Σε φιάσκο κατέληξε η πολυδιαφημισμένη μετα-Brexit επαναφορά των σχέσεων μεταξύ Βρετανίας και ΕΕ, με στόχο την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας, καθώς το Λονδίνο ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι οι διαπραγματεύσεις για την ένταξή της στο ευρωπαϊκό ταμείο άμυνας SAFE έχουν διακοπεί.
Ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ είχε χαιρετίσει τον Μάιο μια «νέα εποχή» στις σχέσεις της Βρετανίας με την ΕΕ, με μια συμφωνία για επανεκκίνηση των δεσμών στην άμυνα και το εμπόριο, η οποία θα επέτρεπε στο Λονδίνο να διαπραγματευτεί την ένταξή του στο ταμείο των 150 δισεκατομμυρίων ευρώ (173 δισεκατομμύρια δολάρια) για τον εξοπλισμό της Ευρώπης.
Ωστόσο, δύο ημέρες πριν από την καταληκτική προθεσμία για την ολοκλήρωση των συνομιλιών, η Βρετανία ανακοίνωσε ότι δεν ήταν δυνατό να επιτευχθεί συμφωνία.
«Αν και είναι απογοητευτικό που δεν καταφέραμε να ολοκληρώσουμε τις συζητήσεις για τη συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου στον πρώτο γύρο του SAFE, η βρετανική αμυντική βιομηχανία θα μπορεί παρ’ όλα αυτά να συμμετέχει σε έργα μέσω του SAFE με όρους τρίτων χωρών», δήλωσε ο Νικ Τόμας-Σάιμοντς, υπουργός Βρετανικών Σχέσεων με την ΕΕ.
«Οι διαπραγματεύσεις διεξήχθησαν με καλή πίστη, αλλά η θέση μας ήταν πάντα σαφής: θα υπογράψουμε μόνο συμφωνίες που υπηρετούν το εθνικό συμφέρον και παρέχουν αξία για τα χρήματα που επενδύονται.»
Απογοήτευση για την ευρωπαϊκή προμήθεια άμυνας
Οι μετοχές των μεγαλύτερων εισηγμένων βρετανικών αμυντικών εταιρειών — BAE Systems, Rolls-Royce και Babcock — δεν επηρεάστηκαν από την είδηση.
Σύμφωνα με τους όρους του ταμείου, τα συμβόλαια προμηθειών πρέπει να εξασφαλίζουν ότι όχι περισσότερο από το 35% του κόστους των εξαρτημάτων προέρχεται από χώρες εκτός ΕΕ ή άλλες συμμετέχουσες χώρες, όπως η Ουκρανία.
Η ομάδα της αεροδιαστημικής και αμυντικής βιομηχανίας ADS εξέφρασε απογοήτευση, δηλώνοντας ότι το όριο συμμετοχής «δεν αντικατοπτρίζει το μέγεθος των δυνατοτήτων που προσφέρει το SAFE».
«Αυτή η χαμένη ευκαιρία για την αλυσίδα εφοδιασμού άμυνας και ασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου αποτελεί ένα απογοητευτικό πλήγμα μετά την επιτυχή επαναφορά των σχέσεων ΗΒ-ΕΕ τον Μάιο του 2025, ειδικά σε μια περίοδο που η σταθερότητα και οι επενδύσεις στην ευρωπαϊκή άμυνα είναι πιο απαραίτητες από ποτέ», δήλωσε ο Κέβιν Κράβεν, CEO της ADS.
Διαφωνίες και πολιτικό πλαίσιο
Οι διαπραγματευτές είχαν συζητήσει το ενδεχόμενο να περιοριστεί η βρετανική συμμετοχή στο 50%, αλλά η Βρετανία απέρριψε τις απαιτήσεις της ΕΕ να συνεισφέρει δισεκατομμύρια ευρώ για την πρόσβαση.
Ο Στάρμερ επιδιώκει να διαμορφώσει μια αντίθεση με τις συχνά τεταμένες σχέσεις των προηγούμενων κυβερνήσεων των Συντηρητικών με την ΕΕ κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για την έξοδο της Βρετανίας από την Ένωση, η οποία ολοκληρώθηκε το 2020. Έχει επίσης αναλάβει ηγετικό ρόλο στον συντονισμό της ευρωπαϊκής στήριξης προς την Ουκρανία.
Ένας εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αρνήθηκε να σχολιάσει το αποτέλεσμα των συνομιλιών, λέγοντας ότι ήταν εντατικές αλλά διεξήχθησαν με εποικοδομητικό τρόπο και με καλή πίστη.
«Αν δεν κατέστη δυνατή η επίτευξη συμφωνίας αυτή τη στιγμή, ας μην ξεχνάμε ότι το SAFE είναι σχεδιασμένο να παραμένει ανοιχτό», σημείωσε ο εκπρόσωπος, επισημαίνοντας ότι η Βρετανία μπορεί να συμμετάσχει έως το όριο του 35%.
«Φυσικά, παραμένουμε πλήρως δεσμευμένοι στην υλοποίηση της φιλόδοξης σχέσης ασφάλειας και άμυνας ΗΒ-ΕΕ.»