Την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ καλεί τους συμμάχους να επέμβουν στα Στενά του Ορμούζ για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας, οι σκέψεις του προέδρου των ΗΠΑ περιστρέφονται και γύρω από το νησί Χαργκ του Ιράν για το οποίο δεν αποκλείει μια χερσαία επίθεση εντός των επόμενων ημερών.
Βρισκόμαστε ήδη στην τρίτη εβδομάδα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με τις εκτοξεύσεις πυραύλων και τις αεροπορικές επιδρομές να καλύπτουν τον Περσικό Κόλπο, το Ισραήλ και τον Λίβανο. Για τις δύο τελευταίες χώρες οι μάχες διεξάγονται και επί εδάφους με τις επίλεκτες στρατιωτικές μονάδες του Ισραήλ να πολεμούν με τις δυνάμεις της Χεζμπολάχ. Ωστόσο, το μεγάλο στοίχημα παίζεται 1.000 χιλιόμετρα ανατολικότερα. Εκεί όπου το καθεστώς του Ιράν όχι μόνο συνεχίζει να αντιστέκεται σε Ισραήλ και ΗΠΑ, αλλά να εξαπολύει και μαζικές επιθέσεις από αέρος στοχεύοντας κατά κύριο λόγο το Τελ Αβίβ, μεγαλουπόλεις και εγκαταστάσεις πετρελαίου της Αραβικής Χερσονήσου.
Η Μοσάντ κατάφερε όλα τα προηγούμενα χρόνια να διεισδύσει σε υπηρεσίες και πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στα ηγετικά σκαλοπάτια της διοίκησης του Ιράν. Έτσι λίγες ώρες μετά την έναρξη του πολέμου, ο θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν Αλί Χαμενεΐ πέφτει νεκρός από στοχευμένη αεροπορική επίθεση, ενώ τις επόμενες ημέρες εντοπίστηκαν και χτυπήθηκαν κορυφαίοι αξιωματούχοι. Αν και πολλοί ήταν αυτοί που πίστευαν ότι το Ιράν θα έσπευδε να συνθηκολογήσει, ωστόσο το καθεστώς αντεπιτίθεται και απειλεί με χειρότερους βομβαρδισμούς.
Έτσι στην πρώτη σελίδα της ατζέντας του προέδρου των ΗΠΑ, ο οποίος έχει «εγκλωβιστεί» στα Στενά του Ορμούζ, βρίσκεται πλέον και το ενδεχόμενο μιας χερσαίας επίθεσης. Η νήσος Χαργκ, η περιοχή κλειδί για την ιρανική οικονομία συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες για να αποτελέσει στόχο κατάληψης των Αμερικανών πεζοναυτών.
Η έλευση του USS Tripoli
Τα τελευταία 24ωρα δόθηκε εντολή στο USS Tripoli να καταπλεύσει προς την περιοχή του κόλπου του Ομάν και να βρεθεί κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Χθες το βράδυ το πλοίο βρισκόταν στα Στενά της Μαλάκκα που χωρίζουν την Μαλαισιανή Χερσόνησο με το νησί Σουμάτρα της Ινδονησίας και είχε βάλει ρότα προς την εμπόλεμη ζώνη.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Το συγκεκριμένο πλοίο μήκους 287 μέτρων, μπορεί να μοιάζει αεροπλανοφόρο ωστόσο έχει πολλαπλές δυνατότητες κι άλλους ρόλους. Πρόκειται για ένα πλοίο αμφίβιων επιχειρήσεων, το οποίο μπορεί να φιλοξενεί μια πλειάδα από ελικόπτερα, τα πέμπτης γενιά μαχητικά F-35, αλλά και τα Bell Boeing V-22 Osprey, αεροσκάφη πολλαπλών χρήσεων με δυνατότητες κάθετης και σύντομης απογείωσης και προσγείωσης.
Έχει σχεδιαστεί για να συνδυάζει τη λειτουργικότητα ενός συμβατικού ελικοπτέρου με την απόδοση πτήσης, εμβέλειας και υψηλής ταχύτητας ενός αεροσκάφους με στροβιλοκινητήρα. Το πλοίο που χρησιμοποιείται επιχειρησιακά για να προσεγγίσει στόχους και να αποβιβαστούν από αυτό στρατιώτες για να καταλάβουν μια συγκεκριμένη περιοχή, φιλοξενεί αυτή τη στιγμή περίπου 2.500 πεζοναύτες, στρατιώτες και αξιωματικούς.
Έτσι το σίγουρο είναι ότι το Tripoli θα παίξει το σημαντικότερο ρόλο σε περίπτωση που αποφασιστεί η κατάληψη της νήσου Χαργκ. Όπως και να έχει όμως κι αυτή η αποστολή θα είναι δύσκολή, καθώς υπάρχουν πολλές ιδιαιτερότητες και παράγοντες που θα πρέπει αν σταθμιστούν.
Η δυσκολία των Στενών
Αν και το πλοίο αμφίβιων επιχειρήσεων θα συνοδεύεται κατά την έλευση του στα Στενά του Ορμούζ, από αντιτορπιλικά, φρεγάτα, υποβρύχιο και σκάφη εντοπισμού ναρκών θεωρείται δύσκολο να διέλθει από αυτά. Οι ακτές του Ιράν είναι σε κοντινή απόσταση και ο χρόνος αντίδρασης πολύ μικρός για να υπάρξει μια ασφαλέστατη αντιπυραυλική ομπρέλα.
Σύμφωνα με μια σειρά εκτιμήσεων από ειδικούς σε περίπτωση αποφασιστεί χερσαία απόβαση στην νησί που εξάγει περίπου ένα δισεκατομμύριο βαρέλια το χρόνο, μπορεί να χρησιμοποιηθούν έως και 5.000 πεζοναύτες ή στρατιώτες των ΗΠΑ για αν επιτευχθεί ο απόλυτος στόχος.
Έτσι ένα από τα σενάρια που φαίνεται να εξετάζεται για τη χρήση του Tripoli σε μια ενδεχόμενη επίθεση στο νησί Χαργκ, είναι το πλοίο να μείνει εκτός Περσικού Κόλπου και με τη χρήση την 12 αεροσκαφών Bell Boeing V-22 Osprey να μεταφερθούν κατά κύματα στο νησί οι πεζοναύτες.
Η απόσταση από τα Στενά του Ορμούζ έως το Χαργκ είναι περίπου 485 χιλιόμετρα, ενώ η ακτογραμμή του Ιράν επεκτείνεται και στον κόλπο του Ομάν, Έτσι το Tripoli θα πρέπει να σταθμεύσει σε ένα ασφαλές σημείο που δεν αποκλείεται να είναι κοντά στην παραθαλάσσια περιοχή της Αραβικής Χερσονήσου η ακόμα και στην Ερυθρά θάλασσα.
Ο ρόλος των αεροσκαφών και η νυχτερινή επίθεση
Τα Osprey θα χρειαστεί να έχουν κάποιο ενδιάμεσο σταθμό πριν αποβιβάσουν του πεζοναύτες στο «Πετράδι του Στέμματος», όπως αποκαλείται το Χάργκ. Τα αεροσκάφη πολλαπλών χρήσεων κινούνται με τα ταχύτητες που μπορούν να φτάσουν τα 500 χιλιόμετρα και έχουν αυτονομία πτήσης περίπου τέσσερις ώρες.
Μπορούν να μεταφέρουν από 24 – 34 πεζοναύτες ανάλογα με την απόσταση που έχουν να διανύσουν και να πετάξουν σε χαμηλό υψόμετρο προκειμένου ξεφύγουν από διαφόρους τύπου ραντάρ. Φυσικά σε περίπτωση που χρειαστεί αν μεταφερθεί μεγαλύτερος αριθμός πεζοναυτών, τα Osprey θα πρέπει να επιστρέψουν προκειμένου να μεταφέρουν κι άλλους. Φυσικά σε ενδεχόμενο σχέδιο κατάληψης του νησιού δε θα συμμετάσχει μόνο το Tripolis, ενώ σίγουρα θα υπάρχει κι αεροπορική στήριξη.
Η επίθεση όπως έχει γίνει και σε ανάλογες περιπτώσεις αναμένεται να είναι κατά τη διάρκεια της νύχτας, ενώ δεν αποκλείεται να προηγηθεί και κάποιος βομβαρδισμός που θα κάνει πιο εύκολο το έργο των πεζοναυτών.
Όσον αφορά τώρα τις ιρανικές δυνάμεις που βρίσκονται πάνω στο νησί αυτές σύμφωνα με πληροφορίες απαρτίζονται από επίλεκτες μονάδες του ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης και της 112ης Ταξιαρχίας Ζolfaghar. Μάλιστα υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός ταχύπλοων σκαφών που είναι εξοπλισμένα με ρουκέτες, ενώ στη Χαργκ υπάρχουν συστήματα ραντάρ.
Έτσι οι Αμερικάνοι πεζοναύτες θα έχουν απέναντι τους ένα δυνατό αντίπαλο με τον οποίο θα πρέπει να πολεμήσουν ακόμα και σώμα με σώμα. Στο νησί βρίσκονται μεγάλες αποβάθρες από τις οποίες γεμίζουν πετρέλαιο τα πλοία τις δεξαμενές τους, ενώ υπάρχει και η ομώνυμη πόλη και κανένας άλλος μόνιμα κατοίκημενος οικισμός.
Στο νησί μένουν συνολικά 8.193 κάτοικοι, ενώ δεν είναι γνωστό εάν κάποιοι από αυτούς έχουν φύγει προς την ηπειρωτική χώρα τις πρηγούμενες ημέρες.
ΝΥΤ: O Tραμπ «ζυγίζει» μία επιχείρηση που θα μείνει στην ιστορία των ΗΠΑ – Πιο επικίνδυνη κι από την εξόντωση του Οσάμα μπιν Λάντεν
Μία από τις πιο κρίσιμες αποφάσεις του σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν φέρεται να «ζυγίζει» ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ: το ενδεχόμενο εκκίνησης μιας υψηλού ρίσκου επιχείρησης για κατάσχεση ή καταστροφή του πυρηνικού υλικού της Τεχεράνης. Πρόκειται για μία επιχείρηση πιο επικίνδυνη ακόμη και από την εξόντωση του Οσάμα μπιν Λάντεν το 2011.
Πριν από από 15 χρόνια, οι ΗΠΑ σχεδίαζαν μια άκρως τολμηρή επιχείρηση, τη δολοφονία του Οσάμα μπιν Λάντεν. Σήμερα, ο Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζει μια πρόκληση ίσης ή μεγαλύτερης κλίμακας: την πιθανότητα μιας επιχείρησης αυτή τη φορά για το πυρηνικό υλικό του Ιράν.
Ο Τραμπ έχει συνδέσει αρκετές φορές την πιθανότητα στρατιωτικής δράσης με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και την απειλή που θεωρεί ότι συνιστά για τις ΗΠΑ. «Θα χρησιμοποιούσαν πυρηνικό όπλο μέσα σε μία ώρα ή μία μέρα», δήλωσε τη Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026.
Η πορεία της σύγκρουσης, που μαίνεται ήδη για τρίτη εβδομάδα, φαίνεται να εξαρτάται από την πιθανότητα στοχευμένων επιχειρήσεων στα πυρηνικά, τα οποία πιστεύεται ότι βρίσκονται βαθιά στο υπέδαφος, κυρίως κοντά στο Ισφαχάν.
Μια τέτοια επιχείρηση θα ήταν πολύ πιο περίπλοκη και επικίνδυνη από προηγούμενες, όπως η δολοφονία του Οσάμα μπιν Λάντεν, δεδομένης της αβεβαιότητας γύρω από την ακριβή τοποθεσία του πυρηνικού υλικού και των κινδύνων που εγκυμονεί η διαχείρισή του, αναφέρουν οι New York Times.
Ειδικοί προειδοποιούν ότι η καταστροφή των δοχείων αποθήκευσης θα μπορούσε να απελευθερώσει τοξικό και ραδιενεργό αέριο, ενώ ο κακός χειρισμός τους ενέχει τον κίνδυνο μιας ταχύτατης πυρηνικής αντίδρασης. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Μάρκο Ρούμπιο, έχει αναγνωρίσει ότι μια τέτοια επιχείρηση θα απαιτούσε κομάντος για να «πάει και να το πάρει».
Ο Τραμπ, ωστόσο, φαίνεται να μην ανησυχεί ιδιαίτερα για τους κινδύνους. «Δεν το φοβάμαι πραγματικά αυτό. Δεν φοβάμαι τίποτα», δήλωσε. Ο πρόεδρος φέρεται να εξετάζει την επιχείρηση υπό τον όρο ότι ο ιρανικός στρατός έχει αποδυναμωθεί τόσο ώστε να μην μπορεί να αντισταθεί άμεσα, κάτι που, μετά από τρεις εβδομάδες συνεχών αμερικανοισραηλινών επιθέσεων, ίσως πλέον πλησιάζει.
Μια σημαντική επιπλοκή, ωστόσο, παραμένει η αβεβαιότητα για την ακριβή τοποθεσία του πυρηνικού υλικού, που θεωρείται ότι βρίσκεται κυρίως στο Ισφαχάν, αλλά μπορεί να κρύβεται και σε άλλες περιοχές όπως το Φορντό και το Νατάνζ, ακόμη και σε ενισχυμένες υπόγειες σήραγγες.
Ο Μάθιου Μπαν, ειδικός σε θέματα πυρηνικών, δήλωσε ότι η μη ανάληψη δράσης θα μπορούσε να έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες. Ο τερματισμός της σύγκρουσης σήμερα θα άφηνε «ένα αποδυναμωμένο αλλά πικραμένο καθεστώς, πιθανώς πιο αποφασισμένο από ποτέ να κατασκευάσει πυρηνική βόμβα».
Μετά από 19 ημέρες πολέμου που αποδυνάμωσαν μεγάλο μέρος της συμβατικής στρατιωτικής ικανότητας του Ιράν, το πυρηνικό υλικό παραμένει μια από τις τελευταίες κρίσιμες γραμμές άμυνας της Τεχεράνης. Ο Τραμπ ζυγίζει το επόμενο βήμα: θα ρισκάρει μια πολύπλοκη και δυνητικά επικίνδυνη χερσαία επιχείρηση ή θα αποδεχτεί ότι το Ιράν θα διατηρήσει το πυρηνικό υλικό του και την ικανότητα ανοικοδόμησης;
Το παράδειγμα του Μπιν Λάντεν
Παραμένει ασαφές εάν οι ΗΠΑ θα επιχειρούσαν μια μυστική και περιορισμένη επιχείρηση, όπως αυτή για τη σύλληψη του Μπιν Λάντεν, ή αν ο Τραμπ θα διέταζε χερσαία εισβολή και αεροπορική κάλυψη. Και το πιθανότερο είναι ότι οι ΗΠΑ θα έπρεπε να ελέγξουν διάφορους χώρους για τον εντοπισμό του πυρηνικού υλικού.
«Παρότι μεγάλο μέρος βρίσκεται στην Ισφαχάν, πρέπει να υποθέσουμε ότι δεν είναι όλο εκεί», δήλωσε ο Μάθιου Μπαν. Κάποιο μπορεί να βρίσκεται σε τούνελ σε μια περιοχή που ανεπίσημα αποκαλείται Pickaxe Mountain. Και κάποιο άλλο μπορεί να βρίσκεται στις κατεστραμμένες εγκαταστάσεις εμπλουτισμού στο Φορντό και στο Νατάνζ.
Το μυστικό πυρηνικό καταφύγιο του Ιράν
Το μυστικό πυρηνικό καταφύγιο του Ιράν / Vantor / Handout via REUTERS
Οι επιπλοκές είναι τόσο μεγάλες που ίσως οδηγήσουν τη διοίκηση Τραμπ να επανεξετάσει μια πρόταση που είχε θέσει στο τραπέζι τον προηγούμενο μήνα ο Αμπάς Αραγτσί, Υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, μόλις λίγες μέρες πριν από την επίθεση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το Ιράν ήταν διατεθειμένο να μειώσει όλο το πυρηνικό υλικό που είχε στην κατοχή του στο επίπεδο που χρησιμοποιείται στους πυρηνικούς αντιδραστήρες, υπό έλεγχο της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας. Ωστόσο, δεν θα επέτρεπε στο υλικό να φύγει από τη χώρα, έπρεπε να παραμείνει στο Ιράν, υπό επιθεώρηση.
Η επιχείρηση κατά του Οσάμα μπιν Λάντεν ξεκίνησε χρόνια νωρίτερα από την εξόντωσή του το 2011. Το 2007 οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες εντόπισαν έναν από τους πιο έμπιστους πληροφοριοδότες του αρχηγού της Αλ-Κάιντα στο Πακιστάν, ενώ η CIA παρακολούθησε το Αμποταμπάντ, 115 χλμ. βορειοανατολικά της Ισλαμαμπάντ, από το 2010.
Μέχρι τις αρχές του 2011, οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν ενισχυθεί τόσο ώστε η επιχείρηση να μπορεί να εκτελεστεί ανά πάσα στιγμή. Στις 29 Απριλίου 2011, ο τότε πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα έδωσε την εντολή για την εισβολή.
Μια ομάδα 25 πεζοναυτών εισέβαλε στην κρυψώνα του μπιν Λάντεν, με την επιχείρηση να διαρκεί μόλις 40 λεπτά. Ο Οσάμα μπιν Λάντεν σκοτώθηκε τη νύχτα της 1ης προς 2α Μαΐου με σφαίρα στο κεφάλι και στο στήθος, και η σορός του ποντίστηκε στη θάλασσα σύμφωνα με τις ισλαμικές προσευχές.
Ο Ομπάμα αργότερα θα δηλώσει ότι η απόφαση ήταν «συνολική».