Μεγάλο μέρος της δυτικής κριτικής στην Κίνα επικεντρώνεται στην τεράστια συλλογή κέντρων «επαναμόρφωσης» στο Xinjiang. Τα κέντρα αυτά επικεντρώνονται κυρίως στις μουσουλμανικές μειονότητες, και έχουν ως αποτέλεσμα τη φυλάκιση χιλιάδων Ουιγούρων που αναγκάζονται να μελετήσουν την κινεζική γλώσσα και κουλτούρα. Το σύστημα, ωστόσο, δοκιμάστηκε για πρώτη φορά στο Θιβέτ.
«Δεν υπάρχει ελπίδα για τις νέες μας γενιές. Μετατοπίζονται στην εκπαίδευση μόνο για την Κίνα», δήλωσε στο RFI ο Δρ Γκιάλ Λο, κοινωνιολόγος και ειδικός στην εκπαιδευτική πολιτική στο Θιβέτ. «Θα έχει μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα».
Ο ηγέτης του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος (ΚΚΚ), Σι Τζινπίνγκ, έδωσε προτεραιότητα στην εκπαίδευση στη γλώσσα της μανδαρινικής γλώσσας για τις «επίσημες μειονότητες» της Κίνας – Θιβετιανούς, Ουιγούρους, Μογγόλους, Μάντζους – για πρώτη φορά στην Κεντρική Εθνοτική Διάσκεψη Εργασίας του 2014.
Ως μέρος αυτής της πολιτικής, το Πεκίνο άλλαξε επιθετικά τη γλωσσική εκπαίδευση σε μειονοτικές περιοχές όπως το Σιντζιάνγκ και το Θιβέτ.
Στην πράξη, αυτό σήμαινε ότι η εκπαίδευση των παιδιών του Θιβέτ ελεγχόταν από τις οδηγίες της κεντρικής κυβέρνησης.
Η κοινωνία ελέγχεται συστηματικά», λέει ο Gyal Lo, ο οποίος σε πρόσφατη δημοσίευση στο Tibet Review περιγράφει τον χειρισμό του Θιβέτ από την Κίνα ως «αποικιακό».
«Αποικιακός» κανόνας
Στο άρθρο του, ο Gyal Lo περιγράφει τα «επτά στάδια της αποικιοκρατίας», μια θεωρία που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στον αποικισμό των αυτόχθονων πληθυσμών στον Καναδά.
Μεταξύ των σταδίων που περιγράφονται στο άρθρο είναι:
κατοχή
κοινωνική καταστροφή
εξωτερικό πολιτικό έλεγχο
οικονομική εξάρτηση
κοινωνική διαστρωμάτωση.
Το συγκρίνει με τον τρόπο που το ΚΚΚ και ο στρατός του, ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός, κατέλαβαν το Θιβέτ το 1949, μετά τον οποίο η διοίκηση της χώρας παραδόθηκε στους εκπροσώπους του Πεκίνου.
Ο Gyal Lo προσθέτει ότι η ιδέα ότι η Κίνα πρέπει να θεωρείται αποικιακή δύναμη «δεν έχει ακόμη πλήρως αναγνωριστεί από τη διεθνή κοινότητα».
Ως εκ τούτου, παραμένει ανεπαρκώς μελετημένο στον ακαδημαϊκό χώρο ως περίπτωση αποικισμού. Εν τω μεταξύ, ο κινεζικός έλεγχος στο Θιβέτ έχει ενισχυθεί υπό την κυριαρχία του Xi Jinping.
«Πλέον παρεμβαίνουν στην καθημερινή ρουτίνα. Μπορούν να ελέγξουν σε ποιον μιλάνε οι άνθρωποι. Τι λένε. Τι σκέφτονται», λέει ο Gyal Lo.
Το τοπικό γραφείο εκπαίδευσης ή η αστυνομία διενεργούν αυστηρούς ελέγχους, λέει.
«Αν ένα παιδί απουσιάζει, τηλεφωνούν στους γονείς, ρωτούν «τι σου συμβαίνει, τι σκέφτεσαι;»
Η έκθεση Separated From their Families, Hidden From the World σχετικά με το «τεράστιο σύστημα αποικιακών οικοτροφείων της Κίνας στο Θιβέτ» από τη ΜΚΟ Tibet Action Instute (TAI) αναφέρει επίσημα στοιχεία που λένε ότι «περίπου 800.000 Θιβετιανά παιδιά ηλικίας έως 18 ετών ζουν σε αποικιακά οικοτροφεία».
Η έκθεση της TAI προσθέτει ότι οι αρχές χρησιμοποιούν «εκφοβισμό και απειλές» για να «αναγκάσουν τους διστακτικούς γονείς» να στείλουν τα παιδιά τους σε αυτά τα σχολεία.
Μόλις εκεί, οι μαθητές κινδυνεύουν «να χάσουν τη μητρική τους γλώσσα και τη σύνδεση με την πολιτιστική τους ταυτότητα».
Αυτό, σύμφωνα με την έκθεση, οφείλεται στο ότι τα μαθήματα διδάσκονται κυρίως στην κινεζική γλώσσα, τα παιδιά χωρίζονται από τις οικογένειές τους και οι κοινότητές τους από τις παραδόσεις τους.
Η εκπαίδευση στα οικοτροφεία αποτελείται από ένα «άκρως πολιτικοποιημένο πρόγραμμα σπουδών» με στόχο «να τους κάνει να ταυτιστούν ως Κινέζοι».
Σε άλλο σημείο, σε μια έκθεση με τίτλο Η πολιτική της Κίνας για τη «Δίγλωσση Εκπαίδευση» στο Θιβέτ, η Human Rights Watch με έδρα τη Νέα Υόρκη σημειώνει μια τάση προς τη «σταδιακή αντικατάσταση των θιβετιανών από τα κινέζικα ως μέσο διδασκαλίας στα δημοτικά σχολεία σε όλη την περιοχή».
Στη γειτονική Xinjiang, όπου ζουν οι Μουσουλμάνοι Ουιγούροι, έχει εφαρμοστεί παρόμοια πολιτική.
Στο Xinjiang οι πολιτικές αναγκαστικής ένταξης φαίνεται να έχουν περάσει σε άλλο επίπεδο με προγράμματα αναγκαστικής κράτησης και «επανεκπαίδευσης» με έμφαση στην κινεζική γλώσσα.
Ωστόσο, τα τελευταία δύο χρόνια, η Σιντζιάνγκ ήταν αυτή που προσέλκυσε τη μεγαλύτερη διεθνή προσοχή.
Μετά από μια πλημμύρα αναφορών από ερευνητές, δεξαμενές σκέψης και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι επικριτές επικεντρώθηκαν σε μεθόδους αναγκαστικής επανεκπαίδευσης για τους Ουιγούρους, με ορισμένους επικριτές και ακόμη και κοινοβούλια να το χαρακτηρίζουν «γενοκτονία».
Το Θιβέτ ήταν εντελώς ξεχασμένο.
Εν τω μεταξύ, ο Γκιάλ Λο είχε συναντήσεις με Γάλλους πολιτικούς, γερουσιαστές που συμπαθούν τη θιβετιανή υπόθεση. Αλλά ήταν σαν «την πρώτη φορά που άκουσαν αυτή την ιστορία».
Ο Gyal Lo φαίνεται απογοητευμένος που το μεγαλύτερο μέρος της δυτικής κριτικής επικεντρώνεται στο Xinjiang και τους Ουιγούρους.
«Σέβομαι τον λαό των Ουιγούρων», λέει, «αλλά οι πολιτικές που εφαρμόζονται τώρα στο Xinjiang αντιγράφηκαν από το Θιβέτ.
«Δεν ξέρω πώς σκέφτονται οι Δυτικοί. Αλλά είναι ακατάλληλο να βάζεις το ένα [άτομο] πιο ψηλά από το άλλο. Η κατάσταση (όλων των μειονοτήτων στην Κίνα) θα πρέπει να [εξεταστεί] εξίσου».