βιοασφάλειας λόγω ευλογιάς.
2. Τα υπόλοιπα 80 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στους κτηνοτρόφους, με 40 εκατ. ευρώ ως επιπρόσθετη βασική ενίσχυση και 40 εκατ. ευρώ μέσω οικολογικών σχημάτων.
3. Οι πληρωμές των οικολογικών σχημάτων προγραμματίζονται για το δεύτερο τρίμηνο, μετά την ολοκλήρωση των διοικητικών και επιτόπιων ελέγχων.

Αλλαγές στον ΕΛΓΑ: Πλήρης αποζημίωση χωρίς αύξηση εισφορών

Ουσιαστικές είναι και οι αλλαγές στον κανονισμό του ΕΛΓΑ. Η αποζημίωση για ασφαλισμένες ζημιές αυξάνεται στο 100% της ασφαλιζόμενης αξίας, από 80% που ισχύει σήμερα, χωρίς καμία αύξηση της ασφαλιστικής εισφοράς.

Παράλληλα: 

1. εισάγεται νέο σύστημα παρακράτησης της εισφοράς από τη βασική ενίσχυση σε δύο στάδια από τα τέλη του 2026, ώστε να διασφαλίζεται καθολική ασφάλιση γεωργών, κτηνοτρόφων και αλιέων,
2. αυξάνεται το ανώτατο όριο αποζημίωσης στις 200.000 ευρώ από 70.000 ευρώ,
3. και ανοίγει διάλογος με τους φορείς του αγροτικού χώρου για περαιτέρω αλλαγές σε δεύτερη φάση.

Επενδύσεις άνω των 3 δισ. ευρώ στον πρωτογενή τομέα

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η συνολική επενδυτική κινητοποίηση στον πρωτογενή τομέα θα ξεπεράσει τα 3 δισ. ευρώ, συνυπολογίζοντας ιδιωτικά κεφάλαια και μόχλευση.

Σε εξέλιξη βρίσκονται ή ολοκληρώνονται:

1. προσκλήσεις για κατασκευή και εκσυγχρονισμό θερμοκηπίων,
2. Σχέδια Βελτίωσης για γεωργικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις,
3. το πρόγραμμα Νέων Γεωργών με καταβολή της πρώτης και δεύτερης δόσης,
4. δράσεις για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στις αρόσιμες καλλιέργειες.

Παράλληλα, ενισχύονται επενδύσεις στη μεταποίηση, στη σύσταση συλλογικών σχημάτων, στην καινοτομία μέσω επιχειρησιακών ομάδων, στα τοπικά προγράμματα LEADER, καθώς και στην εκπαίδευση και κατάρτιση των αγροτών.

Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας: Νέα χρηματοδοτικά εργαλεία

Σε εφαρμογή τίθεται και το Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, μετά τη συμφωνία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα.

Η αρχική δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 160 εκατ. ευρώ, υπερδιπλάσια του αρχικού σχεδιασμού, ενώ με τη μόχλευση η συνολική χρηματοδοτική δυνατότητα αναμένεται να ξεπεράσει τα 350 εκατ. ευρώ.

Τα εργαλεία περιλαμβάνουν:

1. εγγυήσεις για επενδυτικά δάνεια με ευνοϊκούς όρους,
2. μικρά δάνεια με άτοκη συμμετοχή και επιδότηση επιτοκίου,
3. ειδικό καινοτόμο εργαλείο για νέους γεωργούς που συνδυάζει δάνειο, μη επιστρεπτέα ενίσχυση και τεχνική υποστήριξη.
4. Εθνικό σύστημα ιχνηλάτησης: Barcode για όλα τα ελληνικά προϊόντα

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο νέο Εθνικό Σύστημα Ιχνηλάτησης για τα ελληνικά προϊόντα, που παρουσίασε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου.

Το σύστημα εισάγει μοναδικό barcode για κάθε ελληνικό προϊόν, το οποίο θα το ακολουθεί σε όλη τη διαδρομή του «από το χωράφι στο ράφι». Στόχος είναι να αποτυπώνεται με σαφήνεια η πραγματική προέλευση των προϊόντων, να καταπολεμηθούν οι ελληνοποιήσεις και να γνωρίζουν οι καταναλωτές πόσα προϊόντα στα ράφια είναι πράγματι ελληνικά και πόσα εισαγόμενα.

Με το νέο πλαίσιο, η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδυάσει τη μείωση του κόστους, τη χρηματοδοτική στήριξη, τη διαφάνεια στην αγορά και την ψηφιακή αναβάθμιση του πρωτογενούς τομέα, θέτοντας τις βάσεις για ένα πιο ανθεκτικό και ανταγωνιστικό αγροτικό μοντέλο.