Η δημιουργία ενός κοινού ταμείου 500 δισεκατομμυρίων ευρώ για τη χρηματοδότηση κοινών αμυντικών έργων και προμήθειες όπλων, βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων των κρατών μελών της ΕΕ.
Σύμφωνα με τους Financial Times, οι συζητήσεις έχουν ενταθεί μετά την εκλογική νίκη του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, καθώς πολλοί ανησυχούν πως ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ θα απομακρυνθεί από την ΕΕ και στα ζητήματα άμυνας και ασφάλειας.
Οι υποστηρικτές της άποψης πως η ΕΕ θα πρέπει να απαγκιστρωθεί από τις ΗΠΑ και να επενδύσει σε μια μεγαλύτερη αμυντική αυτονομία πληθαίνουν. Η ελληνική κυβέρνηση είναι μία από αυτές που έχουν υποστηρίξει ενεργά και εξ αρχής την ανάγκη ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για τους εξοπλισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το δημοσίευμα παραθέτει δηλώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος ανέφερε πως ενώ οι πρώτες κρούσεις που έκανε ο ίδιος και άλλοι ηγέτες για συνεργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο έλαβαν αρχικά μία «χλιαρή απάντηση», πλέον αισθάνεται ότι υπάρχει μία «ανανεωμένη αίσθηση επείγοντος».
«Υπάρχει μία όλο και ευρύτερη συναντίληψη ότι χρειάζεται να δαπανούμε περισσότερα στην άμυνα, ίσως έχει έρθει η ώρα να ιδρύσουμε έναν κοινό ευρωπαϊκό μηχανισμό για τη χρηματοδότηση έργων κοινού ενδιαφέροντος», σημείωσε ακόμα ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Υπό τον φόβο του Τραμπ
Από την εμπειρία της πρώτης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και από τις δηλώσεις του κατά την προεκλογική περίοδο, ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκτιμούν πως το ευρωπαϊκό μπλοκ δεν θα πρέπει να στηρίζεται πλέον στη σχέση με την Ουάσινγκτον, αλλά θα πρέπει να διερευνήσει εναλλακτικές για την ενίσχυση της άμυνας του.
Σε αυτό το πλαίσιο, μια μερίδα αρχηγών των κρατών μελών – μεταξύ αυτών και ο Κυριάκος Μητσοτάκης – υποστηρίζει το ενδεχόμενο του κοινού δανεισμού, ένα σενάριο ωστόσο που παραδοσιακά απορρίπτουν οι «φειδωλοί» της ΕΕ, με προεξάρχουσες τη Γερμανία και την Ολλανδία.
Εθελοντική η συμμετοχή
Ανώτεροι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, σύμφωνα με τους Financial Times, επεξεργάζονται ενά σχέδιο κοινού Ταμείου, το οποίο θα μπορούσε να εκδίδει ομόλογα με κρατικές εγγυήσεις από τις συμμετέχουσες χώρες και όχι από την ΕΕ συνολικά. Σε αντίθεση με τις προηγούμενες προτάσεις για έκδοση «ευρωομολόγων» για την άμυνα —κοινός δανεισμός στον οποίο αντιτάχθηκαν οι δημοσιονομικά συντηρητικές χώρες της ΕΕ— η συμμετοχή στο ταμείο θα είναι εθελοντική. Με αυτόν τον τρόπο εκτιμάται πως θα μπορούσαν να καμφθούν οι αντιδράσεις των «φειδωλών».
Επίσης θα είναι ανοιχτό και σε κράτη εκτός ΕΕ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία. Αυτό το μοντέλο χρηματοδότησης κερδίζει έδαφος σε μια βασική ομάδα κρατών μελών της ΕΕ, είπαν έξι πηγές στους Financial Times. Ενώ ο ακριβής στόχος του δανεισμού δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί, όσοι συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις συμφωνούν ότι θα πρέπει να ξεπερνάει τα 500 δισ. ευρώ.
Άνοιγμα και στο Ηνωμένο Βασίλειο
Τα σχέδια, σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα, έχουν συζητηθεί και με το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά το Λονδίνο δεν έχει ακόμη δεσμευτεί σε οποιαδήποτε ανάμειξη, σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους που συμμετείχαν στις συζητήσεις.