12.9 C
Athens
Δευτέρα, 26 Φεβρουαρίου, 2024

Ηχηρά καμπανάκια για την ελληνική οικονομία – Το ισοζύγιο, ο πληθωρισμός και τα εισοδήματα

Περισσότερα Νέα

- Advertisement -

«Καμπανάκια» κινδύνου για επιμέρους ζητήματα της ελληνικής οικονομίας έκρουσε ο επικεφαλής του Γραφείου Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής Φραγκίσκος Κουτεντάκης, στην πλαίσιο της παρουσίασης της τριμηνιαίας έκθεσής του.

Πρώτα από όλα, επισημαίνει τον κίνδυνο που απορρέει από την εκτόξευση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών στα 20 δις ευρώ στο τέλος του 2022, ήτοι 10% του ελληνικού ΑΕΠ, από τα 2,7 δις. ευρώ το 2019.

Ακόμη ο ίδιος επισήμανε το γεγονός ότι αναμένεται πολύ μικρότερη άνοδος του ελληνικού ΑΕΠ μέσα στο 2023, σε σύγκριση με το 5,9% της περυσινής χρονιάς.

Παράλληλα, ο κ. Κουτεντάκης αναφέρθηκε και στον υψηλό πληθωρισμό, ο οποίος αν και βαίνει μειωμένος το 2023 σε σχέση με πέρυσι, εντούτοις, «συρρικνώνει το πραγματικό εισόδημα μεγάλου μέρους των νοικοκυριών, ειδικά των πιο ευάλωτων, με αποτέλεσμα την αύξηση της κοινωνικής ανισότητας και των κοινωνικών εντάσεων».

- Advertisement -

Μάλιστα, αναφέρθηκε και στις τιμές των τροφίμων που παρά τη σχετική αποκλιμάκωση του γενικού δείκτη πληθωρισμού, εμφανίζουν υψηλό ρυθμό αύξησης.

Την ίδια στιγμή, προβλέπει ότι θα υπάρξει περιοριστική πολιτική από του χρόνου, καθότι θα σταματήσει να είναι σε ισχύ η ρήτρα διαφυγής, κάτι το οποίο θα δημιουργήσει ζητήματα, ενώ έκανε λόγω για τις συνέπειες που δημιουργούν τα υψηλά επιτόκια, προσθέτοντας ότι τίθεται ζήτημα και με την άνοδο των ληξιπρόθεσμων χρεών.

Παράλληλα, ο ίδιος αναφέρθηκε και στο τραγικό δυστύχημα των Τεμπών, αναφέροντας ότι επισκιάζει τις εξελίξεις, ενώ σημείωσε ότι «Πέρα από τις γενικότερες παθογένειες του κρατικού μηχανισμού, το δυστύχημα ανέδειξε με τραγικό τρόπο τη σημασία των δημόσιων υποδομών και ειδικότερα την ποιοτική τους διάσταση». Επιπλέον, για το θέμα των εκλογών, έκανε λόγο για  «περίπλοκες προκλήσεις που αναμένεται να αντιμετωπίσει η χώρα μας στα επόμενα χρόνια, ιδιαίτερα στο ενδεχόμενο που η αβεβαιότητα λόγω των επικείμενων εκλογών συμπέσει με μια συνεχιζόμενη διεθνή χρηματοπιστωτική αστάθεια».

Η έκθεση αναφέρεται και στα θετικά της ελληνικής οικονομίας, όπως η ανάπτυξη του 2022, το ενδεχόμενο να σημειωθεί πρωτογενές πλεόνασμα το 2022, στη μείωση του λόγου χρέους ως προς το ΑΕΠ και στη μείωση της ανεργίας, με την παράλληλα αύξηση του κατώτατου μισθού κατά σχεδόν 10%, η οποία θα ενισχύσει την κατανάλωση.

Η ανάπτυξη και ο πληθωρισμός

Σύμφωνα με την έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού ο ετήσιος ρυθμός μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας το 2022 ήταν 5,9% υπερβαίνοντας τον μέσο ρυθμό της Ευρωζώνης (3,5%) ενώ, σε σχέση με το 2019, το ΑΕΠ είναι αυξημένο κατά 4,5% (έναντι 2,3% στην Ευρωζώνη). Σημαντική βελτίωση παρουσιάζει και η αγορά εργασίας καθώς τον Ιανουάριο του 2023 η απασχόληση κατέγραψε ετήσια αύξηση 2,9% και το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε στο 10,8% (από 13,7% τον Ιανουάριο του 2022). 

Από την άλλη πλευρά, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσιάζει σοβαρή επιδείνωση το 2022 με έλλειμμα 20,1 δις ευρώ (έναντι 12,3 δις το 2021 και μόλις 2,7 δις το 2019) ενώ ο εναρμονισμένος πληθωρισμός, παρά την αποκλιμάκωσή του από τον Οκτώβριο του προηγούμενου έτους, παραμένει υψηλός, στο 6,5%, αν και χαμηλότερος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (8,5%).

Καλύτερη η δημοσιονομική εικόνα

Η δημοσιονομική εικόνα του 2022 είναι σημαντικά καλύτερη από τις προβλέψεις του προϋπολογισμού. Η εκτίμηση του Γραφείου Προϋπολογισμού είναι πως το πρωτογενές αποτέλεσμα του 2022 θα κλείσει πιθανότατα σε θετικό έδαφος, με τη μεθοδολογία ESA, δηλαδή αφού συμπεριληφθούν και τα έσοδα από ANFAs και SMPs (που δεν συμπεριλαμβάνονταν στη μεθοδολογία προγράμματος και ενισχυμένης εποπτείας). Η θετική δημοσιονομική επίδοση οφείλεται εν μέρει στον υψηλό ρυθμό μεγέθυνσης αλλά κυρίως στον υψηλό πληθωρισμό και την ισχυρή επίδρασή του στα δημόσια έσοδα. Για τον ίδιο λόγο αναμένεται να καταγραφεί και σημαντική μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ, καθώς η αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ υπερβαίνει την αύξηση του ονομαστικού χρέους.

Μείωση εισοδημάτων

Παρά τις θετικές δημοσιονομικές του επιδράσεις, ο πληθωρισμός συρρικνώνει το πραγματικό εισόδημα μεγάλου μέρους των νοικοκυριών, ειδικά των πιο ευάλωτων, με αποτέλεσμα την αύξηση της κοινωνικής ανισότητας και των κοινωνικών εντάσεων. Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στις τιμές των τροφίμων που παρά τη σχετική αποκλιμάκωση του γενικού δείκτη πληθωρισμού, εμφανίζουν υψηλό ρυθμό αύξησης. Επιπλέον, η πίεση στα ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις εντείνεται από την αύξηση των επιτοκίων που επιβαρύνει την εξυπηρέτηση των χρεών τους.

Περιοριστική πολιτική

Παρότι η σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής κρίνεται απαραίτητη για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού, εντούτοις θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι αρνητικές παρενέργειές της κατά την λήψη των αποφάσεων για ενδεχόμενη περαιτέρω αυστηροποίησή της. Παράλληλα, η νομισματική πολιτική θα πρέπει να ιδωθεί συνδυαστικά με την αναμενόμενη αναθεώρηση του δημοσιονομικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με τις τελευταίες προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 2023 θα είναι το τελευταίο έτος εφαρμογής της ρήτρας διαφυγής και το 2024 θα είναι μεταβατικό μέχρι την οριστικοποίηση του νέου πλαισίου. Στους επόμενους μήνες αναμένεται να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις για την τελική μορφή του οριστικού πλαισίου που θα τεθεί σε ισχύ από το 2025 και στις προβλέψεις του οποίου θα πρέπει να προσαρμοστεί η δημοσιονομική πολιτική της χώρας μας. 

Συνεπώς, στο προσεχές διάστημα η νομισματική και η δημοσιονομική πολιτική θα έχουν περιοριστική κατεύθυνση, γεγονός που αναμένεται να οδηγήσει στην υποχώρηση του πληθωρισμού αλλά, ταυτόχρονα, θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα. Στο πλαίσιο αυτό καθοριστική αναμένεται να είναι η αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για τη στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας. Επιπλέον, θετική αναμένεται να είναι και η επίδραση από την αύξηση του κατώτατου μισθού στην κατανάλωση, χωρίς αρνητικά αποτελέσματα σε όρους απασχόλησης.

Το δυστύχημα στα Τέμπη

Οι όποιες οικονομικές εξελίξεις επισκιάζονται από το τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη. Πέρα από τις γενικότερες παθογένειες του κρατικού μηχανισμού, το δυστύχημα ανέδειξε με τραγικό τρόπο τη σημασία των δημόσιων υποδομών και ειδικότερα την ποιοτική τους διάσταση. Η συζήτηση για τις δημόσιες επενδύσεις και υποδομές, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων χρηματοδοτείται από Ευρωπαϊκούς πόρους, δεν θα πρέπει να εξαντλείται στο ύψος των ταμειακών εισπράξεων και τα ποσοστά απορρόφησης αλλά να εξετάζει και το πραγματικό όφελος των δημόσιων έργων, τις επιπτώσεις τους στις συνθήκες ζωής των πολιτών και την παραγωγικότητα των επιχειρήσεων και, το κυριότερο, τον βαθμό αποτελεσματικής και υπεύθυνης διαχείρισής τους από τους αρμόδιους φορείς. Με δεδομένο ότι το επόμενο διάστημα θα προχωρήσει η υλοποίηση έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ, αυτές οι διαστάσεις θα πρέπει να ληφθούν υπόψη. Διαφορετικά, οι θετικές επιπτώσεις θα περιορίζονται στο βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, μέσω της αύξησης των δημόσιων δαπανών και της απασχόλησης, χωρίς να συνεισφέρουν στις μακροχρόνιες αναπτυξιακές προοπτικές.

Οι εκλογές

Ακόμη, στην έκθεση αναφέρεται και το ζήτημα της ποιότητας των θεσμών ως μηχανισμού αντιστάθμισης του πολιτικού κινδύνου (political risk) και της οικονομικής αβεβαιότητας. Πρόσφατα, υπήρξαν διεθνείς αξιολογήσεις για τη λειτουργία των θεσμών στη χώρας μας. Από τη μία πλευρά, η επιτροπή LIBE του Ευρωκοινοβουλίου, το State Department και το διεθνές παρατηρητήριο V-Dem προέβησαν σε αρνητικές διαπιστώσεις, ενώ το Economist Intelligence Unit σε θετική αξιολόγηση. Σε κάθε περίπτωση, θεωρούμε ότι η επένδυση στη βελτίωση της ποιότητας των θεσμών πρέπει να αποτελεί απαρέγκλιτη στόχευση, καθώς έτσι διαμορφώνονται οι συνθήκες για μακροχρόνια οικονομική ανάπτυξη και δικαιότερη κατανομή των ωφελειών της. Επιπρόσθετα, η αποτελεσματική λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών, σε συνδυασμό με την ανάγκη για συνεννόηση των πολιτικών δυνάμεων, αποτελούν τις βασικές εγγυήσεις απέναντι στις περίπλοκες προκλήσεις που αναμένεται να αντιμετωπίσει η χώρα μας στα επόμενα χρόνια, ιδιαίτερα στο ενδεχόμενο που η αβεβαιότητα λόγω των επικείμενων εκλογών συμπέσει με μια συνεχιζόμενη διεθνή χρηματοπιστωτική αστάθεια.

Χρέη

Τέλος, ειδική αναφορά υπάρχει και στις ληξιπρόθεσμες οφειλές των πολιτών, οι οποίες διογκώνονται.

Τον Ιανουάριο του 2023 καταγράφηκε αύξηση των συνολικών ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Δημοσίου κατά 357 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με τον Ιανουάριο του 2022. Ειδικότερα, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές αυξήθηκαν κατά 580 εκατ. ευρώ φτάνοντας τα 2.049 εκατ. ευρώ και οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων μειώθηκαν κατά 223 εκατ. ευρώ φτάνοντας τα 551 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο στο τέλος του Ιανουαρίου του 2023, διαμορφώθηκε στα 114,5 δις ευρώ, αυξημένο κατά 1,5 δις ευρώ σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2022.

Πηγή: ΟΤ

- Advertisement -

ΑΠΑΝΤΗΣΤΕ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

The reCAPTCHA verification period has expired. Please reload the page.

Ροή ειδήσεων

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ινδικό ΜΜΕ: Η Ελλάδα έχει μια από τις ισχυρότερες πολεμικές ναυτικές δυνάμεις στην ΕΕ

Τι αναφέρει Ινδικό ΜΜΕ: ''Τα τελευταία χρόνια, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν δείξει έντονο ενδιαφέρον να παίξουν μεγαλύτερο ρόλο στον Ινδο-Ειρηνικό. Όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσίασε...

Σλοβάκος πρωθυπουργός: Χώρες του ΝΑΤΟ και της ΕΕ σκέφτονται να στείλουν στρατιώτες στην Ουκρανία

Πολλές χώρες μέλη του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξετάζουν το ενδεχόμενο να στείλουν στρατιώτες στην Ουκρανία, σε διμερή βάση, υποστήριξε σήμερα ο πρωθυπουργός της...

Σκάνδαλο στον οίκο των Βουρβόνων: «Έπεσαν» υπογραφές στο διαζύγιο Φελίπε-Λετίθια; Οργιάζουν οι φήμες

Ισπανικά Μέσα Ενημέρωσης ισχυρίζονται ότι ο βασιλιάς Φίλιππος και η Λετίθια ζουν πλέον χωριστές ζωές, μετά την αποκάλυψη οτι η σύζυγος του μονάρχη είχε...

Le Monde: Αυξανόμενος εξισλαμισμός στη δημόσια εκπαίδευση της Τουρκίας

Παρά την απροθυμία των γονέων, τα ιδρύματα «imam hatip», που είναι υπεύθυνα για την εκπαίδευση ιεροκήρυκων και ιμάμηδων, αναπτύσσονται υπό την ώθηση της ισλαμο-συντηρητικής...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ

Ινδικό ΜΜΕ: Η Ελλάδα έχει μια από τις ισχυρότερες πολεμικές ναυτικές δυνάμεις στην ΕΕ

Τι αναφέρει Ινδικό ΜΜΕ: ''Τα τελευταία χρόνια, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν δείξει έντονο ενδιαφέρον να παίξουν μεγαλύτερο ρόλο στον Ινδο-Ειρηνικό. Όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσίασε...

Σλοβάκος πρωθυπουργός: Χώρες του ΝΑΤΟ και της ΕΕ σκέφτονται να στείλουν στρατιώτες στην Ουκρανία

Πολλές χώρες μέλη του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξετάζουν το ενδεχόμενο να στείλουν στρατιώτες στην Ουκρανία, σε διμερή βάση, υποστήριξε σήμερα ο πρωθυπουργός της...

Τέμπη: Πώς ο Άρειος Πάγος άλλαξε… τροχιά μετά τις καταγγελίες για συγκάλυψη

Και πριν αλέκτορα… φωνήσαι, η Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Γεωργία Αδειλίνη, που σε κοινή ανακοίνωση με την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου χαρακτήριζαν «ψεύδη, που...