Με τις ανάγκες για ενέργειας στην Ουκρανία μεγάλες, μετά την “αποκοπή” της από τους Ρωσικούς ενεργειακούς πόρους, αλλά και τα στοιχήματα μεταπολεμικής ανασυγκρότησης μεγάλα, σε τομείς όπως τα δίκτυα, οι υποδομές, μεταξύ των οποίων και οι πυρηνικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, έχει ξεκινήσει ένα μεγάλο “πόκερ” μεταξύ των παικτών της “σωστής πλευράς ιστορίας”, για την εμπέδωση κεντρικών ρόλων στην “πατρίδα” αυτή.
Η Ελλάδα, έχοντας στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ, που χαράσουν τις γραμμές της επόμενης μέρας, φιλοδοξεί να αξιοποιήσει το εν λόγω μομέντουμ και να “κλειδώσει” γεωπολιτικά οφέλη, παίρνοντας μέρος του ρόλου του ενεργειακού τροφοδότη της Ουκρανία με αμερικανικό LNG, αλλά και να κερδίσει, σύμφωνα με πληροφορίες, συμφωνίες με αιχμή τις κατασκευαστικές της, ή και το Υπερταμείο που έχει και σχετικό μνημόνιο συνεργασίας με τον αντίστοιχο Ουκρανικό fund, με ασημί το πλάνο ανασυγκρότησης.
Ετσι, ως προπομπός επόμενων κινήσεων, χαρακτηρίζεται η συμφωνία που υπέγραψε χθες η ΔΕΠΑ Εμπορίας με τη Naftogaz για την προμήθεια φυσικού αερίου στην Ουκρανία τον χειμώνα 2025–2026 δεν είναι ένα μεμονωμένο βήμα.
Σημειώνεται ότι η Ουκρανία στοχεύει σε επιπλέον, 10% προμήθειες φυσικού αερίου, σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό της αυτόν τον χειμώνα εξαιτίας των ρωσικών επιθέσεων, με την κυβέρνηση του Κιέβου να εγκρίνει περί τα 200 εκατ. ευρώ πρόσθετης χρηματοδότησης προς την κρατική εταιρεία αερίου της χώρας Naftogaz.
Σύμφωνα, δε, με πληροφορίες στόχος είναι η εξαγωγή 2 bcm ετησίως προς την Ουκρανία αλλά και επιπλέον 1,5-2 bcm στις υπόλοιπες χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Ο Κάθετος Διάδρομος
Ουσιαστικά η Ελλάδα και δη η κρατική ΔΕΠΑ καλείται να παίξει, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, της Ρεβυθούσας και του FSRU Αλεξανδρούπολης κεντρικό ρόλο για τη διοχέτευση αμερικανικού LNG προς την Ουκρανία και βέβαια τις χώρες της περιοχής.
“Βάση” για την ‘έναρξη υλοποίησης της στρατηγικής ήταν η σύσταση της ATLANTIC SEE LNG TRADE, της κοινής εταιρείας με τον όμιλο AKTOR, στην οποία η ΔΕΠΑ κατέχει το 40%. Η εταιρεία έχει ως αντικείμενο την εμπορία αμερικανικού LNG, με μακροπρόθεσμο στόχο τη δημιουργία στόλου τεσσάρων ιδιόκτητων LNG Carriers, επένδυση συνολικού ύψους περίπου 1 δισ. ευρώ. Η κίνηση αυτή ουσιαστικά «άνοιξε» τον δρόμο για να αποκτήσει η ελληνική πλευρά σταθερή πρόσβαση σε φορτία από τις ΗΠΑ.
Αυτή η στρατηγική κλιμακώθηκε με τη συμφωνία της ATLANTIC – SEE LNG TRADE με την αμερικανική Venture Global, που εξασφαλίζει 0,7 έως 4 bcm LNG σε ετήσια βάση για δύο δεκαετίες από το 2030. Η συμφωνία, η οποία υπεγράφη κατά τη διάρκεια του P-TEC στην Αθήνα, αποτύπωσε τη βούληση των ΗΠΑ να αξιοποιήσουν τις ελληνικές υποδομές ως βασική δίοδο για την είσοδο αμερικανικού LNG στην ευρωπαϊκή αγορά.
Επόμενο βήμα ήταν η υπογραφή Μνημονίων Κατανόησης με την ουκρανική Naftogaz καθώς και με τις ρουμανικές NOVA Power & Gas και Transgaz, ανοίγοντας τον δρόμο για μια ευρύτερη συνεργασία στον Κάθετο Διάδρομο και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μελλοντικές διασυνοριακές ροές.
Σύμφωνα, δε, με πηγές της ΔΕΠΑ Εμπορίας, η εταιρεία που ελέγχεται από το ελληνικό δημόσιο, θα στηρίξει και την τροφοδοσία της Βουλγαρίας και της Μολδαβίας.
Κι αυτό την ώρα που αναμένεται, πως κάθε μήνα στις δημοπρασίες για το Route 1 του Κάθετου Διαδρόμου θα υπάρχει αυξανόμενη κινητικότητα και ενδιαφέρον συμμετοχής.
Να σημειωθεί ότι, ήδη, η ΔΕΠΑ Εμπορίας μετέχει στο σχήμα των εταιρειών που έκλεισαν δυναμικότητα στον Κάθετο Διάδρομο κατά την πρόσφατη δημοπρασία του Route 1 με στόχο να εξάγει φυσικό αέριο στην Ουκρανία.
Όπως τονίζεται, μάλιστα, χαρακτηριστικά το θετικό momentum για τον Κάθετο Διάδρομο ανοίγει το δρόμο για τον εμπλουτισμό της γκάμας των προϊόντων. Στο πλαίσιο αυτό άλλωστε οι Διαχειριστές έχουν ήδη στείλει κοινή επιστολή στις ρυθμιστικές αρχές των χωρών τους για την έγκριση των νέων προϊόντων Route 2 και Route 3.
Με αυτές τις συμφωνίες η ΔΕΠΑ Εμπορίας προετοιμάζεται εξασφαλίζοντας φυσικό αέριο εν όψει της πλήρους αλλαγής που θα συντελεστεί στο ενεργειακό τοπίο της περιοχής στο τέλος του 2027 όταν θα διακοπούν πλήρως οι ροές φυσικού αερίου από την Ουκρανία.
Η ΔΕΠΑ Εμπορίας
Συνολικά αναδεικνύεται έτσι, πέρα από τις άλλες ελληνικές εταιρείες που θα θελήσουν να “μπουν” στο παιχνίδι, ο πολυδιάστατος ρόλος που καλείται να παίξει η ΔΕΠΑ Εμπορίας στην ευρύτερη περιοχή.
Από την επέκταση στον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής σε όμορες χώρες, όπως η Αλβανία, αλλά και στην Ελλάδα με τις νέες μονάδες σε Θράκη και την υπό σχεδίαση στη Λάρισα, μέχρι τα νέα συμβόλαια για προμήθεια αμερικανικού LNG, η ΔΕΠΑ αναδεικνύεται σε πόλο αναφοράς, εισικά για την έλευση του αμερικανικού LNG στην ευρύτερη “γειτονιά” και ειδικότερα στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία, μέσω των υποδομών στη Ρεβυθούσα και του FSRU της Αλεξανδρούπολης
Όπως δήλωσε ο Κωνσταντίνος Ξιφαράς, διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΠΑ Εμπορίας κατά τη χθεσινή υπογραφή των συμφωνιών «η υπογραφή της Δήλωσης Προθέσεων μεταξύ της ΔΕΠΑ Εμπορίας και της Naftogaz αποτελεί μια ουσιαστική συνεισφορά στην περιφερειακή ενεργειακή συνεργασία και στην ενσωμάτωση της αγοράς σε μια κρίσιμη συγκυρία. Η παράδοση φυσικού αερίου στην Ουκρανία μέσω ενός αξιόπιστου, πολυεθνικού διαδρόμου, αποτελεί μια «γέφυρα ενέργειας» μεταξύ των υποδομών της Ελλάδας και της Ουκρανίας, στηρίζοντας την ευρύτερη ενεργειακή ανθεκτικότητα της Ευρώπης. Η προμήθεια του Αμερικανικού LNG θα πραγματοποιηθεί μέσω της εταιρείας ATLANTIC – SEE, στην οποία η ΔΕΠΑ μετέχει με 40%, σηματοδοτώντας την προσήλωση της ΔΕΠΑ, στην παροχή πρακτικών και ασφαλών ενεργειακών λύσεων σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη».