Νέο πλαίσιο απαλλαγής από την υποχρέωση υποβολής δήλωσης και καταβολής ΦΠΑ θεσπίζεται με διάταξη στο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών για τον νέο Τελωνειακό Κώδικα το οποίο έχει κατατεθεί στη Βουλή, η οποία απευθύνεται σε χιλιάδες πολύ μικρές επιχειρήσεις και αυτοαπασχολούμενους με χαμηλό κύκλο εργασιών.
Η διάταξη αποσκοπεί στην απλοποίηση της φορολογικής συμμόρφωσης για μικρές επιχειρήσεις και δη στο πεδίο του ΦΠΑ, την ενίσχυση της ρευστότητάς τους και την ελάφρυνση του διοικητικού κόστους.
Σε ό,τι αφορά το όριο του τζίρου, η διάταξη επιβεβαιώνει πως επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες με ετήσιο κύκλο εργασιών έως 10.000 ευρώ, χωρίς ΦΠΑ, δύνανται να υπαχθούν σε καθεστώς απαλλαγής από την υποχρέωση υποβολής δηλώσεων και καταβολής του φόρου. Η απαλλαγή μπορεί να ισχύσει τόσο κατά την έναρξη εργασιών όσο και εντός του φορολογικού έτους, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις.
Ωστόσο, προβλέπεται πως εξαιρούνται ρητά:
Αγρότες του ειδικού καθεστώτος,
Περιπτώσεις ευκαιριακής παράδοσης ακινήτων,
Παράδοση καινούργιων μεταφορικών μέσων.
Υποχρεωτική μετάταξη αν ξεπεραστεί το όριο
Σε περίπτωση που ο κύκλος εργασιών υπερβεί το όριο των 10.000 ευρώ εντός του έτους, η επιχείρηση μετατάσσεται αυτομάτως στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, ξεκινώντας από την πράξη που προκάλεσε την υπέρβαση, και για το σύνολο της αξίας αυτής της πράξης. Η μετάταξη αυτή δεν έχει αναδρομική ισχύ για τις προηγούμενες συναλλαγές, αλλά επηρεάζει άμεσα την τιμολόγηση και τις δηλωτικές υποχρεώσεις από το σημείο υπέρβασης και έπειτα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Επιπλέον, οι επιχειρήσεις που υπάγονται στο απαλλασσόμενο καθεστώς διατηρούν το δικαίωμα να ενταχθούν προαιρετικά στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, υποβάλλοντας σχετική δήλωση μεταβολών. Αν το πράξουν, μπορούν και πάλι να επιστρέψουν στο καθεστώς απαλλαγής από την επόμενη φορολογική χρονιά, εφόσον δεν έχουν υπερβεί το όριο.
Τι γίνεται με τα αποθέματα και τις επενδύσεις
Ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι ρυθμίσεις για τα αποθέματα εμπορεύσιμων αγαθών και αγαθών επένδυσης σε περίπτωση μετάταξης από το ένα καθεστώς στο άλλο. Όπως προβλέπει το νομοσχέδιο:
Τα αποθέματα απογράφονται με βάση τους ισχύοντες συντελεστές ΦΠΑ και αποτιμώνται με τις υφιστάμενες λογιστικές διατάξεις.
Αν η μετάταξη γίνεται από το κανονικό στο απαλλασσόμενο καθεστώς, τότε πρέπει να αποδοθεί ο ΦΠΑ που είχε εκπέσει για τα αποθέματα.
Αντίστροφα, αν η μετάταξη γίνεται από το απαλλασσόμενο στο κανονικό καθεστώς, παρέχεται δικαίωμα έκπτωσης ΦΠΑ για τα αποθέματα και τα επενδυτικά αγαθά που υπάρχουν κατά τη μετάταξη.
Όπως αναφέρεται στις σχετικές διατάξεις του νομοσχεδίου, για τα αγαθά επένδυσης που δεν έχει παρέλθει η πενταετία του διακανονισμού, η απογραφή γίνεται στην αξία κτήσης με προσθήκη τυχόν δαπανών βελτίωσης (όχι όμως επισκευών), και γίνεται προσαρμογή του ΦΠΑ αναλόγως της κατεύθυνσης της μετάταξης.
Η δήλωση αποθεμάτων πρέπει να υποβάλλεται εντός δύο μηνών από τη μετάταξη, περιλαμβάνοντας την αξία ανά συντελεστή ΦΠΑ και το ποσό του φόρου. Αν η μετάταξη είναι προς το κανονικό καθεστώς, ο φόρος εκπίπτει με τη δήλωση ΦΠΑ της αντίστοιχης περιόδου. Αν πρόκειται για μετάταξη προς το απαλλασσόμενο, τότε ο ΦΠΑ αποδίδεται εντός του επόμενου μήνα.
Ειδική σήμανση στα παραστατικά
Οι επιχειρήσεις που υπάγονται στο καθεστώς απαλλαγής υποχρεούνται, στις περιπτώσεις που εκδίδουν παραστατικά πώλησης, να αναγράφουν ρητά την ένδειξη «Χωρίς Φόρο Προστιθέμενης Αξίας – απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων».
Επισημαίνεται ότι σε αυτή την περίπτωση δεν έχουν δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ εισροών, ακόμη και αν προμηθεύονται αγαθά ή υπηρεσίες με κανονικό ΦΠΑ.
Το νέο καθεστώς φιλοδοξεί να ελαφρύνει τη γραφειοκρατία και τη φορολογική επιβάρυνση για χιλιάδες πολύ μικρές επιχειρήσεις, προωθώντας τη συμμόρφωση και μειώνοντας τα διοικητικά κόστη. Από την άλλη πλευρά, απαιτεί ακρίβεια στην παρακολούθηση του κύκλου εργασιών ώστε να αποφεύγεται η αιφνιδιαστική υπέρβαση του ορίου και η αυτόματη μετάταξη.