Σύμφωνα με τον Halil Karaveli, ανώτερο ερευνητή του Ινστιτούτου Κεντρικής Ασίας-Καυκάσου, ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αναδεικνύεται σε έναν από τους βασικούς ωφελούμενους της εξωτερικής πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία βασίζεται στην ισχύ και την αποδόμηση της διεθνούς τάξης.
Η στρατηγική του «οπορτουνισμού»
Ο Karaveli σε άρθρο του στο έγκυρο foreign policy, με τον τίτλο «Ο Τραμπ ενισχύει τη λογική του αυταρχισμού και του εθνικισμού στην Τουρκία», αναφέρει ότι ο Ερντογάν έχει καταφέρει να ισορροπήσει ανάμεσα στην αντιδυτική ρητορική και τη στρατηγική σύμπλευση με τον Λευκό Οίκο. Εμφανίζεται ως ο εγγυητής της εθνικής ισχύος σε έναν κόσμο που διολισθαίνει προς τον αυταρχισμό.
«Ο Ερντογάν έχει ταυτόχρονα καταδικάσει τις Ηνωμένες Πολιτείες και έχει συμφιλιωθεί με τον Τραμπ, ενώ παράλληλα προσωποποιεί την εθνική δύναμη στην οποία βασίζεται η Τουρκία σε έναν άναρχο και ανελεύθερο κόσμο».
Παράλληλα, όπως επισημαίνει ο αρθρογράφος, προωθεί το όραμα ενός πολυπολικού κόσμου με το σύνθημα «ο κόσμος είναι μεγαλύτερος από πέντε», ενώ ταυτόχρονα διατηρεί ανοιχτούς διαύλους με τον Τραμπ.
«Θα συνεχίσουμε να αναπτύσσουμε τη συνεργασία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Τουρκίας», δήλωσε ο Ερντογάν μετά από επικοινωνία με τον Αμερικανό Πρόεδρο, συμπληρώνοντας πως «είναι προς το κοινό μας συμφέρον οι σχέσεις να προχωρήσουν σε όλους τους τομείς».
Το Χομπσιανό Μοντέλο και ο νέος εθνικισμός
Η ανάλυση επισημαίνει ότι η τουρκική ηγεσία υιοθετεί μια «χομπσιανή» οπτική για τη διεθνή πολιτική – έναν «πόλεμο όλων εναντίον όλων» – όπου η επιβίωση του κράτους εξαρτάται από την ωμή βία και όχι από τις πολιτικές ελευθερίες. Αυτή η ιδεολογία βρίσκει απήχηση στη νέα γενιά Τούρκων, που αν και είναι πιο δημοκρατική, παραμένει έντονα εθνικιστική.
Η παγίδα της αντιπολίτευσης: Ιμάμογλου και CHP
Ο Karaveli ασκεί κριτική στην αντιπολίτευση, σημειώνοντας ότι η προσκόλλησή της σε μια «πεθαμένη» φιλελεύθερη διεθνή τάξη την καθιστά ευάλωτη. Ο Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος παραμένει φυλακισμένος από τον Μάρτιο του 2025, κατηγορείται από το κυβερνητικό στρατόπεδο ότι είναι έτοιμος να κάνει υποχωρήσεις στη Δύση σε βάρος των εθνικών συμφερόντων.
Η δέσμευση του Ιμάμογλου ότι «μια πιο δημοκρατική Τουρκία θα είναι μια πιο ισχυρή, αξιόπιστη και σταθεροποιητική δύναμη σε έναν κατακερματισμένο κόσμο», θεωρείται από τον αναλυτή ως μια ρητορική «ξεπερασμένη» για τα δεδομένα της εποχής Τραμπ.
Το μάθημα από το παρελθόν (Μπουλέντ Ετζεβίτ)
Για να κερδίσει το Λαϊκό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα (CHP) τις εκλογές του 2028, ο Karaveli υποστηρίζει ότι ο ηγέτης του, Οζγκούρ Οζέλ, πρέπει να ακολουθήσει το παράδειγμα του Μπουλέντ Ετζεβίτ από τη δεκαετία του ’70. Ο Ετζεβίτ κατάφερε να συνδυάσει την κοινωνική δικαιοσύνη με τον σκληρό εθνικισμό (εισβολή στην Κύπρο το 1974), κερδίζοντας τη συντηρητική βάση.
Ο τουρκικός εθνικισμός κυρίαρχος στην πολιτική σκηνή
Σε έναν κόσμο όπου κυριαρχεί η ισχύς, η τουρκική αντιπολίτευση κινδυνεύει με πολιτικό αφανισμό αν δεν υιοθετήσει μέρος της εθνικιστικής ρητορικής του Ερντογάν.
«Ο αγώνας του CHP κατά της απολυταρχίας θα αποδυναμωθεί αν δεν καταφέρει να καθησυχάσει τους ψηφοφόρους ότι θα αγωνιστεί για τα συμφέροντα της χώρας. Για να παραμείνει επίκαιρη, η τουρκική αντιπολίτευση θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει την πίστη της στη δημοκρατική Δύση και να ασπαστεί τη ρητορική του Ερντογάν περί τουρκικής ισχύος» επισημαίνει ο αναλυτής.