Η πτώση του Τούρκου «ιππότη»
Στην Άγκυρα, ένας άνθρωπος ξύπνησε ξαφνικά το πρωί και ανακάλυψε ότι δεν είναι τόσο ισχυρός όσο νόμιζε.
Το έτος 2025 στη Μέση Ανατολή περιστράφηκε γύρω από το ερώτημα αν η Τουρκία γινόταν σταδιακά στρατηγικός εταίρος των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως το Ισραήλ.
Ο Τραμπ επένδυσε στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν όπως επένδυσε στον Νετανιάχου, τον ενέπλεξε σε πολιτικές δραστηριότητες στη Γάζα, επέπληξε ημί-δημόσια τον Ισραηλινό πρωθυπουργό μπροστά στις κάμερες («Ο Ερντογάν είναι φίλος μου, ο Μπίμπι το καταλαβαίνει αυτό») και ανακοίνωσε μάλιστα ότι θα του πουλήσει F-35, ακριβώς όπως στο Ισραήλ.
Ωστόσο, άλλα F-35 πρωταγωνιστούν τώρα στους ουρανούς της Μέσης Ανατολής.
Ο ηγέτης της Τουρκίας πίστευε ότι ο Τραμπ τον συμβουλευόταν σε κάθε βήμα, κι όμως ένας αξιοσημείωτος περιφερειακός πόλεμος οργανώθηκε χωρίς ο ίδιος να είναι ενήμερος.
Ο άνθρωπος που προΐσταται αυτού που θεωρείται ο πιο τρομακτικός στρατός στη Μέση Ανατολή ανακάλυψε -μαζί με όλο τον κόσμο- τις δυνατότητες και την ισχύ της Ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας και των υπηρεσιών πληροφοριών, καθώς και το βάθος της συνεργασίας με τον αμερικανικό στρατό. Είδε και έμεινε έκπληκτος.
Η απόγνωση των Τούρκων είναι τεράστια. Το καλύτερο σενάριο γι’ αυτούς ήταν και παραμένει ένα αδύναμο Ιράν, το οποίο, από τη μία πλευρά, συνεχίζει να τους πουλάει φυσικό αέριο σε εξευτελιστικές τιμές, από την άλλη συγκρατεί τις κουρδικές επεκτατικές φιλοδοξίες και, κατά τρίτον, δεν μπορεί να λειτουργήσει ως ανταγωνιστής για τον περιφερειακό έλεγχο ή, ο μη γένοιτο, να συνεργαστεί με το Ισραήλ.
Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ανησυχούν σφόδρα για το ανανεωμένο ειδύλλιο μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και των Κούρδων, τους οποίους απεχθάνονται, σε βαθμό που κυκλοφορούν φαντασιώσεις για κατάκτηση τμημάτων του Ιράν (φανταστείτε το Ισραήλ να ξυπνά ένα πρωί και να ανακαλύπτει ότι ο Τραμπ βρίσκεται σε απευθείας συνομιλίες με την ηγεσία της Χαμάς ώστε να εισβάλουν στην Αίγυπτο με αμερικανικά όπλα).
Ευτυχώς γι’ αυτόν, οι Κούρδοι παραμένουν καχύποπτοι απέναντι στις ΗΠΑ από τότε που εγκαταλείφθηκαν -αν και πρόσφατα αυτό συνέβη προς όφελος του συριακού καθεστώτος.
Τώρα, καθώς ο Ερντογάν παρακολουθεί τις ειδήσεις, έρχεται αντιμέτωπος και με τις υψηλότερες τιμές ενέργειας, ενώ ο πληθωρισμός στην Τουρκία καλπάζει και τα επιτόκια είναι εξοντωτικά.
Η τουρκική απάντηση, ασυνήθιστα, είναι οι ύμνοι για την ειρήνη. Ο Τούρκος δικτάτορας, που έπεισε τον εαυτό του και τον λαό του ότι το Ισραήλ επρόκειτο να επιτεθεί στην Άγκυρα λόγω μιας βιβλικής φαντασίωσης, συνεχίζει να παραβλέπει τις ιρανικές εκτοξεύσεις στο έδαφός του, φανταζόμενος ότι είναι βροχή.
Προσπαθεί να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις, μέχρι στιγμής ματαίως.
Αυτή την εβδομάδα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ζήτησαν να χρησιμοποιήσουν τη βάση τους στην ανατολική Τουρκία για τον πόλεμο -ένας «τραμπικός» τρόπος για να ελεγχθεί ποιος είναι μαζί μας και ποιος εναντίον μας. Ο Ερντογάν παραλίγο να καταπιεί τη γλώσσα του.
Η αποτυχία του Σινουάρ
Ο «Άξονας του Κακού» μοιραζόταν πάντα έναν στόχο για διαφορετικούς λόγους. Ο στόχος ήταν απλός: η εξάλειψη του Κράτους του Ισραήλ.
Για το Ιράν και τους πληρεξουσίους του, η ύπαρξη του Ισραήλ ήταν ένα αγκάθι στο μεγάλο τους όραμα να ηγηθούν του μουσουλμανικού κόσμου.
Το δημοκρατικό δυτικό κράτος ανάμεσα στην Ιορδανία και την Αίγυπτο απλώς δεν ταίριαζε.
Ποιος χρειάζεται, άλλωστε, ένα πρότυπο ελεύθερων εκλογών, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δικαιωμάτων των γυναικών;
Για τη Χαμάς, την Ισλαμική Τζιχάντ και την Παλαιστινιακή Αρχή, ο λόγος για την εξάλειψη του Ισραήλ ήταν διαφορετικός.
Πίστευαν, και εξακολουθούν να πιστεύουν, ότι αυτή η γη τους ανήκει και ότι η ύπαρξη του Ισραήλ εμποδίζει φυσικά την ίδρυση ενός παλαιστινιακού κράτους «από το ποτάμι μέχρι τη θάλασσα».
Για πολύ καιρό δεν υπήρχε σύγκρουση μεταξύ αυτών των κινήτρων, επειδή ο στόχος ήταν πανομοιότυπος.
Μόνο που η 7η Οκτωβρίου άλλαξε τα πάντα. Ο Γιαχία Σινουάρ, όπως αποκαλύφθηκε επανειλημμένα, είδε το όνειρό του για την ίδρυση ενός παλαιστινιακού κράτους στη θέση του Ισραήλ να σβήνει.
Η ειρηνευτική συμφωνία που παραλίγο να υπογραφεί με τους Σαουδάραβες ήταν γι’ αυτόν το τελευταίο καρφί στο φέρετρο και τη φοβόταν βαθιά.
Αν το ισχυρότερο κράτος του σουνιτικού κόσμου εξομάλυνε τις σχέσεις του με το Ισραήλ, ποιος θα θυμόταν εκείνον και τον δολοφονικό του αγώνα;
Προσπάθησε να προσελκύσει τα κράτη του Άξονα στο πλευρό του -και μοιράστηκε τα σχέδιά του με τους Ιρανούς και τη Χεζμπολάχ- αλλά, σε αντίθεση με εκείνον, αυτοί δεν βιάζονταν.
Οι Ιρανοί ποτέ δεν νοιάστηκαν για τους Παλαιστίνιους -ήταν το εργαλείο μέσω του οποίου προσπαθούσαν να αφανίσουν το Ισραήλ.
Δεν τους ένοιαζε αν, στην πορεία, σκοτωνόταν και ο τελευταίος Παλαιστίνιος (ως γνωστόν, οι μουσουλμάνοι δεν έχουν ανοσία στη ραδιενέργεια).
Συμφώνησαν με τον Σινουάρ, συντόνισαν μάλιστα σχέδια μαζί του, αλλά του ζήτησαν να περιμένει λίγο ακόμα -μόλις θα είχαν την πυρηνική βόμβα, είπαν, ο πόλεμος θα φαινόταν εντελώς διαφορετικός.
Εξάλλου, το ερώτημα που όλοι έθεσαν στον εαυτό τους μετά την 7η Οκτωβρίου είναι τι σκεφτόταν ο Σινουάρ ένα λεπτό πριν στείλει τη δύναμη Νούκμπα στο δολοφονικό της κρεσέντο στο Ισραήλ. Δεν γνώριζε ότι η απάντηση θα ήταν ισχυρή;
Μετά τις επιχειρήσεις «Ανατέλλων» και «Βρυχώμενος Λέων», η απάντηση είναι σαφής.
Ο Σινουάρ ποτέ δεν πίστεψε ότι θα μπορούσε να νικήσει το Κράτος του Ισραήλ.
Το μόνο που ήθελε ήταν να επαναφέρει το παλαιστινιακό κράτος στο τραπέζι των συζητήσεων.
Δεκάδες χιλιάδες νεκροί Παλαιστίνιοι άξιζαν το τίμημα για το σχέδιό του.
Γνώριζε ότι η απάντηση θα ήταν σφοδρή και ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα θα εξαντλούσε όλη τη διεθνή πίστωση του Ισραήλ. Τότε οι Παλαιστίνιοι θα γίνονταν και πάλι τα κλασικά θύματα.
Σε αντίθεση με τον Χασάν Νασράλα, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι αν ήξερε ποια θα ήταν η αντίδραση του Ισραήλ στην απαγωγή του 2006, δεν θα είχε πάει σε πόλεμο, ο Σινουάρ ήταν έτοιμος να θυσιάσει όλους τους πολίτες της Γάζας και όλες τις υποδομές της προκειμένου να προκαλέσει τη διπλωματική απομόνωση του Ισραήλ και ένα κύμα υποστήριξης για την ίδρυση ενός παλαιστινιακού κράτους στο οποίο ήλπιζε ότι θα μπορούσε να είναι ο ηγέτης. Ούτε αυτός νοιαζόταν ιδιαίτερα για το Ιράν.
Το σχέδιό του σχεδόν πέτυχε. Μέχρι πριν από λίγους μήνες, ο κόσμος κραύγαζε για ένα παλαιστινιακό κράτος. Μόνο που υπήρχαν πράγματα που ο Σινουάρ δεν προέβλεψε.
Δεν προέβλεψε, για παράδειγμα, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εξέλεγαν έναν πρόεδρο που είναι ό,τι πιο μακρινό από την πολιτική ορθότητα.
Ο Τραμπ είναι αυτό που στη διεθνή ορολογία ονομάζεται «troll», κάποιος που αποσταθεροποιεί το σύστημα και το προκαλεί από απρόβλεπτες κατευθύνσεις.
Επίσης, δεν εκτίμησε σωστά την αντίδραση του ισραηλινού εσωτερικού μετώπου, από τη δική του σκοπιά, η κατακερματισμένη ισραηλινή κοινωνία δεν θα άντεχε τις αναμενόμενες απώλειες στη Γάζα.
Δεν έζησε αρκετά για να δει την προθυμία του Ισραήλ να απορροφήσει τις απώλειες προκειμένου να φτάσει μέχρι το τέλος αυτή τη φορά.
Και ο Σινουάρ δεν προέβλεψε επίσης την ιρανική αντίδραση, προτίμησαν να περιμένουν μια μετατόπιση της παγκόσμιας ισορροπίας δυνάμεων με την παραγωγή της βόμβας και άφησαν τη Χαμάς σχεδόν μόνη της.
Και το σημαντικότερο όλων: δεν πίστεψε ότι το Ισραήλ θα ασπαζόταν ξανά την επιθετικότητα και θα κήρυττε τον πόλεμο εναντίον των εχθρών του, ότι θα έπληττε τη Χεζμπολάχ με χτυπήματα που ο κόσμος δεν θα μπορούσε να φανταστεί με τη μορφή των βομβητών, των ασυρμάτων και της εξόντωσης ανώτερων στελεχών· ότι θα εξαπέλυε μια προληπτική επίθεση εναντίον των Ιρανών και θα παρέδιδε την Τεχεράνη στις φλόγες· και ότι θα στρατολογούσε στο πλευρό του την ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη στον κόσμο.