*του Κώστα Σαρικά
Η αντίστροφη μέτρηση για την επιχειρησιακή ένταξη των κατευθυνόμενων πυραύλων SPIKE στο Πολεμικό Ναυτικό έχει ξεκινήσει. Ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα ενίσχυσης της μαχητικής ισχύος των Μονάδων του Στόλου περνά πλέον από τη φάση της σχεδίασης στην πράξη, καθώς οι εργασίες εγκατάστασης των εκτοξευτών τόσο στις κανονιοφόρους κλάσης «ΜΑΧΗΤΗΣ» όσο και στα σκάφη Ειδικών Επιχειρήσεων Mark V προχωρούν με γοργούς ρυθμούς.
Στα δύο πρώτα Mark V έχουν ήδη ολοκληρωθεί οι εργασίες τοποθέτησης των εκτοξευτών SPIKE ER2, ενώ αμέσως μετά ακολουθούν τα επόμενα δύο σκάφη. Αντίστοιχα προχωρά και το πρόγραμμα στις τέσσερις κανονιοφόρους του Πολεμικού Ναυτικού, με τις «ΜΑΧΗΤΗΣ» και «ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ» να έχουν ήδη εμφανιστεί με τους νέους εκτοξευτές στις φωτογραφίες της άσκησης «ΒΡΟΝΤΗ 1/26», επιβεβαιώνοντας ότι η διαδικασία βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο.
Στόχος του Ναυτικού Επιτελείου είναι έως τα τέλη του 2026 τόσο τα Mark V όσο και οι κανονιοφόροι να έχουν ολοκληρώσει τις δοκιμές, την εκπαίδευση πληρωμάτων, την πιστοποίηση και την επιχειρησιακή ένταξη, δημιουργώντας ένα νέο πλέγμα αποτροπής στο Αιγαίο.
Από την επιτήρηση στην κρούση ακριβείας
Η ενσωμάτωση των SPIKE αλλάζει τα δεδομένα για μικρές και μεσαίες μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού.
Μέχρι σήμερα οι κανονιοφόροι αποτελούσαν κυρίως μέσα επιτήρησης, παρουσίας και άμεσης αντίδρασης στο Ανατολικό Αιγαίο. Με την προσθήκη του SPIKE Naval MLS αποκτούν δυνατότητα προσβολής στόχων σε αποστάσεις πολλαπλάσιες από εκείνες που επέτρεπαν τα οργανικά τους όπλα.
Αντίστοιχα τα Mark V, τα οποία αποτελούν την αιχμή των ναυτικών Ειδικών Επιχειρήσεων και επιχειρούν με τη ΜΥΚ και το Τμήμα Ναυτικών Ειδικών Επιχειρήσεων της Διοίκησης Ειδικού Πολέμου, αποκτούν οργανική δυνατότητα χειρουργικής κρούσης.
Το αποτέλεσμα είναι ότι μονάδες μικρού εκτοπίσματος και υψηλής ευελιξίας μετατρέπονται σε πλατφόρμες ακριβείας με δυνατότητα εμπλοκής στόχων πέρα από τον ορίζοντα.
Σε ένα περιβάλλον όπως το Αιγαίο, με εκατοντάδες νησιά, στενά περάσματα, μικρές αποστάσεις και περιορισμένο χρόνο αντίδρασης, η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία.
Οι εργασίες στα Mark V
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαδικασία ενσωμάτωσης του SPIKE ER2 στα τέσσερα Mark V.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι εργασίες που πραγματοποιούνται από τεχνικούς του Πολεμικού Ναυτικού στη Βάση των ΣΑΠ στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά δεν περιορίστηκαν στην απλή τοποθέτηση βάσεων εκτόξευσης.
Απαιτήθηκαν εκτεταμένες παρεμβάσεις στο κατάστρωμα, ενίσχυση σημείων στήριξης, ανασχεδίαση επιμέρους τμημάτων και προσαρμογή της διαρρύθμισης των σκαφών.
Η πρόκληση ήταν ιδιαίτερα απαιτητική.
Τα Mark V έχουν σχεδιαστεί πρωτίστως για μεταφορά προσωπικού Ειδικών Επιχειρήσεων, για υψηλές ταχύτητες και για επιχειρήσεις αιφνιδιασμού. Κάθε προσθήκη βάρους ή αλλαγή στη διαμόρφωση θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις επιδόσεις τους.
Οι λύσεις που επελέγησαν όχι μόνο διατήρησαν τα χαρακτηριστικά των σκαφών, αλλά επέτρεψαν να παραμείνει η δυνατότητα μεταφοράς των δύο λέμβων για τις ομάδες κρούσης της ΜΥΚ.
Με άλλα λόγια, τα Mark V δεν χάνουν τον χαρακτήρα τους ως μέσα ταχείας διείσδυσης αλλά αποκτούν μια επιπλέον δυνατότητα που πολλαπλασιάζει την επιχειρησιακή τους αξία.
Το SPIKE ER2 ως πολλαπλασιαστής ισχύος
Ο SPIKE ER2 αποτελεί ένα από τα πλέον προηγμένα ηλεκτροοπτικά κατευθυνόμενα βλήματα της ισραηλινής Rafael.Η δυνατότητα ελέγχου του βλήματος κατά τη διάρκεια της πτήσης, η επιλογή στόχου σε πραγματικό χρόνο και η εξαιρετικά υψηλή ακρίβεια προσφέρουν στα πληρώματα δυνατότητες που μέχρι σήμερα δεν υπήρχαν σε σκάφη αυτού του μεγέθους.
Το βλήμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον στόχων επιφανείας, παράκτιων εγκαταστάσεων ή άλλων απειλών με εξαιρετική ακρίβεια.
Για τη Διοίκηση Ειδικού Πολέμου αυτό μεταφράζεται σε δυνατότητα υποστήριξης μιας αποστολής πριν από την αποβίβαση, κατά τη διάρκεια της επιχείρησης ή κατά την αποχώρηση των ομάδων.
Παράλληλα, αυξάνει σημαντικά την αυτοπροστασία των ίδιων των σκαφών.
Οι κανονιοφόροι αποκτούν νέο ρόλο
Αντίστοιχα σημαντική είναι η ενσωμάτωση του SPIKE Naval MLS στις κανονιοφόρους κλάσης «ΜΑΧΗΤΗΣ».
Οι τέσσερις κανονιοφόροι αποτελούν διαχρονικά μία από τις πλέον δραστήριες κατηγορίες πλοίων του Στόλου.
Βρίσκονται σχεδόν μόνιμα στο Ανατολικό Αιγαίο, εκτελούν αποστολές επιτήρησης, αποτροπής, συνοδείας και άμεσης αντίδρασης.
Με την εγκατάσταση των SPIKE μετατρέπονται πλέον σε κινητές πλατφόρμες κρούσης ακριβείας.
Η παρουσία τους στις περιοχές ενδιαφέροντος αποκτά νέο νόημα.
Δεν αποτελούν πλέον μόνο μέσα επιτήρησης αλλά και φορείς ισχύος πυρός με δυνατότητα προσβολής στόχων σε μεγάλες αποστάσεις.
Η σημασία του MLS
Το MLS δεν είναι ένας απλός εκτοξευτής.
Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο σύστημα το οποίο περιλαμβάνει τον φορέα των βλημάτων, τα συστήματα ελέγχου, τις μονάδες ισχύος και τις διασυνδέσεις με τα ηλεκτρονικά του πλοίου.
Το σημαντικό πλεονέκτημα του συστήματος είναι ότι προσφέρει σημαντική ισχύ πυρός με μικρό αποτύπωμα.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για πλοία περιορισμένου εκτοπίσματος, όπως οι κανονιοφόροι.
Παράλληλα δίνει τη δυνατότητα εμπλοκής στόχων πέρα από τον ορίζοντα, αξιοποιώντας πληροφορίες από άλλους αισθητήρες και πλατφόρμες.
Ο δικτυοκεντρικός πόλεμος στο Αιγαίο
Η ένταξη των SPIKE δεν μπορεί να εξεταστεί αποκομμένα από τη συνολική φιλοσοφία επιχειρήσεων του Πολεμικού Ναυτικού.
Οι νέοι πύραυλοι θα αποτελέσουν μέρος ενός ευρύτερου δικτύου αισθητήρων και μέσων κρούσης.
Στοιχεία στοχοποίησης μπορούν να προέρχονται από UAV, από παράκτιους σταθμούς επιτήρησης, από άλλα πλοία ή ακόμη και από Μονάδες Ειδικών Επιχειρήσεων.
Οι κανονιοφόροι και τα Mark V αποκτούν αξία πολύ μεγαλύτερη από το μέγεθός τους, καθώς μπορούν να συμμετέχουν σε ένα ευρύτερο πλέγμα αισθητήρων και πυρών.
Η νέα «ομπρέλα» των SPIKE
Με την ολοκλήρωση του προγράμματος το Πολεμικό Ναυτικό θα διαθέτει συνολικά οκτώ πλατφόρμες εξοπλισμένες με SPIKE.
Τέσσερις κανονιοφόρους με το σύστημα MLS και τέσσερα Mark V με SPIKE ER2.
Η κατανομή αυτή δεν είναι τυχαία. Οι κανονιοφόροι παρέχουν συνεχή παρουσία στο Ανατολικό Αιγαίο.
Τα Mark V παρέχουν ταχύτητα, ευελιξία και δυνατότητα άμεσης συγκέντρωσης ισχύος σε οποιοδήποτε σημείο απαιτηθεί.
Μαζί δημιουργούν ένα πλέγμα αποτροπής που καλύπτει διαφορετικά επιχειρησιακά σενάρια αλλά υπηρετεί τον ίδιο στόχο.
Την αύξηση του κόστους για οποιονδήποτε επιχειρήσει να αμφισβητήσει την ελληνική κυριαρχία ή να δημιουργήσει τετελεσμένα.
Η ώρα της επιχειρησιακής αξιοποίησης
Το επόμενο βήμα είναι πλέον η τακτική ωρίμανση των νέων συστημάτων.
Η εκπαίδευση πληρωμάτων, η ανάπτυξη διαδικασιών στοχοποίησης, οι δοκιμές σε πραγματικές συνθήκες και η ένταξη σε μεγάλης κλίμακας ασκήσεις θα καθορίσουν την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων των SPIKE.
Όταν οι κανονιοφόροι και τα Mark V θα έχουν ολοκληρώσει όλες τις διαδικασίες πιστοποίησης και επιχειρησιακής ένταξης, το Πολεμικό Ναυτικό θα διαθέτει μια νέα κατηγορία όπλων που μεταβάλλει ουσιαστικά τα δεδομένα στο Αιγαίο.