Τουρκικός προβληματισμός για το νέο ενεργειακό σχήμα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο
Έντονες αντιδράσεις και ανησυχία προκαλεί σε τουρκικά μέσα ενημέρωσης η πρόσφατη συμφωνία μεταξύ Ελλάδας, Κυπριακής Δημοκρατίας, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών για τη δημιουργία του Κέντρου Ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου (Eastern Mediterranean Energy Center), το οποίο φιλοδοξεί να αποτελέσει τον βασικό μηχανισμό συντονισμού των τεσσάρων χωρών σε θέματα ενέργειας, υποδομών και περιφερειακής ασφάλειας.
Η συμφωνία, η οποία επικυρώθηκε κατά τη διάρκεια της υπουργικής συνάντησης του σχήματος 3+1 στο Χιούστον του Τέξας, αντιμετωπίζεται από σημαντικό μέρος του τουρκικού Τύπου ως μια εξέλιξη με ευρύτερες γεωπολιτικές προεκτάσεις, που ενδέχεται να επηρεάσει τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Νέο ενεργειακό μέτωπο» βλέπουν τα τουρκικά μέσα
Η εφημερίδα Yeniçağ παρουσιάζει τη νέα πρωτοβουλία ως τη δημιουργία ενός «αντιτουρκικού μετώπου» στην περιοχή, υποστηρίζοντας ότι Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να οικοδομήσουν έναν νέο ενεργειακό και γεωπολιτικό άξονα που θα διαμορφώσει τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η συνεργασία των τεσσάρων χωρών δεν περιορίζεται αποκλειστικά στον τομέα της ενέργειας, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο στρατηγικής σύγκλισης που περιλαμβάνει ζητήματα ασφάλειας, περιφερειακής συνδεσιμότητας και προστασίας κρίσιμων υποδομών.
Αντίστοιχα, η εφημερίδα Milliyet εστιάζει στις αποφάσεις που ελήφθησαν κατά τη συνάντηση στο Χιούστον, σημειώνοντας ότι οι τέσσερις χώρες συμφώνησαν να εκπονήσουν κοινό οδικό χάρτη συνεργασίας στους τομείς της ενεργειακής ασφάλειας, της αξιοποίησης των κοιτασμάτων φυσικού αερίου, της καινοτομίας και της προστασίας στρατηγικών υποδομών.
Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι το σχέδιο προβλέπεται να οριστικοποιηθεί και να εγκριθεί μέχρι το τέλος του έτους, δίνοντας πιο θεσμικό χαρακτήρα στη συνεργασία του σχήματος 3+1.
Στο επίκεντρο και η στρατιωτική συνεργασία
Την ίδια στιγμή, το τουρκικό αμυντικό μέσο Defence Turk συνδέει τις ενεργειακές εξελίξεις με την αυξανόμενη στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας.
Αφορμή αποτέλεσε η πρόσφατη κοινή ναυτική άσκηση που πραγματοποιήθηκε ανοικτά της Λάρνακας και της Λεμεσού, η οποία παρουσιάζεται από τουρκικούς αναλυτές ως μέρος μιας ευρύτερης διαδικασίας εμβάθυνσης των αμυντικών συνεργασιών στην περιοχή.
Σύμφωνα με τις ίδιες αναλύσεις, η ενεργειακή συνεργασία και οι κοινές στρατιωτικές δραστηριότητες αντιμετωπίζονται ως αλληλένδετες εξελίξεις, οι οποίες ενισχύουν τη στρατηγική σύγκλιση μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν στο σχήμα.
Ανησυχία για τον αποκλεισμό της Τουρκίας
Κοινός παρονομαστής των περισσότερων τουρκικών δημοσιευμάτων είναι η εκτίμηση ότι διαμορφώνεται σταδιακά ένα δίκτυο περιφερειακών συνεργασιών από το οποίο η Τουρκία παραμένει εκτός.
Οι αναφορές κάνουν λόγο για μια νέα ενεργειακή και γεωπολιτική αρχιτεκτονική στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία βασίζεται στη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ παράλληλα συνδέεται με μεγάλα έργα ενεργειακής και οικονομικής διασυνδεσιμότητας.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο γεγονός ότι το νέο Κέντρο Ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου δημιουργείται με αμερικανική στήριξη και προβλέπει τη συμμετοχή κυβερνήσεων, πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων, αποκτώντας μόνιμο και θεσμοθετημένο χαρακτήρα.
Η νέα πραγματικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο
Για αρκετούς Τούρκους σχολιαστές, η δημιουργία του Eastern Mediterranean Energy Center αποτελεί ένδειξη ότι οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή εισέρχονται σε μια νέα φάση.
Το βασικό μήνυμα που κυριαρχεί στα τουρκικά μέσα είναι ότι Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και Ηνωμένες Πολιτείες προχωρούν στη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου συνεργασίας με επίκεντρο την ενέργεια, τις υποδομές, την ασφάλεια και τη συνδεσιμότητα.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν αρκετά δημοσιεύματα, «Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και ΗΠΑ οικοδομούν έναν νέο ενεργειακό άξονα στην Ανατολική Μεσόγειο», μια εξέλιξη που παρακολουθείται με ιδιαίτερη προσοχή από την Άγκυρα, καθώς θεωρείται ότι μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τις μελλοντικές ισορροπίες ισχύος στην ευρύτερη περιοχή.