Ο ομότιμος καθηγητής Ηρακλείδης, ο οποίος υπηρέτησε για πολλά χρόνια στο ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών, έκανε δηλώσεις σε ανταποκριτή του AA σχετικά με την πρόσφατη αξιοσημείωτη προσέγγιση μεταξύ Ισραήλ και Ελλάδας.
Ο Ηρακλείδης, σημειώνοντας ότι κάθε κυβέρνηση που επιδιώκει θετικές λύσεις με την Τουρκία στη χώρα της κινδυνεύει να χάσει εκλογές ή να αντιμετωπίσει μεγάλους κινδύνους, συνέχισε ως εξής:
«Αυτό ισχύει και για την τωρινή κυβέρνηση (του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου) Μητσοτάκη. Μάλιστα, αυτή η κυβέρνηση έχει φτάσει στο σημείο να συμμαχήσει με τον (Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν) Νετανιάχου, ο οποίος ηγείται της πιο εθνικιστικής και σοβινιστικής κυβέρνησης που είχε το Ισραήλ από το 1948. Μιας κυβέρνησης που έχει διαπράξει γενοκτονία εναντίον των Παλαιστινίων τα τελευταία χρόνια και έχει επιβάλει καθεστώς απαρτχάιντ στους Παλαιστίνιους για δεκαετίες, μιας κυβέρνησης που περιθωριοποιείται».
Ο Ηρακλείδης δήλωσε: «Ντρέπομαι βαθιά για τη συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και Ελληνοκυπριακής Διοίκησης (ΕΚΕ) με το Ισραήλ. Αυτή η συνεργασία βασίζεται στην αρχή «ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου».»
Αναφερόμενος στις σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, ο Ηρακλείδης δήλωσε: «Σε δημοσκοπήσεις κοινής γνώμης που διεξάγονται στην Ελλάδα εδώ και χρόνια, τουλάχιστον το 80% των Ελλήνων πιστεύει ότι η Τουρκία είναι «επιθετική». Για πάνω από 30 χρόνια, λέω ακριβώς το αντίθετο. Δηλώνω ότι από την κρίση του Καρντάκ, η Τουρκία δεν έχει επιδείξει επεκτατική στάση απέναντι στην Ελλάδα ή την Κύπρο».
Επισημαίνοντας ότι οι τουρκοελληνικές σχέσεις χρειάζονται μια συνολική αλλαγή παραδείγματος από την οπτική γωνία των διεθνών σχέσεων, ο Ηρακλείδης δήλωσε: «Μέχρι το 1999, εφαρμοζόταν η θεωρία του Καρλ Σμιτ, «Ο Άλλος είναι ένας εχθρός πολύ μεγάλος για να είναι φίλος». Φιλελεύθερες, εποικοδομητικές και στοχαστικές προσεγγίσεις θα πρέπει να προστεθούν στο ήπιο ρεαλιστικό μοντέλο που εφαρμόστηκε μεταξύ 1999 και 2011, όπως και στη δεκαετία του 1930».
- ΕΝΑΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΔΟΥ 6 ΒΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΜΕΡΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΗΡΑΚΛΕΙΔΗ
Ο Ηρακλείδης δήλωσε ότι είχε δημιουργήσει έναν χάρτη πορείας έξι σταδίων με επίκεντρο την ειρήνη και την ασφάλεια για μια πραγματική προσέγγιση μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας και συνέχισε ως εξής:
«Πρώτον, θα πρέπει να ξεκινήσουμε καταδεικνύοντας πόσο μη ρεαλιστικές ήταν ορισμένες από τις αντιλήψεις της άλλης πλευράς σχετικά με συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα, τόσο του παρελθόντος όσο και του παρόντος. Για παράδειγμα, μπορούμε να εξετάσουμε τις τρεις κρίσεις στο Αιγαίο όπου οι δύο πλευρές έφτασαν στο χείλος του πολέμου (Αύγουστος 1976, Μάρτιος 1987 και Φεβρουάριος 1996) και να δείξουμε πόσο διαδεδομένες ήταν οι λανθασμένες αντιλήψεις και οι εσφαλμένες κρίσεις κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Στην πραγματικότητα, καμία πλευρά δεν σκόπευε να ξεκινήσει μια σύγκρουση. Πιθανότατα δοκίμαζαν η μία την άλλη ή προσπαθούσαν να αποκτήσουν πλεονέκτημα κλιμακώνοντας τις εντάσεις, όπως λανθασμένα αντιλαμβανόταν η άλλη πλευρά».
Δεύτερον, ο Ηρακλείδης δήλωσε ότι τα μέρη θα πρέπει να αποκαλύψουν και να συγκρίνουν τις αμφιβολίες και τους φόβους τους, επισημαίνοντας έτσι ομοιότητες και διαφορές και ενδεχομένως οδηγώντας σε ένα «ειρωνικό» συμπέρασμα σχετικά με το πόσο «απειλητική» είναι η μία πλευρά για την άλλη.
Ως τρίτη προσέγγιση, ο Ηρακλείδης δήλωσε ότι οι αμοιβαίες παρανοήσεις που προκύπτουν σε βίαιες συγκρούσεις θα πρέπει να αναλύονται λεπτομερώς, και ως τέταρτο σημείο, τόνισε τη σημασία της απεικόνισης με παραδείγματα του επιβλαβούς ρόλου ορισμένων «προκλητικών» προγραμμάτων που παρουσιάζονται στα μέσα ενημέρωσης και των δύο χωρών.
Ο Ηρακλείδης δήλωσε ότι το πέμπτο βήμα είναι να διευκρινιστεί το «δίλημμα ασφαλείας» που προκαλείται από στρατιωτικά σχέδια που αναπτύχθηκαν και από τις δύο χώρες για αμυντικούς σκοπούς, αλλά θεωρούνται ως «απειλή» από την άλλη πλευρά, και ότι το έκτο και τελευταίο βήμα είναι να αποκαλυφθεί η βλάβη που προκαλείται από την «ομαδική σκέψη» και να ληφθούν μέτρα κατά του κινδύνου της συνεχούς εστίασης στο «χειρότερο σενάριο» που μετατρέπεται σε «αυτοεκπληρούμενη προφητεία».
- ΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΚΑΛΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
Ο Ηρακλείδης κατέληξε τονίζοντας ότι τα μέρη θα μπορούσαν να ακολουθήσουν μια πιο ρεαλιστική πορεία αυξάνοντας την αξιόπιστη ανταλλαγή πληροφοριών και τις επαφές μέσω αμοιβαίας προσέγγισης.
«Ως παράδειγμα επικοινωνίας και μεγαλύτερης προσέγγισης, η «απροσδόκητη» αντίδραση της Ελλάδας στους σεισμούς στην Τουρκία τον Αύγουστο του 1999 και η επακόλουθη «σεισμική διπλωματία» είναι αρκετά διαφωτιστική. Ξαφνικά, οι Έλληνες είδαν πραγματικούς Τούρκους, ανθρώπους από σάρκα και οστά, στην τηλεόραση. Φυσικά, αυτοί οι συγκεκριμένοι Τούρκοι, αποτελούμενοι από κανονικούς ανθρώπους, ήταν πολύ διαφορετικοί από τους «άγριους» Τούρκους που είχαν φανταστεί οι Έλληνες. Αυτή η κατάσταση συνεχίστηκε με τους σεισμούς του 2023 και οδήγησε στην πολλά υποσχόμενη Διακήρυξη των Αθηνών.»